Sau phẫu thuật đục thủy tinh thể, người cao tuổi cần tránh gì?

Nội dung

• 1. Những sai lầm người bệnh cần tránh sau phẫu thuật đục thủy tinh thể
• 1.1. Để nước, xà phòng hoặc mỹ phẩm tiếp xúc trực tiếp với mắt
• 1.2. Dụi mắt hoặc lơ là việc đeo kính bảo vệ
• 1.3. Vận động mạnh hoặc lao động nặng quá sớm
• 2. Khi nào cần gặp bác sĩ ngay?

Đục thủy tinh thể là một trong những nguyên nhân thường gặp gây suy giảm thị lực ở người cao tuổi. Phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo có thể giúp người bệnh cải thiện khả năng nhìn và nâng cao chất lượng cuộc sống. Dù vậy, sau mổ, mắt cần thời gian để ổn định và lành thương. Việc chăm sóc mắt không đúng cách hoặc trở lại các hoạt động gắng sức quá sớm có thể làm tăng nguy cơ kích ứng, chấn thương hoặc ảnh hưởng đến quá trình hồi phục.

Đặc biệt ở người cao tuổi, khả năng phối hợp vận động, phản xạ và việc ghi nhớ lịch dùng thuốc có thể bị ảnh hưởng, vì vậy cần có người thân hỗ trợ trong những ngày đầu nếu cần thiết.

1. Những sai lầm người bệnh cần tránh sau phẫu thuật đục thủy tinh thể

1.1. Để nước, xà phòng hoặc mỹ phẩm tiếp xúc trực tiếp với mắt

Trong những ngày đầu sau phẫu thuật, mắt có thể nhạy cảm hơn bình thường. Người bệnh cần hạn chế để nước, xà phòng, dầu gội hoặc mỹ phẩm tiếp xúc trực tiếp với mắt, đặc biệt khi vết mổ chưa ổn định.

Các sản phẩm này có thể gây kích ứng, khiến mắt đỏ, cay, chảy nước mắt hoặc khó chịu. Nếu nguồn nước không bảo đảm vệ sinh, việc để nước tiếp xúc trực tiếp với mắt cũng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Người bệnh nên vệ sinh mặt nhẹ nhàng, tránh chà xát vùng quanh mắt. Khi tắm hoặc gội đầu, cần thực hiện cẩn thận để hạn chế nước chảy vào mắt. Trong những ngày đầu, người bệnh có thể nhờ người thân hỗ trợ khi gội đầu để tránh vô tình làm nước hoặc dầu gội vào mắt.

Việc có cần kiêng nước trong bao lâu phụ thuộc vào kỹ thuật phẫu thuật và hướng dẫn của bác sĩ. Vì vậy, người bệnh nên tuân thủ đúng thời gian được cơ sở chuyên khoa mắt hướng dẫn thay vì tự áp dụng một mốc thời gian chung.

1.2. Dụi mắt hoặc lơ là việc đeo kính bảo vệ

Dụi mắt là thói quen cần tránh sau phẫu thuật. Động tác này tạo lực cơ học lên vùng mắt vừa được can thiệp, đồng thời bàn tay có thể mang theo bụi bẩn, vi khuẩn và các tác nhân gây kích ứng.

Người bệnh cũng không nên tự ý chạm vào mắt, kéo hoặc miết mí mắt. Nếu cảm thấy cộm, ngứa hoặc có dị vật, cần thông báo cho bác sĩ thay vì dùng tay dụi mắt.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh đeo kính bảo vệ, đặc biệt khi ra ngoài hoặc trong thời gian ngủ để hạn chế việc vô tình chạm tay vào mắt. Kính bảo vệ cũng giúp giảm tác động của gió, bụi và nguy cơ va chạm trong sinh hoạt hằng ngày.

Người bệnh cần sử dụng kính theo đúng hướng dẫn của bác sĩ và giữ kính sạch. Không nên tự ý bỏ kính bảo vệ nếu chưa đến thời điểm được khuyến cáo.

1.3. Vận động mạnh hoặc lao động nặng quá sớm

Sau phẫu thuật, người bệnh cần có thời gian để mắt ổn định. Vì vậy, không nên vội vàng trở lại các công việc nặng hoặc hoạt động có nguy cơ va chạm vào mắt.

Các hoạt động như mang vác vật nặng, cúi người kéo dài, tập luyện cường độ cao hoặc làm việc trong môi trường nhiều bụi có thể gây khó chịu và làm tăng nguy cơ chấn thương mắt. Đối với người cao tuổi, nguy cơ té ngã trong quá trình vận động cũng cần được lưu ý.

Trong thời gian đầu, người bệnh nên ưu tiên nghỉ ngơi, đi lại nhẹ nhàng và tăng dần mức độ hoạt động theo hướng dẫn của bác sĩ. Những công việc đòi hỏi gắng sức hoặc có nguy cơ bụi, hóa chất, va đập vào mắt chỉ nên thực hiện khi được bác sĩ cho phép.

Bên cạnh đó, cần sử dụng thuốc nhỏ mắt đúng loại, đúng liều và đúng thời gian được kê đơn. Người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc, đổi thuốc hoặc sử dụng thêm các loại thuốc nhỏ mắt khác khi chưa có chỉ định.

2. Khi nào cần gặp bác sĩ ngay?

Sau phẫu thuật, một số biểu hiện như hơi cộm, chảy nước mắt hoặc nhìn chưa rõ có thể xuất hiện trong thời gian đầu và thường được bác sĩ hướng dẫn theo dõi. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng bất thường xuất hiện đột ngột hoặc ngày càng tăng, người bệnh cần đi khám sớm.

Các dấu hiệu đáng lưu ý gồm: đau nhức mắt tăng dần hoặc đau dữ dội; mắt đỏ nhiều; thị lực giảm đột ngột hoặc ngày càng nhìn kém; chói sáng bất thường; xuất hiện nhiều ruồi bay hoặc chớp sáng; có màn đen như rèm che trước mắt; sưng nhiều quanh mắt hoặc có tiết dịch bất thường.

Đặc biệt, tình trạng suy giảm thị lực đột ngột, đau mắt dữ dội, đỏ mắt nhiều hoặc xuất hiện nhiều chớp sáng, ruồi bay kèm cảm giác có màn che cần được đánh giá khẩn cấp vì có thể liên quan đến biến chứng cần xử trí sớm.

Người cao tuổi sau mổ đục thủy tinh thể cần tái khám đúng lịch, dùng thuốc theo đơn và thực hiện đầy đủ hướng dẫn của bác sĩ. Chăm sóc mắt đúng cách trong giai đoạn hậu phẫu không chỉ giúp người bệnh hạn chế các nguy cơ không mong muốn mà còn tạo điều kiện để thị lực phục hồi ổn định.

BS. Minh Châu