Việt Nam - Pháp mở rộng không gian hợp tác chiến lược

Chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam và dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ, theo lời mời của Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron từ ngày 10 - 11/9, đã thành công tốt đẹp. Đây là lần tiếp xúc thứ ba giữa hai nhà lãnh đạo trong gần hai năm qua và là minh chứng cho sự năng động của mối quan hệ song phương và tầm quan trọng mà hai nước Việt Nam và Pháp dành cho việc triển khai đầy đủ khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đã được nâng cấp nhân chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Pháp (10/2024).

Sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới

Lễ đón chính thức Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân được tổ chức trọng thể tại Điện Invalides ở thủ đô Paris. Ngay sau đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Phu nhân đã đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân tại Điện Elysée. Tại đây, hai nhà lãnh đạo tiến hành hội đàm. Bày tỏ vui mừng chào đón và được gặp lại Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nhiệt liệt chúc mừng những thành tựu to lớn mà Việt Nam đã đạt được trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội thời gian qua, Tổng thống Emmanuel Macron đánh giá cao vai trò, vị thế ngày càng cao của Việt Nam tại khu vực và trên trường quốc tế; nhấn mạnh mối quan hệ gắn bó truyền thống lâu đời giữa hai dân tộc, đồng thời khẳng định nước Pháp luôn sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới.

Trân trọng cảm ơn sự đón tiếp trọng thị của Tổng thống Emmanuel Macron và Nhà nước Pháp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, việc Việt Nam coi trọng và chọn Pháp là nước đầu tiên trong Liên minh châu Âu (EU) để thiết lập khuôn khổ quan hệ này là minh chứng rõ nét cho sự tin cậy chính trị và quyết tâm đưa quan hệ hai nước lên một tầm cao mới. Hai bên đã ra Tuyên bố chung về việc thúc đẩy triển khai khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện. Về quốc phòng - an ninh, hai bên nhất trí tiếp tục phát huy hiệu quả và mở rộng hợp tác trong đào tạo quân y, phối hợp đấu tranh, chia sẻ thông tin về tội phạm. Việt Nam đề nghị phía Pháp tiếp tục hỗ trợ công tác khắc phục hậu quả chiến tranh, nhất là tìm kiếm quân nhân, trao đổi kỷ vật trong chiến tranh.

Trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư, hai nhà lãnh đạo nhất trí hướng tới lĩnh vực hợp tác mới, chiến lược và dài hạn, tập trung phát triển các ngành công nghiệp, dịch vụ chiến lược có tính lan tỏa cao; đặc biệt là thúc đẩy mô hình hợp tác liên kết chuỗi giá trị theo hướng: Công nghệ Pháp - Sản xuất Việt Nam - Cung ứng khu vực và toàn cầu để đưa các sản phẩm thế mạnh của hai nước như công nghiệp chế biến, chế tạo và nông sản thực phẩm tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chia sẻ tầm nhìn hướng tới tương lai, hai nhà lãnh đạo nhất trí phát huy tối đa lợi thế của Pháp là cường quốc khoa học hàng đầu châu Âu, chính thức đưa hợp tác khoa học - công nghệ trở thành trụ cột mới, then chốt trong quan hệ song phương. Trọng tâm đột phá sẽ tập trung vào các lĩnh vực chiến lược như hàng không vũ trụ, khoáng sản thiết yếu, công nghệ lượng tử, năng lượng sạch và nghiên cứu phục vụ phát triển bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu.

Đối với Việt Nam, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045. Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đến thăm, làm việc tại Ủy ban Năng lượng nguyên tử và Năng lượng thay thế Pháp (CEA) và đề nghị, hợp tác chuyển giao công nghệ cần thúc đẩy để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ lõi, gắn nghiên cứu với sản xuất thực tế, thay vì chỉ dừng ở gia công, lắp ráp; hợp tác sâu hơn để nâng cao tỉ lệ nội địa hóa công nghệ lõi trong chương trình vệ tinh quan sát Trái Đất thế hệ mới của Việt Nam; đẩy mạnh xây dựng các chương trình đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ hướng dẫn, để bồi dưỡng một thế hệ nhà khoa học Việt Nam đủ năng lực làm chủ công nghệ lượng tử trong tương lai.

Tại Tập đoàn Công nghệ Thales, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chứng kiến ký kết hợp tác giữa Thales và Gtel Việt Nam về trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử và an ninh mạng, mở ra chương mới trong việc tự chủ hạ tầng số quốc gia. Để tiếp tục củng cố và đưa quan hệ kinh tế Việt Nam - Pháp lên một tầm cao mới, tương xứng với tiềm năng và mong muốn của hai bên, tại cuộc gặp gỡ các tập đoàn kinh tế hàng đầu hai nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị cộng đồng doanh nghiệp và các cơ quan hai nước tập trung chuyển dịch từ mua bán hàng hóa sang đầu tư và sản xuất chung; khuyến khích các tập đoàn Pháp xây dựng cơ sở sản xuất, nghiên cứu và phát triển, trung tâm kỹ thuật, mạng lưới nhà cung cấp tại Việt Nam; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam đầu tư sang Pháp.

Chuyển dịch từ quan hệ nhà cung cấp - khách hàng sang quan hệ đối tác công nghệ không chỉ dừng lại ở việc mua thiết bị, công nghệ mà phải hướng tới chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, sản xuất linh kiện, nghiên cứu và phát triển, bảo trì - sửa chữa - vận hành và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Chuyển dịch từ hợp tác song phương sang cùng xây dựng chuỗi giá trị phục vụ ASEAN, EU và thị trường toàn cầu.

Tiếp các chuyên gia công nghệ là người Việt Nam tại Pháp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, đây là nguồn lực trí tuệ quốc gia và là cầu nối giúp đất nước tiếp cận tri thức, công nghệ và mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu. Vấn đề là phải biến nguồn lực này thành những đóng góp cụ thể và cần giao bài toán cụ thể, cùng tổ chức thực hiện, tạo ra những sản phẩm có thể kiểm chứng được.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Emmanuel Macron đã chứng kiến Lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành hai nước. Chuyến thăm cũng tạo bước tiến trong việc triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, nhất là đưa khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành một trụ cột hợp tác mới. Chủ tịch Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam Trần Hồng Thái cho rằng, đây là một nhiệm vụ lớn nhưng có tính khả thi cao.

Về phía viện, những năm qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, nhiều thế hệ lãnh đạo, chuyên gia thuộc các ngành khác nhau từ toán, lý, hóa, sinh, vật liệu được đào tạo, có thể tiếp cận, làm chủ, phát triển công nghệ, hình thành ra các hướng nghiên cứu phù hợp với các hướng nghiên cứu về công nghệ chiến lược của đất nước. Viện đã cơ cấu lại các chương trình khoa học công nghệ hướng tới đạt được sản phẩm; chủ động làm việc với các tổ chức nghiên cứu, các nhà tài trợ và các nhà khoa học của các nước xây dựng các chương trình cụ thể về lượng tử, vật liệu, y sinh, năng lượng mới và nhiều lĩnh vực khác, trong đó có hợp tác với Pháp về vệ tinh.

Theo Chủ tịch Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam Trần Hồng Thái, viện sẽ chủ động, mở rộng các hướng nghiên cứu chiến lược; tận dụng các cơ chế, chính sách đã được tháo gỡ, mời các chuyên gia của các nước có nền khoa học công nghệ tiên tiến sang Việt Nam làm việc, đó cũng là một phương thức đào tạo. Xác định công tác đào tạo nguồn nhân lực ở các hướng công nghệ chiến lược phải đi trước, phải là nền tảng.

Nâng cao năng lực bảo đảm không gian an toàn, bền vững

Không gian vũ trụ ngày nay đã trở thành một phần thiết yếu của đời sống và nền kinh tế hiện đại, với vệ tinh, viễn thám, định vị và dữ liệu không gian phục vụ thông tin liên lạc, giao thông, quản lý tài nguyên, phòng chống thiên tai và ứng phó biến đổi khí hậu... Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của các hoạt động không gian cũng đặt ra nhiều thách thức về rác thải vũ trụ, va chạm, quỹ đạo, tần số, quân sự hóa, chiếm hữu, khoảng cách công nghệ và vai trò ngày càng lớn của khu vực tư nhân.

Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ khẳng định tầm nhìn và quyết tâm của Việt Nam tham gia sâu hơn vào những lĩnh vực công nghệ chiến lược đang định hình tương lai. Tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, lan tỏa với thế giới thông điệp rằng Việt Nam xác định công nghệ hàng không vũ trụ thuộc nhóm công nghệ chiến lược được ưu tiên phát triển, là một cấu phần của năng lực phát triển quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, đối với Việt Nam, công nghệ hàng không vũ trụ với 3 hướng ưu tiên là nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ và dữ liệu không gian; phát triển hệ sinh thái kinh tế vũ trụ và khuyến khích các mô hình tài chính cho những ứng dụng phục vụ lợi ích công; hoàn thiện thể chế và năng lực quản trị hoạt động không gian, phù hợp với luật pháp quốc tế. Tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất sáng kiến, theo đó Việt Nam cùng Pháp, Liên hợp quốc (LHQ), ASEAN và các đối tác nghiên cứu hình thành mạng lưới "Không gian vì Phát triển và Khả năng chống chịu", tập trung vào chia sẻ và khai thác dữ liệu không gian vì phát triển, nâng cao năng lực bảo đảm không gian an toàn, bền vững và kết nối nghiên cứu - đào tạo - doanh nghiệp - đầu tư để phát triển kinh tế vũ trụ. Mạng lưới có thể trước hết tập trung vào khu vực Đông Nam Á mà Việt Nam sẵn sàng là điểm kết nối.

Nhấn mạnh không gian vũ trụ mở ra những chân trời rộng lớn, nhưng thước đo cuối cùng của tiến bộ vẫn là những giá trị mang lại cho con người và Trái Đất, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, Việt Nam sẵn sàng cùng các quốc gia đưa những kết quả tại hội nghị này thành hành động cụ thể cho hôm nay và các thế hệ mai sau. Bên lề hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đã có các cuộc tiếp xúc song phương với lãnh đạo của nhiều quốc gia. Các đối tác đều bày tỏ sự hoan nghênh, đánh giá cao các ý tưởng, đóng góp của Việt Nam tại hội nghị; ủng hộ nỗ lực, quyết tâm của Việt Nam trong việc phát triển và tham gia vào lĩnh vực công nghệ hàng không vũ trụ.

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã trao Huân chương Đại thập tự Bắc đẩu bội tinh tặng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đại thập tự là huân chương tối cao của nước Pháp dành cho những cá nhân có cống hiến đặc biệt xuất sắc, vĩ đại đối với nước Pháp hoặc đóng góp lớn vào hòa bình, hữu nghị quốc tế. Chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp, dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ lần nàỷ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tạo ra dấu mốc mới, bước ngoặt quan trọng cho quan hệ song phương Việt Nam - Pháp, bước vào giai đoạn phát triển ngày càng sâu sắc, thực chất và hiệu quả.