Thảm họa mới của nhạc Việt
TPO - "Ăm chã húi" của Lâm Thằn Lằn thành hiện tượng mạng xã hội khi được hàng trăm nghìn video sử dụng nhạc trên nền tảng TikTok. Từ một đoạn âm thanh, khán giả đổ sang MV để nghe trọn sản phẩm và phải lắc đầu ngao ngán.
Ăm chã húi - ngay từ nhan đề của ca khúc - đã là cách nói lái, chơi chữ nhảm nhí của đội ngũ sản xuất. Trên nền tảng YouTube, MV Ăm chã húi phát hành từ 3 tuần trước và đã thu hút hơn 800.000 lượt xem/nghe.
Sau khi một đoạn nhạc của ca khúc gây chú ý trên mạng xã hội, khán giả đổ ngược về YouTube để nghe trọn vẹn Ăm chã húi và không ít người bất ngờ vì chất liệu âm nhạc này còn hiện diện trong năm 2026.
MV của Lâm Thằn Lằn nhận về hơn 7.000 lượt dislike (phản đối), gần bằng số người bấm like. Trong 3 ngày gần đây, số lượng dislike tăng lên vài nghìn, thể hiện rõ làn sóng phản đối từ khán giả với một ca khúc hiện tượng mạng.
Trong hơn 1.000 bình luận, rất nhiều dòng chia sẻ công kích thẳng thắn tác giả, gọi đây là thảm họa mới của nhạc Việt.
Trào lưu làm nhạc "nhảm" để bám xu hướng
Những ngày gần đây, một đoạn nhạc của Ăm chã húi bất ngờ gây sốt trên TikTok. Một producer trên mạng đã bóc tách đoạn hook của ca khúc, remix (làm mới) sang thể loại house với tempo (tốc độ) được đẩy nhanh. Giống như mọi đoạn nhạc gây chú ý trên TikTok, Ăm chã húi được sử dụng vì chất nhạc vui tai, lạ, phù hợp để cộng đồng mạng rủ nhau tạo "trend".
Ê-kíp tạo ra sản phẩm này đã đạt được mục đích lớn nhất là lan tỏa cái tên Ăm chã húi và Lâm Thằn Lằn. Phiên bản đầy đủ của Ăm chã húi chỉ được làm cho có để phát hành trên nền tảng YouTube và cả nhạc số. Đó là lý do khi khán giả chuyển sang YouTube và nghe trọn vẹn ca khúc, họ khó chịu vì phần ca từ và chất giọng của người thể hiện.
"Bé ăn bé cười bé đói bé dỗi/Bé sợ bụng bự nên là hoy hoy hoy/Ăm chã húi ơi bé đói đói đói/Bé muốn đi chơi vào tối tối tối/Bé ăn bé cười bé đói bé dỗi/Bé sợ bụng bự nên là hoy hoy hoy/Cái ăm chã húi... bà chả hơm.../Ăm chã húi... bà chả hơm...", những câu hát ám ảnh được lặp đi lặp lại trong ca khúc.
Ca khúc được phối khí theo màu sắc dance pop hiện đại nhưng phần ca từ như đi lùi cỡ đôi chục năm. Hiển nhiên, ê-kíp sản xuất biết rõ chuyện đó và làm ra bài nhạc kiểu này chắc chắn sẽ đón nhận làn sóng tiêu cực. Họ đánh đổi để âm nhạc được "viral" nhanh nhất, dùng những lời chê, chỉ trích để làm bàn đạp nổi tiếng - cụ thể là nhân vật chính của sản phẩm, người thể hiện là Lâm Thằn Lằn.
Kịch bản ấy đã xảy ra nhiều lần trên thị trường nhạc Việt, từ nhóm nhạc chiêu trò Zero9 - khởi đầu cho trào lưu làm nhạc nhảm để đánh bóng tên tuổi, sau đó thay đổi hình tượng, phong cách khi đã nổi tiếng. Tiếp đến là Phí Phương Anh với bản nhạc ám ảnh Cắm sừng. Gần đây là Vì một Việt Nam mới tinh (nhóm Vstar) và Con mèo xuân (Khuyến Dương).
Anh Hoàng Lê - chuyên gia trong lĩnh vực phát hành âm nhạc - nhận định theo từng giai đoạn, TikTok sẽ xuất hiện trend khác nhau xoay quanh một đoạn nhạc: có thể là trend vũ đạo, biến hình hoặc làm các biểu cảm độc dị... Có những cá nhân/đơn vị làm nhạc tạo ra sản phẩm chỉ để đánh vào trend TikTok. Đó là cách nhanh nhất để họ giới thiệu tên tuổi cho nghệ sĩ và nổi tiếng trước khi tính đến các chiến lược quảng bá thương hiệu dài hơi".
"Điển hình như Ăm chã húi có ca từ dị biệt sẽ dễ thu hút sự chú ý. Nếu đoạn nhạc gắn liền với các nội dung sáng tạo trên TikTok, mọi chuyện dừng ở mức bám trend vui vẻ trên không gian mạng. Còn khi đặt vào thị trường âm nhạc, trên những tiêu chí cần phải có của sản phẩm chỉn chu, ca khúc như này rõ ràng không có giá trị vì nội dung vô nghĩa", anh chia sẻ với PV Tiền Phong.
Cái kết của những thảm họa
Những bài nhạc thảm họa thường dẫn đến một viễn cảnh chung: hot điên đảo trên mạng xã hội nhưng bị khán giả nhạc Việt chỉ trích dữ dội ở các nền tảng nghe nhạc chính thống.
Năm ngoái, nhạc Việt nổi lên hiện tượng Biết yêu rồi đấy của Võ Lê Mi. Từ câu hát "Cưng vô lây, cây vô lưng mà yêu anh ghê", một đoạn nhạc của ca khúc này nổi lên và được Võ Lê Mi dùng để làm đòn bẩy tạo trend.
Tuy nhiên, tham vọng tạo sóng mạng xã hội của nữ ca sĩ bị phản tác dụng vì câu hát nhạy cảm. Vì tình cảnh hứng trọn "gạch đá" trên các nền tảng, giọng ca chuyên hát nhạc miền Tây phải đổi lời bài hát và lên chiến lược truyền thông để "tẩy trắng". Võ Lê Mi nghĩ rằng đổi lời bài hát sang hướng chuẩn mực sẽ lấy lại tình cảm của người nghe nhưng thực tế lại trái ngược.
Đã qua rồi thời khán giả Việt dễ dãi với những ca khúc thảm họa. Thay vào đó, một khi bài nhạc của nghệ sĩ bị "gắn mác" thảm họa, sẽ đeo bám họ suốt thời gian dài. Bài học về thảm họa Cắm sừng, Cánh bướm dối gian của Phí Phương Anh còn đó. Gần hơn có Pickleball của Đỗ Phú Quí và Biết yêu rồi đấy (Võ Lê Mi).
Một số đoạn nhạc bất ngờ gây sốt trên TikTok, mang danh nghĩa thu hút hàng chục triệu, hàng trăm triệu lượt tiếp cận, không đồng nghĩa là sản phẩm âm nhạc đó thành công. Như Con mèo xuân, Biết yêu rồi đấy và Ăm chã húi, tiếp cận đông đảo người nghe trên mạng xã hội là thế nhưng sản phẩm gốc chỉ thu hút lượng view khiêm tốn.
Sau cùng, những sản phẩm thảm họa sẽ bị đào thải nhanh chóng khỏi thị trường. Hiện tượng Ăm chã húi rồi sẽ trôi vào dĩ vãng. Riêng cái mác thảm họa gắn liền với những giọng ca sáng tác ra, thể hiện nó và sẽ kéo dài đến nhiều năm sau.