Thị trường vàng từ 24 - 30/8: Vàng rời đỉnh, nguồn cung vẫn nghẽn

Vàng thế giới giảm sâu, giá trong nước phản ứng chậm

Thị trường vàng tuần qua trải qua một nhịp tăng nhanh trong những phiên đầu, giằng co giữa tuần rồi giảm mạnh vào phiên cuối. Mở cửa sáng thứ Hai, ngày 24/8, vàng miếng SJC được niêm yết phổ biến ở mức 146 - 149 triệu đồng/lượng, tăng 1,4 triệu đồng so với cuối tuần trước; vàng nhẫn SJC giao dịch quanh 145,5 - 148,5 triệu đồng/lượng.

Sang ngày 25/8, vàng miếng SJC tăng thêm 600.000 đồng, lên 147,6 - 150,6 triệu đồng/lượng. Vàng nhẫn SJC đạt 147,1 - 150,1 triệu đồng/lượng. Đây là mức cao nhất của SJC trong tuần và được duy trì sang sáng ngày 26/8. Một số sản phẩm vàng nhẫn tại doanh nghiệp khác được bán tới 153 - 154 triệu đồng/lượng, cho thấy sự phân hóa rõ giữa các thương hiệu.

Cùng thời điểm ngày 26/8, giá vàng thế giới tăng nhanh hơn giá trong nước, kéo khoảng cách giữa giá bán SJC và giá quốc tế quy đổi có lúc xuống khoảng 600.000 đồng/lượng, chưa tính thuế, phí. Tuy nhiên, chênh lệch thu hẹp chủ yếu vì vàng thế giới đi lên nhanh, không phải do nguồn cung trong nước đã được cải thiện. Khi thị trường quốc tế đảo chiều, khoảng cách này nhanh chóng nới trở lại.

Từ ngày 27/8, thị trường hạ nhiệt. Vàng miếng SJC lùi về 147 - 150 triệu đồng/lượng rồi giảm còn 146,7 - 149,7 triệu đồng/lượng vào sáng 28/8. Đến ngày 29 và 30/8, vàng miếng còn 145,7 - 148,7 triệu đồng/lượng; vàng nhẫn SJC ở mức 145,2 - 148,2 triệu đồng/lượng. Giá bán vàng miếng vì vậy chênh 1,9 triệu đồng giữa đỉnh thứ Ba, thứ Tư và đáy cuối tuần.

Nếu chỉ so đầu và cuối tuần, giá bán vàng miếng giảm 300.000 đồng/lượng, từ 149 triệu đồng xuống 148,7 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, khoản lỗ thực tế của người mua lớn hơn nhiều do phải mua theo giá bán ra và bán lại theo giá mua vào. Người mua một lượng SJC tại đỉnh 150,6 triệu đồng/lượng trong ngày 25 hoặc 26/8, nếu bán ngày 29/8 với giá 145,7 triệu đồng/lượng, người mua đã lỗ 4,9 triệu đồng, tương đương khoảng 3,25% giá trị giao dịch.

Người mua đầu tuần với giá 149 triệu đồng/lượng cũng chưa có lãi khi thị trường đạt đỉnh, bởi giá thu mua cao nhất ngày 25 - 26/8 chỉ khoảng 147,6 triệu đồng/lượng; nếu giữ đến cuối tuần, mức lỗ là 3,3 triệu đồng. Với vàng nhẫn, mua tại đỉnh 150,1 triệu đồng/lượng rồi bán ở mức 145,2 triệu đồng/lượng cũng lỗ 4,9 triệu đồng/lượng. Từ tính toán trên cho thấy, chênh lệch mua - bán từ 3 - 4,5 triệu đồng là chi phí lớn đối với giao dịch ngắn hạn; khả năng thu hồi vốn còn phụ thuộc thương hiệu và chính sách mua lại.

Theo các chuyên gia tài chính, nguyên nhân giá vàng trong nước đảo chiều đến từ thị trường quốc tế. Đầu tuần, vàng thế giới được hỗ trợ bởi đồng USD suy yếu, lợi suất trái phiếu giảm và nhu cầu trú ẩn. Giá giao ngay đạt 4.696,18 USD/ounce vào ngày 25/8, mức cao nhất trong hơn ba tháng. Tuy nhiên, dữ liệu chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân của Mỹ cao hơn dự báo cho thấy, áp lực lạm phát chưa giảm đủ nhanh, khiến kỳ vọng Fed sớm nới lỏng chính sách tiền tệ suy yếu.

Trong phiên 26/8 tại New York, vàng có lúc xuống dưới 4.600 USD/ounce. Chuyên gia Gary Wagner cảnh báo mô hình nến “sao hôm” có thể báo hiệu đảo chiều. Đến phiên cuối tuần, bài phát biểu của Chủ tịch Fed Kevin Warsh tại Jackson Hole đã xác nhận sức ép này. Ông cho rằng Fed vẫn còn việc phải làm nếu lạm phát cơ bản không trở về mục tiêu 2% đủ nhanh. Xác suất tăng lãi suất trong tháng 9 được đẩy từ 36% lên 58%; đồng USD và lợi suất trái phiếu Mỹ cùng đi lên, làm tăng chi phí cơ hội nắm giữ vàng.

Vàng thế giới có lúc lùi về vùng 4.446 - 4.454 USD/ounce trong phiên cuối tuần. Giá giao ngay sau đó phục hồi lên 4.567,23 USD/ounce, còn hợp đồng kỳ hạn tháng 12 chốt ở mức 4.529,90 USD/ounce. Tính chung cả tuần, vàng giảm khoảng 2,9%. Chuyên gia Tai Wong nhận định, thông điệp của Fed đã buộc thị trường định giá lại triển vọng lãi suất, kéo theo hoạt động bán mạnh.

Trong nước, giá SJC giảm chậm hơn thế giới, từ sáng 24 đến chiều 29/8, giá bán giảm khoảng 0,2%, trong khi vàng quốc tế mất gần 3%. Độ trễ phản ánh giá vốn, tồn kho và chiến lược niêm yết; doanh nghiệp hạ giá mua vào, duy trì biên độ giao dịch để hạn chế rủi ro.

Nguồn cung và biên độ giao dịch vẫn là rào cản

Giao dịch trong nước tuần qua không quá sôi động. Ngày 27/8, trùng Rằm tháng 7, một số cửa hàng tại TP Hồ Chí Minh khá thưa khách; người mua chủ yếu chọn vàng nhẫn số lượng nhỏ. Theo chuyên gia Trần Duy Phương, tháng 6 và tháng 7 âm lịch thường là giai đoạn thấp điểm; giao dịch có thể ấm dần từ Trung thu.

Sức mua yếu khiến doanh nghiệp thận trọng nâng giá mua vào. Khi đầu ra chậm, việc giữ giá bán và hạ giá thu mua giúp bảo vệ giá vốn, lý giải vì sao giá trong nước có độ “dính” khi đi xuống và khoảng cách mua - bán khó thu hẹp.

Tỷ giá không tạo cú sốc đáng kể, khi giá bán USD tại ngân hàng dùng để quy đổi dao động quanh 26.260 - 26.330 đồng/USD. Lãi suất tiền gửi vẫn cạnh tranh với vàng nhưng chưa tạo ra sự dịch chuyển dòng tiền rõ rệt.

Tuần 24 - 29/8 không ghi nhận chính sách mới riêng về quản lý thị trường vàng. Diễn biến trong nước tiếp tục phản ánh quá trình thực thi Nghị định 232/2025/NĐ-CP. Nghị định đã xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng; cho phép doanh nghiệp, ngân hàng thương mại đáp ứng điều kiện được cấp phép tham gia. Tuy nhiên, nguồn cung vẫn chịu quản lý bằng giấy phép và hạn mức.

Rào cản hiện nay chuyển sang tốc độ đưa chính sách vào thực tế. Nếu cấp phép, phân bổ hạn mức nhập khẩu và tổ chức sản xuất chưa tạo ra lượng hàng đủ lớn, thị trường vẫn phụ thuộc vào vàng đang lưu thông. Ông Huỳnh Trung Khánh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam, cho rằng chênh lệch giá khó giảm bền vững nếu nguồn cung nguyên liệu chưa được giải quyết.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Giảng viên cao cấp Học viện Tài chính nhận định việc mở rộng nguồn cung sẽ giúp giá trong nước dần tiệm cận thế giới, nhưng hiệu quả chỉ rõ khi thị trường thực sự có thêm sản phẩm, doanh nghiệp và nguồn vàng.

Một rào cản khác là thiếu giá tham chiếu thống nhất, vì hiện nay giá bán cùng nhóm sản phẩm giữa các doanh nghiệp chênh 4 - 4,5 triệu đồng/lượng. Do đó, cần có sàn giao dịch vàng để giúp tập trung dữ liệu, nhưng cần đi cùng chuẩn hóa sản phẩm, bảo chứng vật chất, cơ chế giao nhận và giám sát để tránh làm tăng đầu cơ.

Quy định giao dịch vàng từ 20 triệu đồng trong một ngày trở lên phải thanh toán qua tài khoản giúp minh bạch dòng tiền nhưng không tự tạo thêm nguồn cung. Chính sách cần tập trung đưa nguồn hàng hợp pháp ra thị trường, công khai dữ liệu sản xuất - nhập khẩu - giao dịch và tăng cạnh tranh, đồng thời cân đối với tỷ giá và dự trữ ngoại hối.

Về triển vọng, Giovanni Staunovo của UBS cho rằng, vàng tiếp tục được hỗ trợ bởi xu hướng giảm phụ thuộc vào đồng USD, dòng vốn ETF và nhu cầu ngân hàng trung ương; UBS dự báo giá có thể đạt 5.400 USD/ounce trong 12 tháng tới. David Morrison của Trade Nation xem vùng 4.400 USD/ounce là hỗ trợ quan trọng; nếu mất mốc này, áp lực bán có thể mở rộng.

Phó Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Hữu Huân nhận định, vàng vẫn có triển vọng dài hạn nhờ bất ổn vĩ mô và địa chính trị, nhưng biên độ tăng khó bùng nổ như trước, do đó không phù hợp để lướt sóng. 

Các chuyên gia khác cũng cho rằng, vàng là tài sản phòng thủ nhưng không nên chiếm toàn bộ nguồn vốn; người tích lũy dài hạn có thể giải ngân từng phần, còn người đang nắm tỷ trọng quá lớn nên cân nhắc chuyển một phần sang tài sản tạo dòng tiền.

So với vàng, tiền gửi có ưu thế về khả năng xác định lợi nhuận và phù hợp với người cần bảo toàn vốn trong ngắn hạn. Chứng khoán có tiềm năng tăng trưởng cao hơn nhưng đòi hỏi lựa chọn doanh nghiệp và chấp nhận biến động. 

Theo các chuyên gia, với biến động vàng như hiện nay, quyết định đầu tư không nên dựa vào giá của một vài phiên. Vàng phù hợp để bảo vệ một phần tài sản dài hạn; tiền gửi đáp ứng nhu cầu thanh khoản; cổ phiếu hướng tới tăng trưởng. Tỷ trọng mỗi kênh cần dựa trên thời gian nắm giữ và khả năng chịu rủi ro, thay vì chạy theo tâm lý sợ bỏ lỡ.