Trái đất mất hơn 12.000 tỉ tấn băng ở Greenland và Nam Cực trong gần nửa thế kỷ

17/09/2026 18:24 GMT+7

Nghiên cứu cho thấy các dải băng lớn nhất hành tinh đang mất băng nhanh hơn, đe dọa làm mực nước biển tiếp tục dâng trong nhiều thập kỷ tới.

Ngày 16-9, Hãng tin AP dẫn một báo cáo khoa học quy mô lớn chỉ ra rằng khoảng 12.500 tỉ tấn băng từ các sông băng ở Greenland và Nam Cực đã tan chảy kể từ năm 1979. 

Nghiên cứu trên tạp chí Scientific Data cho thấy Trái đất ấm lên đang đẩy nhanh tốc độ tan chảy của hai dải băng lớn nhất hành tinh. 

Đáng chú ý, tới 5/6 lượng băng tan không bắt nguồn từ không khí nóng lên, mà do các dòng nước ấm gặm nhấm dải băng từ phía dưới và hai bên mép khi sông băng đổ ra đại dương. 

Khối băng tan đã chuyển thành gần 11,4 triệu tỉ lít nước, khiến mực nước biển toàn cầu dâng thêm khoảng 2,5cm, cộng dồn vào các yếu tố khí hậu khác làm tăng mực nước biển. 

2,5cm có vẻ không đáng kể, nhưng tác giả chính Ines Otosaka (Đại học Northumbria, Anh) nhấn mạnh cứ mỗi 0,8cm nước biển dâng, thế giới lại có thêm 2-3 triệu người đối mặt cảnh ngập lụt ít nhất một lần mỗi năm.

Số liệu cho thấy trong các thập niên 1970, 1980 và đầu 1990, các dải băng khá ổn định. Quá trình tan chảy chỉ nhen nhóm sau đó và thực sự bùng nổ vào thập niên 2010. 

"Xu hướng mất khối lượng băng rất rõ ràng và gia tăng liên tục qua từng thập kỷ, đặc biệt ở lượng băng trút ra biển. Mối liên hệ với biến đổi khí hậu là hoàn toàn hiển nhiên", bà Otosaka nói. 

Theo bà, thay đổi lớn nhất được giới khoa học ghi nhận nằm ở "các quá trình động lực" - diễn ra đột ngột và dữ dội hơn quá trình tan chảy chậm do nhiệt độ không khí, từ đó dễ kích hoạt các "điểm bùng phát" khiến quá trình tan băng vượt khỏi tầm kiểm soát. 

Đồng tác giả Andrew Shepherd (Đại học Northumbria) cảnh báo: "Điều đáng lo ngại là các biến đổi này phản ứng trễ hàng thập kỷ so với đà nóng lên toàn cầu. Nghĩa là chúng ta sẽ còn chứng kiến quá trình tan băng tiếp diễn nhiều thập kỷ tới, ngay cả khi con người ngăn được việc Trái đất ấm lên".

Chuyên gia Ted Scambos (Đại học Colorado) kết luận: "Những ẩn số khó đoán về sự mất khối lượng băng ở Nam Cực tiếp tục là bài toán thách thức năng lực quản trị hành tinh của nhân loại - một mối hiểm họa cận kề, hiện hữu và kéo dài hàng thập kỷ tới. 

Xã hội chúng ta hôm nay đủ thông minh để nhìn thấy trước tương lai, nhưng chưa đủ tỉnh táo và cẩn trọng để hành động dựa trên hiểu biết đó".

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết

0

Chuyển sao tặng cho thành viên

• x1
• x5
• x10

Hoặc nhập số sao

Bạn đang có: 0 sao

Tuổi Trẻ Online Newsletters

Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất