Vành đai phòng không 'bất khả xâm phạm' bảo vệ Moskva

Vành đai phòng không 'bất khả xâm phạm' bảo vệ Moskva

Nga đang triển khai lưới phòng không 3 lớp quanh Moskva, khiến 99,93% UAV Ukraine bị bắn hạ trước khi tiếp cận được thủ đô.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 8/8 cho biết Nga đã thiết lập lưới phòng không 3 lớp để bảo vệ thủ đô Moskva, cũng như xây dựng mạng lưới phòng thủ tương tự với quy mô nhỏ hơn xung quanh thành phố lớn thứ hai đất nước là Saint Petersburg.

Báo Kyiv Post của Ukraine hồi cuối tháng 5 dẫn dữ liệu vệ tinh và nguồn tin tình báo cho biết Nga đã triển khai lớp phòng không thứ ba trong vòng vài tháng trước đó, tạo thành vành đai khép kín bao quanh thủ đô Moskva và vùng ngoại ô đông đúc.

Lớp phòng thủ này bổ trợ cho hai vàng đai có sẵn, trong đó có những tháp chống máy bay không người lái (UAV) chuyên dụng. "Quân đội Nga cũng củng cố vành đai phòng thủ nội đô để bảo vệ Điện Kremlin. Lớp phòng thủ này chủ yếu xoay quanh các hệ thống phòng không tầm ngắn di dộng", Kyiv Post cho biết.

Video công bố cuối tháng 5 cho thấy trực thăng Mi-26 cẩu bệ phòng không Pantsir-SMD-E lên nóc tòa nhà cao tầng ở trung tâm Moskva.

Đây là vũ khí chuyên chống UAV nhờ trang bị 48 tên lửa TKB-1055 có tầm bắn 7 km và trần bắn 5.000 m, có khả năng đối phó hiệu quả với mục tiêu cỡ nhỏ. Tổ hợp cũng có thể mang 12 tên lửa tiêu chuẩn 57E6-E với tầm bắn 20 km, để thực hiện nhiệm vụ phòng không khu vực.

Theo chuyên trang quân sự Militarnyi của Ukraine, lớp phòng không thứ hai được Nga thiết lập từ năm ngoái, với hơn 40 tháp phòng không chuyên dụng được xây dựng quanh thủ đô Moskva từ tháng 5-9/2025.

Xương sống của lưới phòng không bảo vệ Moskva là khoảng 100 tổ hợp Pantsir-S1 cùng các hệ thống tên lửa Tor với số lượng ít hơn, chuyên đối phó UAV và tên lửa hành trình. Ngoài ra, hơn 20 khẩu đội S-400 được triển khai cho nhiệm vụ đánh chặn tên lửa hành trình và đạn đạo.

Thị trưởng Moskva Sergei Sobyanin ngày 1/8 cho biết 6.225 UAV Ukraine đã nhắm tới tỉnh Moskva trong tháng 7, phần lớn bị vô hiệu hóa từ xa. "780 UAV bị phá hủy khi đang tiếp cận thủ đô", ông cho hay.

DroneBomber, tài khoản phân tích dữ liệu tình báo nguồn mở tại Ukraine, ghi nhận xấp xỉ 1.500 vụ UAV bị phát hiện và đánh chặn quanh tỉnh Moskva trong tháng 7.

Trong số này, khoảng 1.400 phi cơ bị bắn rơi ở lớp phòng không thứ nhất và thứ hai. Gần 100 UAV xuất hiện gần lớp phòng không thứ ba xung quanh Đường vành đai Moskva, vốn được coi là địa giới hành chính của thủ đô Nga. "Chỉ có đúng một UAV vào được vùng trời thủ đô Moskva, tương đương tỷ lệ 0,07%", DroneBomber cho hay.

Tài khoản này không đề cập đến hàng nghìn UAV mà Thị trưởng Moskva cho biết Ukraine đã phóng trong tháng 7, có thể do chưa xác định được thông tin.

Theo DroneBomber, những mục tiêu bị đánh trúng ở thủ đô Moskva và tỉnh cùng tên trong hai tháng qua gồm nhà máy lọc dầu Kapotnya, Trung tâm Liên lạc Vũ trụ Dubna, trung tâm hậu cần và nhà kho của tập đoàn Wildberries, cùng một số khu công nghiệp và tòa nhà dân cư bị hư hại do mảnh vỡ rơi trúng.

"Đây gần như là toàn bộ danh sách. Con số chỉ như muối bỏ bể so với hàng nghìn vụ phóng. Nói một cách nhẹ nhàng, kết quả này thật gây thất vọng. Nó gần như là trò cười", DroneBomber cho hay.

Drone Bomber nhận định Ukraine đã thất bại nếu theo đuổi chiến lược buộc Nga khai hỏa và phung phí toàn bộ tên lửa phòng không quanh tỉnh Moskva. "Hệ thống phòng thủ của họ vẫn hoạt động, kho tên lửa dường như còn đủ và vành đai bảo vệ vẫn phát huy hiệu quả", tài khoản này viết.

Nếu mục đích của Kiev là tìm ra đường bay giúp xuyên qua lưới phòng không bảo vệ Moskva, bản đồ đánh chặn cho thấy UAV nước này đã tiếp cận từ mọi hướng nhưng không tìm được kẽ hở nào. "Đó là vành đai bất khả xâm phạm. Hãy tự kết luận xem chiến lược này có thể chấp nhận được hay không", DroneBomber nêu quan điểm.

AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự Ukraine, cũng nhận định tỷ lệ UAV Ukraine nhằm vào Moskva bị đánh chặn là "cực kỳ cao".

Militarnyi hồi tháng 5 cũng thừa nhận số cuộc tập kích thành công được xác nhận "vẫn còn hạn chế", dù Ukraine đã phóng lượng lớn UAV nhằm vào Moskva.

Tổng thống Zelensky nhấn mạnh mọi lưới phòng thủ đều có hạn chế. "Bất kể họ có bao nhiêu hệ thống phòng không, rồi sẽ đến lúc chúng cạn sạch đạn dược và chúng tôi sẽ tìm được công nghệ đáp trả", ông nói.

Lãnh đạo Ukraine cũng tuyên bố chiến dịch tập kích của nước này nhằm vào hệ thống hậu cần Nga đã khiến đối phương hứng chịu thiệt hại khoảng 12 tỷ USD. Các cuộc tập kích của Ukraine gần đây đã gây cháy tại loạt nhà máy lọc dầu và kho dầu trên khắp nước Nga, khiến nước này đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu.

UAV Ukraine hôm 10/8 tấn công nhà máy lọc dầu ở vùng Tatarstan làm ít nhất 13 người chết và 75 người bị thương, đánh dấu một trong những đòn tập kích gây thương vong lớn nhất từ đầu chiến sự.

David Hambling, chuyên gia công nghệ quân sự của Forbes, nhận định kết quả phân tích của DroneBomber cho thấy thủ đô Moskva và tỉnh cùng tên được bảo vệ rất tốt, song lưu ý rằng "phần còn lại của Nga không như vậy".

Mattias Eken, chuyên gia về an ninh - quốc phòng tại Viện nghiên cứu RAND châu Âu, chỉ ra rằng lãnh thổ rộng lớn và hạ tầng năng lượng, quân sự bố trí phân tán khiến phòng không Nga khó lòng bảo vệ tất cả mục tiêu quan trọng. "Họ sẽ phải quyết định những khu vực cần ưu tiên bảo vệ, khiến một số cơ sở hạ tầng dễ tổn thương hơn", ông cho hay.

Fighter Bomber, tài khoản của một phi công tiêm kích Nga, cũng cho rằng nước này phải chấp nhận rằng không thể bảo vệ tất cả mục tiêu dễ tổn thương như nhà máy lọc dầu và bể chứa nhiên liệu bằng những phương pháp hiện có.

Phạm Giang (Theo RIA Novosti, Kyiv Post, Ukrinform, Militarnyi)