Thu hút FDI: Phải kéo doanh nghiệp Việt đi cùng

Đây là một trong những nội dung được thảo luận tại Hội thảo khoa học quốc gia "Đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam đáp ứng yêu cầu kỷ nguyên mới", do Báo Nhân Dân, Tạp chí Cộng Sản, Đại học Kinh tế quốc dân và Đại học Kinh tế TP.HCM phối hợp tổ chức ngày 20-8.

Theo PGS.TS Bùi Đức Thọ - Giám đốc Đại học Kinh tế quốc dân, sau 40 năm đổi mới, Việt Nam cần chuyển từ mô hình dựa nhiều vào tài nguyên, vốn và lao động giá rẻ sang dựa nhiều hơn vào khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và quản trị hiện đại.

Theo ông Lê Quốc Minh - Tổng biên tập Báo Nhân Dân, cần đánh giá lại mô hình phát triển, nhận diện rõ các điểm nghẽn và tăng liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với doanh nghiệp trong nước. Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, AI, kinh tế số và kinh tế xanh cần trở thành những động lực tăng trưởng quan trọng hơn.

Không thể chỉ dựa vào vốn và FDI

GS.TS Ngô Thắng Lợi, giảng viên cao cấp Đại học Kinh tế quốc dân, cho rằng tăng trưởng của Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào vốn và khu vực FDI, trong khi năng suất và năng lực của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế.

Theo ông, Việt Nam cần chuyển từ tăng trưởng dựa vào mở rộng nguồn lực sang nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả.

GS.TS Nguyễn Trọng Hoài, giảng viên cao cấp Đại học Kinh tế TP.HCM, nhìn nhận sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đạt nhiều bước tiến nhờ huy động vốn, tài nguyên và thu hút FDI, qua đó tạo việc làm, thúc đẩy xuất khẩu và mở rộng quy mô nền kinh tế.

Tuy nhiên theo ông Hoài, các động lực này đang dần tới giới hạn. Việt Nam cần chuyển từ mô hình "1i", chủ yếu dựa vào đầu tư, sang "3i", tức kết hợp đầu tư với lan tỏa công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Bước chuyển này nhằm nâng năng suất, tăng giá trị gia tăng và giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nếu xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng thì cần nhìn thẳng vào những khó khăn của khu vực này để có giải pháp tháo gỡ.

"Chúng ta cần chạm đến vấn đề thực của nền kinh tế, để biết cần phải tập trung vào công việc nào, nút thắt nào", ông Thiên nói.

Để doanh nghiệp Việt đi cùng dòng vốn ngoại

Theo GS Hoài, Việt Nam đã qua giai đoạn thu hút FDI chủ yếu để giải quyết việc làm hoặc tiếp nhận công nghệ ở mức trung bình. Giai đoạn tới cần chuyển sang thu hút có chọn lọc, ưu tiên các dự án có giá trị gia tăng cao và khả năng lan tỏa công nghệ.

Các lĩnh vực được ưu tiên gồm công nghệ đột phá, công nghệ tương lai như AI, công nghiệp bán dẫn, đồng thời gắn thu hút đầu tư với tiêu chuẩn môi trường và yêu cầu đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Đặc biệt, ông Hoài nhấn mạnh cần tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Chính sách thu hút đầu tư không chỉ hướng đến quy mô vốn, mà cần tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng, tiếp cận công nghệ và nâng năng lực quản trị.

"Thể chế cần có những quy định phù hợp nhằm thúc đẩy trách nhiệm chuyển giao, lan tỏa công nghệ từ doanh nghiệp FDI sang khu vực trong nước", ông Hoài nói.

Theo các đại biểu, đổi mới mô hình phát triển không chỉ là tìm thêm động lực tăng trưởng, mà quan trọng hơn là nâng chất lượng tăng trưởng và năng lực nội tại của nền kinh tế.

Khi doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn quốc tế, dòng vốn FDI mới tạo được sức lan tỏa lớn hơn, thay vì chỉ làm tăng quy mô vốn đầu tư.

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề