Tham gia giao thông... hé lộ điều gì về một người?

Một cú giảm ga trước vũng nước, điếu thuốc không châm lúc dừng đèn đỏ hay một lần nhường đường… Những lựa chọn rất nhỏ trên đường đôi khi lại nói lên nhiều điều về một người khi tham gia giao thông.

Một cú giảm ga khi tham gia giao thông...

Chiều tan tầm, cơn mưa vừa dứt. Mặt đường loang loáng nước. Trên đường có hàng trăm người đang tham gia giao thông.

Một cô gái đứng trước cửa hàng tiện lợi, tay xách túi đồ, chờ dòng xe thưa dần để sang đường. Một nam thanh niên chạy xe tới. Nhìn thấy vũng nước, anh giảm ga. Bánh xe chỉ làm mặt nước gợn lên. Chiếc xe đi qua. Cô gái nở nụ cười như thể hiện sự hài lòng. Một chuyện rất nhỏ, nhưng nếu chạy nhanh hơn, câu chuyện có thể đã khác.

"Tôi từng bị xe khác tạt nước một lần. Đang mặc đồ đi làm mà nước bẩn văng từ chân lên tới áo, vừa bực vừa không biết trách ai", anh Nguyễn Minh Quân (32 tuổi, ngụ ở đại lộ Bình Dương, P.Lái Thiêu, TP.HCM; trước là P.Lái Thiêu, TP.Thuận An, Bình Dương) kể.

Từ đó, gặp vũng nước, anh thường giảm tốc. "Chậm vài giây chẳng ảnh hưởng gì. Nhưng người đứng bên đường có thể tránh được một lần khó chịu", anh nói.

Nguyễn Phước Vũ (24 tuổi, làm việc tại 185 Cô Bắc, P.Cầu Ông Lãnh, TP.HCM; trước là Cầu Ông Lãnh, Q.1), cho biết anh thường chủ động nhường khi thấy người lớn tuổi qua đường, giảm tốc khi có xe bật xi-nhan xin chuyển làn hoặc không bấm còi liên tục khi người phía trước chưa kịp đi lúc đèn xanh.

"Những chuyện này không ai bắt mình làm. Luật cũng không thể quy định hết. Nhưng chính những lựa chọn không bắt buộc ấy mới tạo nên văn hóa giao thông. Trên đường, người ta không chỉ nhìn thấy một chiếc xe, mà còn nhìn thấy cách một người ứng xử với những người xa lạ", Vũ nói.

Vũ cũng nói, rằng những hành động như vậy diễn ra mỗi ngày, lặng lẽ đến mức người thực hiện có thể chẳng nhớ. Nhưng chỉ cần một người không giảm ga, một tiếng còi vang lên đúng lúc người khác đang lúng túng, hay một chiếc xe cố chen thêm vài mét, không khí trên đường lập tức khác đi...

8 giờ sáng, tại giao lộ trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (P.Bình Thạnh, TP.HCM; trước là P.26, Q.Bình Thạnh), hàng chục chiếc xe máy dừng lại trước đèn đỏ. Một người đàn ông lấy thuốc lá ra châm. Khói thuốc bay theo gió. Người phụ nữ phía sau quay mặt đi. Cậu bé ngồi sau xe mẹ kéo khẩu trang lên.

Theo anh Lê Minh Quân (33 tuổi, làm việc tại 561A Điện Biên Phủ, P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), người hút thuốc có thể không nghĩ mình đang làm phiền ai. Nhưng giữa giao lộ đông đúc, khoảng cách giữa những người xa lạ đôi khi chỉ vài chục centimet.

Anh Quân cho rằng đây cũng là một biểu hiện dễ thấy của cách người ta nhìn không gian chung. "Trước đây tôi cũng không để ý. Từ khi có con, mình mới thấy một chiếc xe chạy sát bên, một người hút thuốc ngay trước mặt hay một cú vượt bất ngờ đều có thể khiến người khác sợ. Rồi mình nhận ra, trên con đường của mình luôn có những người khác", anh nói.

Nguyễn Hoàng Hải (31 tuổi, ngụ 119 đường 3/2, P.Hòa Hưng, TP.HCM) cũng cho rằng người tham gia giao thông nào cũng có lý do để vội: công việc, gia đình, những cuộc hẹn... 

"Nhưng văn hóa giao thông đôi khi không nằm ở câu hỏi "mình có được phép làm việc này không?", mà là "việc này có khiến người khác khó chịu, nguy hiểm hay bất tiện không?". Đó là khoảng cách giữa chấp hành luật và có văn hóa", Hải chia sẻ.

Nhường nhau một chút, đường phố bớt căng thẳng

Theo ông Lê Văn Được, giáo viên dạy lái xe tại Trung tâm sát hạch lái xe Sóng Thần (P.Dĩ An, TP.HCM; trước là P.Dĩ An, TP.Dĩ An, Bình Dương), luật giao thông đặt ra những giới hạn bắt buộc để bảo đảm an toàn, nhưng không thể bao quát hết cách con người ứng xử với nhau.

"Biết nhường đường, giữ khoảng cách, không gây phiền hà cho người khác hay biết kiềm chế khi xảy ra va chạm đều là những biểu hiện của văn hóa giao thông. Cách một người phản ứng khi bị cản đường, phải chờ đợi hoặc gặp một va quẹt nhỏ cũng cho thấy khả năng tự kiểm soát và mức độ tôn trọng người khác", ông Được nói.

Chuyên gia tâm lý Phạm Thị Minh, Trung tâm đào tạo và chăm sóc tinh thần Thân Tâm Trí, P.Bình Tiên, TP.HCM (trước là P.8, Q.6), cho rằng: "Khi một người chủ động nhường đường, người được nhường thường có xu hướng cảm ơn hoặc tiếp tục nhường người khác. Những hành vi tích cực nếu lặp lại đủ nhiều sẽ dần trở thành chuẩn mực. Ngược lại, nóng nảy cũng lan rất nhanh".

Theo bà Minh, văn hóa giao thông không phải lúc nào cũng là một hành động lớn. Đôi khi chỉ là người có thể chạy nhanh nhưng chọn giảm ga, hoặc có thể bấm còi nhưng chọn chờ, hay có thể chen lên nhưng chọn nhường... 

Vì chuyên gia này cũng cho rằng không ai nhớ tên người đã giảm ga trước vũng nước, cũng chẳng ai biết người tài xế đã nhường mình vài giây là ai… 

"Nhưng những người xa lạ ấy, bằng những lựa chọn rất nhỏ, đang quyết định đường phố sẽ là nơi ai cũng phải dè chừng hay một nơi con người có thể đối xử với nhau dễ chịu hơn. Không cần biết một người giàu hay nghèo, làm nghề gì, sống ở đâu. Chỉ cần nhìn cách họ đi qua một người xa lạ, đôi khi đã thấy được phần nào họ là người thế nào. Có lẽ vì vậy, đường phố thật sự có thể biết và hiểu về một người. Không phải qua chiếc xe họ chạy, mà qua cách họ đối xử với những người cùng đường", bà Minh nói.