Sudan chưa yên bình

Chỉ trong vòng nửa tháng qua, Sudan chứng kiến 55 trận giao tranh ác liệt trên bộ, chủ yếu tại Bắc Kordofan và Blue Nile. Trong khi SAF kiểm soát mạng lưới đường giao thông chiến lược ở Bắc Kordofan thì RSF lại không ngừng mở rộng hiện diện tại Blue Nile, qua đó gần như kiểm soát toàn bộ khu vực biên giới Sudan-Ethiopia. Tiếng súng cũng tiếp tục vang lên tại Bắc Darfur, khu vực Um Buru, phía tây El Fasher và Tây Darfur, chỉ cách biên giới Chad khoảng 7km.

Tình hình chiến sự diễn biến phức tạp trong bối cảnh Tướng Abdel Fattah al-Burhan, Tổng Tư lệnh SAF, thúc đẩy một tiến trình đối thoại chính trị nhằm thành lập chính quyền và hội đồng lập pháp tại các khu vực do quân đội kiểm soát. Ở chiều ngược lại, RSF đang tìm cách phá vỡ kế hoạch này bằng cách gia tăng hoạt động quân sự tại Bắc Kordofan và Blue Nile.

Trước sự phản kháng dữ dội của RSF và SPLM-N, SAF đã triển khai một lực lượng tinh nhuệ tới trục tác chiến Bakori, bang Blue Nile. Nhiệm vụ của Sư đoàn bộ binh số 4 là duy trì quyền kiểm soát các tuyến tiếp cận từ Ethiopia và bảo vệ các trung tâm dân cư, quân sự tại Blue Nile, ngăn xung đột lan rộng về phía đông.

Blue Nile là một trong những khu vực có vị trí chiến lược đối với cuộc nội chiến tại Sudan do nằm sát Ethiopia và kết nối với các khu vực phía nam và đông nam Sudan. Cùng với Darfur và 3 bang North Kordofan, West Kordofan và Suoth Kordofan, Blue Nile tiếp tục là một trong những địa bàn giao tranh trọng yếu giữa SAF và RSF.

Thiếu tướng Ismail al-Tayeb Hussein, Tư lệnh Sư đoàn bộ binh số 4, nhấn mạnh nhiệm vụ duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu, kỷ luật và năng lực đối với lực lượng tăng viện. Việc SAF điều động thêm binh sĩ được gấp rút tiến hành sau khi RSF phản công chiếm được 2 căn cứ quân sự Bakori và Sarkam ở phía đông nam Damazin. Việc mất các căn cứ chiến lược này gây thêm sức ép đối với SAF tại khu vực đông nam Sudan, giúp RSF và các lực lượng đồng minh mở rộng không gian hoạt động.

Giới quan sát nhận định rằng, giao tranh đang không ngừng leo thang ở Sudan có thể là có sự tiếp tay của bên ngoài, chứ không phải tự nhiên cả hai phía lại có lượng vũ khí dồi dào đến vậy. RSF thậm chí còn được trang bị máy bay không người lái có khả năng tấn công chính xác và thiết bị gây nhiễu điện tử tiên tiến, giúp lực lượng này chiếm ưu thế. SAF được cho là cũng tiếp nhận thêm nhiều vũ khí hiện đại, máy bay chiến đấu, xe bọc thép và vũ khí hạng nặng.

Trước tình hình an ninh ngày càng xấu đi ở Sudan, Phái đoàn Liên hợp quốc tại Nam Sudan (UNMISS) lên tiếng phản đối mạnh mẽ các cuộc tấn công của các nhóm vũ trang tại bang Warrap, khiến hơn 110 dân thường thương vong. Các đợt tấn công táo tợn nhằm vào hai cộng đồng thuộc huyện Tonj North đã châm ngòi cho làn sóng di cư rầm rộ, gây ra tình trạng cướp phá tài sản nghiêm trọng. Quyền Trưởng Phái đoàn UNMISS Graham Maitland bày tỏ thất vọng về việc xung đột đang gây ra những tổn thất to lớn cho người dân địa phương vốn đã phải chịu nhiều tổn thương.

Trong bối cảnh đó, Phái đoàn Liên hợp quốc gấp rút triển khai một đội tuần tra thuộc lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế tới những điểm nóng xung đột. Lực lượng mũ nồi xanh đang đánh giá thực trạng an ninh, điều tra các hành vi vi phạm quyền con người và hỗ trợ ngăn chặn các nguy cơ xung đột bùng phát. UNMISS đang tích cực phối hợp với chính quyền các địa phương để xoa dịu căng thẳng, đồng thời kêu gọi các cơ quan chức năng tăng cường bảo đảm an ninh khu vực và xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm.

Xung đột leo thang tại Sudan khiến dân thường tiếp tục là đối tượng chịu tổn thương nhất. Theo số liệu thống kê của Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), giao tranh tại Geisan và Kurmuk đã khiến hơn 14.000 người phải rời bỏ nhà cửa. Nhiều người phải vượt sông Nile trên những chiếc thuyền gỗ ọp ẹp hoặc đi qua các tuyến đường nguy hiểm thường xuyên bị cướp bóc. Một số người phải trở lại các thị trấn bị phá hủy vì không còn nơi nào an toàn để đi. Giới phân tích nhận định rằng, nội chiến tại Sudan đang gây ra cuộc khủng hoảng quân sự, chính trị và nhân đạo ngày càng nghiêm trọng và vết thương này sẽ còn lâu mới có thể lành lại.

BÌNH MINH