"Văn hiến Việt Nam từ bản địa đến toàn cầu: Bảo tồn, sáng tạo và lan tỏa giá trị nhân văn"
Ngày 22/8, Trường Đại học Văn Hiến tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Văn hiến Việt Nam từ bản địa đến toàn cầu: Bảo tồn, sáng tạo và lan tỏa giá trị nhân văn”.
Hội thảo quy tụ khoảng 250 nhà khoa học, học giả, chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên đến từ hơn 60 trường đại học, viện nghiên cứu, học viện, trung tâm nghiên cứu và cơ sở giáo dục trong và ngoài nước. Trong đó có sự tham gia của các học giả, chuyên gia đến từ nhiều cơ sở nghiên cứu và giáo dục uy tín như Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Viện Nghiên cứu Văn hóa Thăng Long, Đại học Nihon (Nhật Bản), Đại học Dankook (Hàn Quốc), Đại học Burapha (Thái Lan), Đại học Western Sydney (Úc), Đại học Fulbright và nhiều đơn vị khác.
250 tham luận - Lan tỏa mối quan tâm học thuật về văn hiến Việt Nam
Hội thảo nhận được 247 tham luận bằng tiếng Việt và tiếng Anh gửi về từ cộng đồng học thuật trong nước và quốc tế. Sau quá trình phản biện, phân loại và biên tập, Ban Tổ chức đã tuyển chọn 148 tham luận để đăng trong Kỷ yếu Hội thảo có mã số ISBN.
Con số này cho thấy sức hút của chủ đề văn hiến Việt Nam đối với giới nghiên cứu, đồng thời khẳng định tính thời sự của việc nhận diện, bảo tồn, phát huy và lan tỏa các giá trị văn hóa, lịch sử, giáo dục, ngôn ngữ và nhân văn Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số.
Từ chiều sâu bản địa đến đối thoại toàn cầu
Phát biểu khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Đức - Hiệu trưởng Trường Đại học Văn Hiến nhấn mạnh, văn hiến Việt Nam được hình thành từ chiều sâu của văn hóa bản địa và không ngừng được bồi đắp qua quá trình giao lưu, tiếp biến với các nền văn hóa trong khu vực và trên thế giới.
Theo đó, hội thảo không chỉ hướng đến việc nhìn nhận văn hiến Việt Nam như những giá trị được lưu giữ từ quá khứ, mà còn đặt vấn đề về khả năng kế thừa, sáng tạo và chuyển hóa các giá trị văn hóa truyền thống thành nguồn lực phát triển trong đời sống đương đại.
Với cách tiếp cận liên ngành, hội thảo tạo không gian kết nối giữa các lĩnh vực như: Văn học, Lịch sử, Văn hóa học, Ngôn ngữ học, Triết học, Giáo dục, Du lịch, Công nghiệp văn hóa và các ngành khoa học xã hội - nhân văn, qua đó mở rộng đối thoại về vị trí và vai trò của văn hiến Việt Nam trong dòng chảy tri thức toàn cầu.
Ba phiên chuyên đề - Đa chiều góc nhìn về văn hiến Việt Nam
Bên cạnh phiên toàn thể với các báo cáo trọng điểm của các học giả, chuyên gia như: Giáo sư, Tiến sĩ Denchai Prabjandee; Tiến sĩ Thuy Dinh; Tiến sĩ Nguyễn Nam; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Lan Oanh; Giáo sư, Tiến sĩ Từ Thị Loan… Hội thảo được triển khai thành ba phiên chuyên đề, tập trung khai thác những phương diện nổi bật của văn hiến Việt Nam.
Chuyên đề 1: Văn hiến Việt Nam - Bản sắc và nền tảng bản địa trong tiến trình lịch sử tập trung làm rõ quá trình hình thành và phát triển các giá trị bản địa, bản sắc văn hóa và di sản Việt Nam. Các tham luận đề cập nhiều vấn đề đa dạng như hợp tác văn hóa Việt - Hàn trong phát triển công nghiệp văn hóa của Prof. Dr. LEE Han Woo; di sản tranh dân gian qua nghiên cứu của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Minh Phúc; thần thoại bản địa, chuyển đổi số và định vị di sản trên bản đồ nhân văn số qua các nghiên cứu của Tiến sĩ Lý Hoàng Nam và Tiến sĩ Phan Hoàng Ngọc Anh.
Chuyên đề 2: Ngôn ngữ, văn học và diễn ngôn văn hóa trong kiến tạo bản sắc Việt Nam đi sâu phân tích vai trò của ngôn ngữ, văn học và diễn ngôn văn hóa trong việc lưu giữ ký ức, truyền tải giá trị và tái kiến tạo bản sắc dân tộc. Nội dung thảo luận bao gồm vấn đề dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài, tiếp xúc văn hóa Đông - Tây qua chữ Quốc ngữ, diễn giải di sản trong du lịch, sự tiếp biến mỹ học sân khấu và văn học trung đại.
Đặc biệt, báo cáo “Một số vấn đề về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi gốc Việt tại Nhật Bản - Từ góc nhìn ngôn ngữ và văn hóa” của Giáo sư, Tiến sĩ TAHARA Hiroki, nguyên Tùy viên Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, chuyên gia nghiên cứu văn hóa tại Đại học Nihon, đã gợi mở một hướng tiếp cận giàu tính ứng dụng. Nghiên cứu cho thấy những khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa có thể tác động trực tiếp đến việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi gốc Việt tại Nhật Bản, từ đó đặt ra yêu cầu xây dựng các mô hình chăm sóc phù hợp hơn với đặc điểm văn hóa và giao tiếp của cộng đồng người Việt xa xứ.
Chuyên đề 3: Giao lưu, tiếp biến và đối thoại văn hóa - Việt Nam trong tương tác khu vực và toàn cầu tập trung làm rõ quá trình văn hóa Việt Nam giao lưu, tiếp biến và đối thoại với các nền văn hóa trong khu vực và quốc tế. Các nghiên cứu đề cập đến sự lan tỏa của di sản âm nhạc tiền sử qua đàn đá; tri thức cộng đồng qua Hát Páo Dung; mô hình đại học “bản địa hóa”; định vị thương hiệu quốc gia thông qua điện ảnh, văn học và phát triển du lịch di sản sống.
Kết nối tri thức, mở rộng hợp tác và lan tỏa giá trị nhân văn
Các nội dung được trao đổi tại hội thảo cho thấy văn hiến Việt Nam không phải là một hệ giá trị bất biến, mà luôn vận động trong mối quan hệ giữa truyền thống và hiện đại, bản địa và toàn cầu, bảo tồn và sáng tạo.
Từ nghiên cứu di sản, ngôn ngữ, văn học đến giáo dục, công nghiệp văn hóa, du lịch, chuyển đổi số và các vấn đề xã hội đương đại, những tham luận tại hội thảo đã góp phần mở rộng cách tiếp cận về văn hiến Việt Nam, đồng thời gợi mở nhiều hướng nghiên cứu và ứng dụng trong thực tiễn.
Thông qua hội thảo, Trường Đại học Văn Hiến tiếp tục khẳng định vai trò của một cơ sở giáo dục đại học trong việc kết nối tri thức, thúc đẩy nghiên cứu liên ngành và mở rộng hợp tác học thuật quốc tế, góp phần đưa những giá trị văn hóa, giáo dục và nhân văn Việt Nam đến gần hơn với cộng đồng học thuật toàn cầu.
Trong thời gian tới, Trường Đại học Văn Hiến sẽ tiếp tục đồng hành cùng các nhà khoa học, chuyên gia và đối tác trong nước, quốc tế để thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, trao đổi học thuật và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn; qua đó góp phần bảo tồn giá trị truyền thống, khuyến khích sáng tạo và lan tỏa văn hiến Việt Nam trong dòng chảy phát triển của thời đại.
Hồng Linh