Từ vụ Grab bị phạt 1,36 tỉ đồng, các app gọi xe có thể thu thập, sử dụng dữ liệu ra sao?

Như Tuổi Trẻ đưa tin, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia xác định Grab có sáu hành vi vi phạm quy định bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và yêu cầu khắc phục. Một số vi phạm liên quan đến quyền lựa chọn của khách hàng trong việc cung cấp, sử dụng thông tin cá nhân, bên cạnh các vấn đề về điều kiện giao dịch.

Khách đi xe, dữ liệu ở lại

Quyết định xử phạt chỉ áp dụng với Grab, không đồng nghĩa Be, Green SM, Tada hay các nền tảng khác có cùng vi phạm. 

Tuy nhiên khi ứng dụng gọi xe mở rộng sang giao đồ ăn, mua sắm, thanh toán và dịch vụ tài chính, việc thu thập, sử dụng dữ liệu trở thành vấn đề chung của thị trường. Để thực hiện một cuốc xe, ứng dụng cần biết điểm đón, điểm đến, thời gian đặt, loại phương tiện và cách thanh toán. 

Trong và sau hành trình, hệ thống có thể ghi nhận thêm lộ trình, thời gian di chuyển, đánh giá của khách và thông tin vận hành. Qua nhiều lần sử dụng, dữ liệu có thể phản ánh tần suất đi lại và thói quen lựa chọn dịch vụ.

Anh Sơn (phường Bình Thạnh, TP.HCM) cho biết khi cài ứng dụng, anh nhập số điện thoại, email và cho phép truy cập vị trí. Để thanh toán không dùng tiền mặt, anh liên kết thêm tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử. 

Còn phía tài xế, mỗi ca làm việc cũng để lại thông tin về vị trí, thời gian trực tuyến, chuyến xe đã nhận, số lần hủy và quá trình điều phối. Những dữ liệu này giúp nền tảng tìm tài xế gần khách, thực hiện chuyến đi và theo dõi hoạt động vận hành.

Cuốc xe hiện chỉ là một phần trong hoạt động của các ứng dụng. Grab đã mở rộng sang giao đồ ăn, đi chợ, chuyển hàng và tài khoản gia đình. 

Trên GrabMart, người dùng có thể gửi danh sách mua sắm bằng chữ, hình ảnh hoặc giọng nói để hệ thống tìm sản phẩm và đưa vào giỏ hàng.

Be cũng có dịch vụ giao đồ ăn, giao hàng và bán vé máy bay, bên cạnh beBike, beCar, beTaxi. Tháng 7-2026, nền tảng giới thiệu Vay Nhanh và Ứng Tiền thông qua Cake by VPBank. Thông tin giới thiệu hai sản phẩm không đề cập việc dùng lịch sử gọi xe hoặc đặt món để xét duyệt.

Xanh SM đổi tên thành Green SM từ tháng 4-2026, cung cấp dịch vụ ô tô, xe máy, giao đồ ăn, giao hàng, xe tải nhỏ và giải pháp cho doanh nghiệp. Hãng cho biết ứng dụng sử dụng AI để cá nhân hóa hành trình và cập nhật thông tin theo thời gian thực. Maxim hiện tập trung vào đặt xe và giao hàng.

Khi sử dụng nhiều dịch vụ trên cùng một ứng dụng, khách hàng để lại nhiều thông tin hơn. Ngoài nơi đi, nơi đến, nền tảng có thể biết món thường đặt, địa chỉ hay nhận hàng, thời điểm mua sắm và cách thanh toán.

Hé lộ cách app vận hành dữ liệu để ra dịch vụ mới

Với doanh nghiệp gọi xe công nghệ, hàng triệu chuyến mỗi ngày không chỉ tạo doanh thu mà còn hình thành kho dữ liệu, phục vụ vận hành, nhận diện nhu cầu và phát triển dịch vụ mới.

Một lãnh đạo doanh nghiệp gọi xe công nghệ từng nhắc đến trường hợp chủ chuỗi cơm thố có khoảng 70 cửa hàng tại TP.HCM. Mỗi khi tính mở điểm bán, doanh nghiệp này gặp khó trong việc xác định khu vực có nhu cầu nhưng chưa được phục vụ tốt. 

Theo cách lý giải của vị này, dữ liệu từ các lượt tìm kiếm, đặt món và giao hàng, nếu được tổng hợp theo khu vực, có thể giúp nhận diện nhu cầu thị trường. 

Chẳng hạn, một khu văn phòng có nhiều người tìm cơm vào buổi trưa nhưng ít hàng quán đáp ứng có thể là địa điểm đáng cân nhắc. Thông tin về khung giờ đặt món, phạm vi giao hàng hoặc nhóm món được quan tâm cũng có thể giúp doanh nghiệp tham khảo khi lựa chọn mặt bằng, xây dựng thực đơn và bố trí nhân sự. 

Đại diện một ứng dụng gọi xe hé lộ việc kết nối khách hàng với khoản vay tiêu dùng qua công ty tài chính liên kết. Lịch sử chi tiêu trên app gọi xe có thể được phân tích để xem khách có phù hợp với gói vay hay không. Dịch vụ này đang tính toán triển khai trong thời gian tới nếu đáp ứng các quy định liên quan. 

Theo tìm hiểu chính sách bảo mật do các nền tảng công khai cho thấy thông tin được thu thập có thể gồm vị trí, giao dịch, hoạt động sử dụng dịch vụ và thiết bị. Dữ liệu được dùng để cung cấp, duy trì, cá nhân hóa dịch vụ, nghiên cứu sản phẩm, bảo đảm an toàn và thực hiện các mục đích khác đã công bố.

Dữ liệu có thể được chia sẻ với tài xế, đơn vị giao hàng, đối tác thương nhân hoặc nhà cung cấp dịch vụ để thực hiện những mục đích được nêu trong chính sách. Người dùng có thể hỏi về việc xử lý dữ liệu, yêu cầu chỉnh sửa, xóa hoặc rút lại sự đồng ý trong những trường hợp phù hợp với quy định.

Theo chuyên gia bảo mật, nếu thông tin được dùng cho quảng cáo, phân tích hành vi hoặc hỗ trợ sản phẩm tài chính, phạm vi và mục đích xử lý cần được thông báo rõ. 

Người dùng nên cấp những quyền cần thiết, định kỳ kiểm tra quyền truy cập và đọc kỹ mục đích thu thập, thời gian lưu trữ, các bên có thể nhận dữ liệu trước khi bấm đồng ý.

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề