Tái thiết 4 chung cư cũ trong nội đô thành cao ốc

Hà Nội dự kiến phá dỡ 4 khu chung cư cũ ở nội đô để xây cao ốc, với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 6.400 tỉ đồng.

Tái thiết chung cư cũ thành cao ốc

Theo quyết định phê duyệt danh mục dự án đầu tư cải tạo xây dựng lại chung cư cũ thuộc diện phá dỡ đợt 1 vừa được Hà Nội ban hành, 4 khu tập thể, chung cư cũ ở nội đô thành phố sẽ được phá dỡ với lộ trình triển khai từ năm 2026 - 2030.

Trong số các dự án được phê duyệt, dự án có quy mô chiều cao lớn nhất là khu tập thể 3 tầng trên đường Lê Hồng Phong (P.Hà Đông). Trên diện tích đất hơn 10.000 m², toàn bộ 4 tòa nhà 3 tầng cũ với 193 căn hộ sẽ được giải tỏa.

Công trình mới dự kiến xây dựng cao 34 tầng nổi và 2 tầng hầm, diện tích xây dựng hơn 4.000 m², tổng diện tích sàn đạt hơn 140.000 m² và mật độ xây dựng 52,3%. Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án này là gần 2.985 tỉ đồng với tiến độ thực hiện 2026 - 2030.

Tại khu vực nội đô lịch sử, khu tập thể số 23 Hàng Tre - 162 Trần Quang Khải (P.Hoàn Kiếm) có diện tích khoảng 1.485 m², hiện trạng gồm 4 tòa nhà 5 tầng với 85 căn hộ. Dự án mới dự kiến sẽ xây dựng khối 7 tầng phía ngoài và khối 21 tầng phía trong cùng 3 tầng hầm. Tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 398 tỉ đồng.

Tương tự, khu tập thể số 15C Trần Khánh Dư (P.Cửa Nam) có diện tích 1.410 m², hiện trạng gồm 2 tòa nhà 5 tầng với 49 căn hộ. Công trình tái thiết sẽ có quy mô 8 tầng phía ngoài, 21 tầng phía trong và 4 tầng hầm, tổng mức đầu tư dự kiến hơn 376 tỉ đồng.

Ở P.Tương Mai, dự án tái thiết khu tập thể Trương Định có tổng diện tích lập quy hoạch lớn nhất là hơn 14.600 m², trong đó hơn 13.700 m² đất cải tạo khu tập thể, diện tích còn lại để mở đường kết nối. Dự án sẽ tiến hành phá dỡ 10 tòa tập thể cũ (nhà A, B, C, D, E, H1 - H5) cùng một số công trình phụ cận (khoảng 257 căn hộ) để xây dựng tổ hợp cao 30 tầng nổi và 3 tầng hầm. Mật độ xây dựng của dự án được khống chế ở mức 26,24%, với tổng vốn đầu tư gần 2.650 tỉ đồng và tiến độ thực hiện từ năm 2026 đến 2029.

Để triển khai dự án đúng tiến độ, UBND TP.Hà Nội giao UBND các phường: Hà Đông, Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Tương Mai chủ trì công bố công khai phạm vi, chỉ tiêu dự án và đôn đốc, phối hợp với chủ đầu tư thực hiện dự án theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Thành phố cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành hoàn thành công tác chuẩn bị như lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 hoặc Quy hoạch tổng mặt bằng 1/500; hướng dẫn lập và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư…

Mong có "cơ chế phù hợp"

Do được xây dựng lâu năm nên đa phần các khu tập thể kể trên đều đã xuống cấp, mái ngói dột nát. Theo ghi nhận của Thanh Niên, khu tập thể 3 tầng trên đường Lê Hồng Phong (P.Hà Đông) có biểu hiện xuống cấp nặng nề nhất ở 2 tòa giáp phía mặt cổng chính.

Các bức tường loang lổ vết hoen ố, mảng bám. Nhiều cọc lan can bung xi măng lộ rõ kết cấu sắt rỉ sét phía trong. Phần mái lợp ngói trên tầng 3 của tòa nhà giữa trung tâm khu tập thể nhiều đoạn hư hỏng nặng, có thể nhìn xuyên thấu từ trong cầu thang lên trời.

Tại khu tập thể số 15C Trần Khánh Dư (P.Cửa Nam), mảng tường của tòa nhà phía trước gần cổng vào đã xuống cấp nghiêm trọng, rêu bám kín gây mất mỹ quan đô thị. 

Chị Lê Phương Thanh (35 tuổi), một cư dân tại đây, cho biết mới chỉ nghe thông tin về dự án cải tạo, xây dựng lại khu tập thể qua báo đài, chứ chưa nhận được thông báo hay lời mời họp chính thức nào từ chính quyền. Dù vậy, chị Thanh khẳng định luôn ủng hộ chủ trương xây mới các khu nhà ở đã cũ kỹ. Chị mong muốn khi dự án triển khai, Nhà nước và ban quản lý sẽ có phương án đền bù, hỗ trợ thỏa đáng cho người dân.

"Gia đình tôi hiện có hai vợ chồng sinh sống tại đây, còn các con nhỏ ở với ông bà. Vì đây là khu đất "vàng", rất thuận tiện nên nếu được, tôi mong muốn sẽ nhận lại một căn hộ sau khi tòa nhà được xây mới. Ngoài ra, trong thời gian thi công, chính quyền cũng cần hỗ trợ kinh tế để người dân thuê chỗ ở tạm", chị Thanh bày tỏ.

Cùng sống tại khu tập thể này, bà Nguyễn Thị Lũng (60 tuổi), cho biết đã gắn bó nơi đây gần 30 năm. Nằm ở vị trí trung tâm, gần các cơ quan hành chính, trường học và bệnh viện, khu tập thể mang lại cuộc sống rất thuận tiện cho gia đình bà.

Bà Lũng bộc bạch: "Gia đình tôi có hai vợ chồng và con gái. Diện tích căn nhà hiện tại là vừa đủ, chúng tôi không đòi hỏi gì thêm. Tuy nhiên, nếu Nhà nước có chính sách xây mới, chúng tôi hoàn toàn đồng tình, chỉ mong có cơ chế hỗ trợ phù hợp để người dân không phải chịu thiệt thòi về sau". Bà cũng bày tỏ nguyện vọng dự án sẽ hoàn thành đúng tiến độ để cư dân yên tâm rời tổ ấm đã gắn bó mấy mươi năm.

Hà Nội hiện có hơn 2.160 nhà chung cư cũ, tập trung tại 48 xã, phường. Các tòa chung cư này được xây dựng từ trước năm 1994, chủ yếu ở các quận nội thành cũ, cao từ 2 - 6 tầng, kết cấu tường gạch chịu lực, bê tông lắp ghép hoặc khung bê tông cốt thép chịu lực.

Được đưa vào sử dụng từ hàng chục năm trước, nên đến nay nhiều chung cư cũ đã xuống cấp, thậm chí có chung cư được xếp vào loại nguy hiểm. Trong chương trình phát triển nhà ở, TP.Hà Nội đặt mục tiêu đến 2035 sẽ hoàn thành cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị đối với toàn bộ 2.160 nhà chung cư.

Theo TS - KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, trong Quy hoạch thủ đô tầm nhìn 100 năm vừa được Hà Nội thông qua có yêu cầu tái thiết đô thị và một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tái thiết đô thì là cải tạo lại các chung cư cũ. Do đó, việc cải tạo chung cư cũ đang trở thành yêu cầu cấp bách nên cần thực hiện quyết liệt hơn nữa.

Ở giai đoạn trước, "điểm nghẽn" trong công tác cải tạo chung cư cũ là tổ chức giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, theo luật Thủ đô 2024 và nghị quyết của HĐND thành phố thì dự án có thể được triển khai khi đạt tỷ lệ đồng thuận từ 51% chủ sở hữu.

"Điểm nghẽn" này đã được tháo gỡ nhưng chỉ giải quyết một phần bài toán. Điều người dân quan tâm hơn, theo ông Nghiêm, là sẽ được bồi thường ra sao, được tái định cư ở đâu, thời gian di dời bao lâu và trong thời gian chờ nhà mới sẽ được hỗ trợ như thế nào?

Ông Nghiêm cho rằng, luật Thủ đô đã cho phép Hà Nội áp dụng hệ số bồi thường từ 1,5 - 2 lần, thậm chí cao hơn tùy từng trường hợp đặc thù. Tuy nhiên, việc áp dụng cụ thể tại từng dự án cần được thành phố công khai rõ ràng để tạo sự đồng thuận.

Lưu ý vấn đề dân số

Liên quan đến cải tạo chung cư cũ, TS-KTS Đào Ngọc Nghiêm lưu ý cần chú trọng đến vấn đề dân số, "không vì lợi ích của doanh nghiệp rồi tăng không gian ở". Bởi lẽ, việc này sẽ khiến dân số gia tăng ở khu vực nội đô, nơi vốn dĩ đang chịu áp lực dân số rất lớn.

"Việc thực hiện quy hoạch tổng mặt bằng đối với các khu chung cư cũ cần phải được nghiên cứu kỹ, phải có sự tham vấn của các chuyên gia chuyên ngành và đặc biệt là lấy ý kiến của các hộ dân. Trên cơ sở định hướng thì giải thích cho người dân đồng thuận, từ đó mới dễ dàng thực hiện cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ", ông Nghiêm nêu quan điểm.