Trà và cà phê Việt tìm sức bật từ xuất khẩu
Cùng nằm trong nhóm nông sản xuất khẩu chủ lực, bức tranh thương mại của cà phê và trà Việt Nam trong năm 2026 lại mang hai gam màu khác biệt. Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, tính chung 6 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 1,05 triệu tấn cà phê, thu về 4,81 tỷ USD.
Đáng chú ý, so với cùng kỳ năm trước, lượng cà phê xuất đi tăng 7,4% nhưng giá trị kim ngạch lại sụt giảm. Điều này cho thấy, sức ép lớn từ việc giảm giá trên thị trường quốc tế bộc lộ rõ điểm yếu, khi ngành hàng vẫn phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu nhân thô.
Ở chiều ngược lại, ngành chè (trà) ghi nhận một cột mốc tích cực về giá. Thống kê trong 7 tháng của năm 2026 cho thấy, giá bình quân xuất khẩu chè của Việt Nam đạt 1.811 USD/tấn, tăng 7,4% so với cùng kỳ năm 2025. Đỉnh điểm vào tháng 7/2026, giá chè xuất khẩu vươn lên mốc 2.059 USD/tấn, mức cao nhất kể từ đầu năm. Dù sản lượng xuất khẩu chưa bùng nổ, sự gia tăng về giá trị phản ánh xu hướng thị trường đang ưu tiên chất lượng và các dòng sản phẩm cao cấp.
Đánh giá về thực trạng này, Hiệp hội Chè Việt Nam (VITAS) cho rằng, mục tiêu cốt lõi của ngành là phải xây dựng thương hiệu để thoát khỏi tình trạng xuất khẩu thô. Đối với cà phê, bài toán kinh tế cũng diễn ra tương tự. Các dữ liệu thị trường chỉ ra sự chênh lệch giá trị rất lớn, trong khi cà phê thương mại chỉ đạt mức 2.200 - 2.400 USD/tấn thì cà phê đặc sản có thể mang lại 4.000 - 15.000 USD/tấn.
Từ thực tế đó, các doanh nghiệp nhận định, di sản và chất lượng nguyên liệu vùng trồng không còn là lợi thế duy nhất để tạo khác biệt. Để nâng tầm khả năng cạnh tranh, hạt cà phê hay lá trà cần được kết hợp với kỹ thuật rang, nghệ thuật pha chế, ứng dụng công nghệ và hoàn thiện mô hình vận hành. Đây là bước chuyển mình tất yếu để thức uống Việt Nam thâm nhập sâu vào các chuỗi đồ uống toàn cầu.
Nắm bắt nhu cầu bức thiết của thị trường, Cafe Show & Tea Show Hanoi 2026 được kỳ vọng là điểm kết nối quan trọng giúp doanh nghiệp tìm ra lời giải cho bài toán chuỗi cung ứng. Sự kiện sẽ diễn ra từ ngày 8 - 10/10/2026 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC, Đông Anh, Hà Nội).
Mang hai thông điệp “A Cup Of the World” và “Fill Your Cup with Stillness”, triển lãm không chỉ tập trung khai thác bản sắc nguyên liệu mà còn đề cao tính tiêu chuẩn hóa trong vận hành. Dự kiến, sự kiện quy tụ 250 gian hàng với hơn 400 thương hiệu từ 20 quốc gia, đón trên 30.000 lượt khách tham quan. Đây là không gian giao thương thiết thực, nơi các chủ chuỗi F&B, doanh nghiệp xuất khẩu có thể tiếp cận máy móc hiện đại, tìm kiếm đối tác và mở rộng kênh phân phối.
Bên cạnh hoạt động thương mại, sức hút của Cafe Show & Tea Show Hanoi 2026 nằm ở việc nâng tầm tay nghề chuyên môn qua ba giải đấu cấp quốc gia, thu hút hơn 180 thí sinh. Trong đó, Vietnam National Brewers Cup 2026 (VNBrC) và Dalatmilk Vietnam National Latte Art Championship 2026 (VNLC) sẽ là bệ phóng tuyển chọn đại diện Việt Nam dự thi quốc tế.
Đặc biệt, để bắt nhịp xu hướng tự động hóa, giải đấu năm nay lần đầu tiên đưa máy pha cà phê tự động Franke A600 (do Kiến Nam Barista phân phối) vào khuôn khổ thi đấu, kết hợp cùng hệ thống thiết bị chuẩn hóa từ Mahlkönig và Hario.
Với ngành trà, kỹ nghệ pha chế cũng được đưa vào bối cảnh hiện đại thông qua giải Tea Masters Cup Vietnam 2026. Giải đấu bao gồm ba hạng mục: Pha chế, Thử cảm quan và Trà sáng tạo, có sự đồng hành của nhiều thương hiệu uy tín như Minh Lam, Á Châu, Shanam cùng hệ sinh thái nguyên liệu bổ trợ từ Sữa tươi tiệt trùng Mộc Châu Creamery, Syrup 1883 và nước Satori.
Nhận định về cơ hội của ngành, bà Lê Ngọc Phương Ngân, Giám đốc Dự án Exporum Việt Nam, chia sẻ: “Việt Nam đã có lợi thế về vùng nguyên liệu và một lực lượng chuyên môn ngày càng phát triển. Bài toán tiếp theo là kết nối những lợi thế đó với công nghệ, thương hiệu và thị trường. Cafe Show & Tea Show Hanoi 2026 được xây dựng để đưa các yếu tố này đến gần nhau hơn, từ đó mở rộng cơ hội cho cà phê và trà Việt ở cả thị trường trong nước và quốc tế”.