Sắp xếp trường lớp, tập trung nguồn lực vì sự phát triển toàn diện của học sinh

Nằm ở cực Bắc Tổ quốc, xã Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang mang những đặc thù riêng biệt của một địa bàn vùng cao, biên giới với địa hình chia cắt, đời sống đồng bào các dân tộc còn nhiều bộn bề.

Nằm ở cực Bắc Tổ quốc, xã Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang mang những đặc thù riêng biệt của một địa bàn vùng cao, biên giới với địa hình chia cắt, đời sống đồng bào các dân tộc còn nhiều bộn bề. Trong bức tranh phát triển chung ấy, giáo dục luôn được xác định là chìa khóa quan trọng để đổi thay tương lai. Thực hiện chỉ đạo tại Văn bản số 777/TTg-TCCV ngày 10/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc sắp xếp các cơ sở giáo dục, cấp ủy, chính quyền và ngành giáo dục xã Lũng Cú đã và đang triển khai một cuộc tái cấu trúc mạnh mẽ, toàn diện.

Tinh gọn để tập trung nguồn lực

Công tác sắp xếp lại hệ thống giáo dục trên địa bàn xã Lũng Cú được xem là bước đi chiến lược nhằm giải quyết bài toán phân tán, nhỏ lẻ của các cơ sở trường học từ trước đến nay. Cụ thể, toàn xã từ 8 đơn vị trường học ban đầu (bao gồm các trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở) đã được cơ cấu, sắp xếp lại thành 6 đơn vị trường học trực thuộc.

Việc tinh gọn này không chỉ đơn thuần là sự điều chỉnh về mặt hành chính hay giảm trừ các đầu mối quản lý, mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc tập trung nguồn lực đầu tư công, tối ưu hóa đội ngũ giáo viên đứng lớp và nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng học sinh bán trú. Đơn cử tại cấp học mầm non, việc sáp nhập Trường Mầm non Ma Lé vào Trường Mầm non Lũng Táo là một minh chứng cụ thể cho thấy sự chủ động trong việc sắp xếp lại bộ máy, trong đó Trường Mầm non Lũng Táo giữ nguyên pháp nhân và bố trí cơ sở Ma Lé làm trụ sở hoạt động, bảo đảm sự ổn định trong công tác điều hành chuyên môn.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi mô hình từ một hệ thống nhiều điểm trường phân tán sang một bộ máy tập trung hơn không tránh khỏi những thử thách ban đầu.

Trao đổi về những khó khăn trong giai đoạn đầu thực hiện, ông Giàng Mí Mua, Phó Chủ tịch UBND xã Lũng Cú, chia sẻ thẳng thắn: "Trong quá trình sắp xếp lại các đơn vị trường học, xã cũng gặp một số khó khăn nhất định, trong đó phải kể đến việc giảm đầu mối, cũng như khó khăn trong quá trình sắp xếp lại các đồng chí lãnh đạo, cán bộ quản lý. Thứ hai là hiện nay một số cơ sở vật chất trên địa bàn để đảm bảo cho công tác nuôi ăn bán trú cũng như các cơ sở vật chất phục vụ cho lớp học thì còn gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn về cơ sở vật chất từ bàn ghế, nhà ăn, nhà lưu trú".

Mặc dù đối mặt với không ít thiếu thốn về cơ sở vật chất ban đầu như trang thiết bị phòng học, nhà ăn hay khu vực lưu trú cho học sinh nội trú, nhưng chủ trương lớn này đã nhận được sự đồng thuận và ủng hộ rất lớn từ cộng đồng dân cư. Lãnh đạo UBND xã Lũng Cú nhìn nhận rõ những mặt thuận lợi cốt lõi:  "Thuận lợi lớn là quá trình tinh gọn đầu mối trường học nhận được sự đồng thuận cao từ bà con nhân dân. Qua đó, các em học sinh có điều kiện di chuyển từ các điểm trường lẻ về trường chính để được chăm sóc bán trú tốt hơn và nâng cao chất lượng giáo dục", ông Giàng Mí Mua chia sẻ.

"Thuận lợi lớn là quá trình tinh gọn đầu mối trường học nhận được sự đồng thuận cao từ bà con nhân dân. Qua đó, các em học sinh có điều kiện di chuyển từ các điểm trường lẻ về trường chính để được chăm sóc bán trú tốt hơn và nâng cao chất lượng giáo dục".

Ông Giàng Mí Mua Phó Chủ tịch UBND xã Lũng Cú

Nhờ sự đồng thuận của nhân dân và sự quyết tâm vào cuộc của hệ thống chính trị cơ sở, việc đưa học sinh từ các điểm trường lẻ về điểm trường chính không chỉ giúp tối ưu hóa công tác quản lý nuôi dưỡng, chăm sóc bán trú mà còn tạo môi trường học tập tập trung, giúp các em có cơ hội giao lưu, phát triển toàn diện hơn cả về tri thức lẫn kỹ năng sống.

Hiệu quả quản trị và bước chuyển biến tại các nhà trường

Thực tiễn tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn xã Lũng Cú cho thấy, chủ trương sắp xếp lại trường lớp theo hướng tinh gọn đã mang lại những luồng sinh khí mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị nhà trường.

Tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Mã Lé, việc thực hiện theo các phương án sáp nhập, kiện toàn thành mô hình trường liên cấp đã tạo ra sự thông suốt từ cấp ủy, chính quyền địa phương đến từng chi bộ nhà trường.

Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Mã Lé vẫn đang trong quá trình xây dựng

Thầy giáo Phạm Đức Hoàng Phong, Hiệu trưởng nhà trường, đánh giá rất cao ý nghĩa của chủ trương này: "Chủ trương sắp xếp cơ sở giáo dục tôi thấy rất kịp thời, bởi nó mang lại nhiều lợi thế trong công tác quản lý của nhà trường, tạo sự thống nhất, thông suốt trong chỉ đạo giáo dục từ địa phương đến nhà trường. Khi các trường tiểu học và trung học cơ sở được hợp nhất thành các trường liên cấp, việc phân công chuyên môn, điều phối đội ngũ giáo viên giữa các cấp học trở nên linh hoạt và hiệu quả hơn. Những khoảng trống về giáo viên bộ môn hay sự phân tán trong chỉ đạo chuyên môn trước đây từng bước được khắc phục. Ban giám hiệu nhà trường có thể chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch giáo dục dài hạn, bố trí thời khóa biểu khoa học và chăm lo sát sao hơn đến đời sống sinh hoạt, học tập của học sinh bán trú vùng cao".

Bên cạnh đó, công tác xây dựng Đảng trong các đơn vị trường học cũng được Đảng ủy xã Lũng Cú chú trọng kiện toàn song song. Việc sắp xếp lại các chi bộ, tổ chức Đảng bảo đảm tương thích với mô hình trường học mới đã phát huy vai trò hạt nhân chính trị, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và chăm lo đời sống tư tưởng cho đội ngũ cán bộ, giáo viên.

Đổi mới từ gốc và khát vọng vươn lên

Không dừng lại ở việc sắp xếp cơ học hay tinh gọn bộ máy hành chính, giáo dục Lũng Cú đang hướng tới mục tiêu chiều sâu, bám sát các định hướng chiến lược theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới.

Nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn thành hành động thiết thực, cấp ủy và chính quyền xã Lũng Cú đã chủ động xây dựng kế hoạch, lộ trình phát triển giáo dục đến năm 2030.

Một tiết học ở Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Mã Lé, xã Lũng Cú

Ông Giàng Mí Mua cho biết, địa phương đã chủ động tham mưu cho Ban Chấp hành Đảng bộ ban hành các nghị quyết chuyên đề, đồng thời chỉ đạo các đơn vị trường học xây dựng kế hoạch chi tiết nhằm nâng cao chất lượng toàn diện từ đội ngũ nhà giáo đến từng học sinh.

Tuy nhiên, để các mục tiêu chiến lược này đi vào chiều sâu và đạt hiệu quả bền vững tại một xã vùng cao biên giới, nguồn lực nội tại của địa phương vẫn cần thêm những sự hỗ trợ từ cấp trên. Chia sẻ về những trăn trở và kiến nghị trong chặng đường tới, ông Giàng Mí Mua bày tỏ mong mỏi: "Sẽ tiếp tục nhận được sự đầu tư quan tâm của các cấp, các ngành từ tỉnh đến Trung ương, đặc biệt là đầu tư về cơ sở vật chất và bổ sung thêm nguồn nhân lực giáo viên cho xã Lũng Cú".

Công tác chuyển đổi số trong giáo dục và trang bị kỹ năng sống cho học sinh đang được xem là mũi nhọn đột phá ở Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Mã Lé

Song song với sự hỗ trợ từ các cấp, bản thân các nhà trường trên địa bàn cũng đang chủ động đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học. Tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Mã Lé, công tác chuyển đổi số trong giáo dục và trang bị kỹ năng sống cho học sinh đang được xem là mũi nhọn đột phá.

"Gắn kết với công tác chuyển đổi số trong giáo dục để học sinh tiếp cận các dịch vụ hiện đại, đồng thời tăng cường giáo dục kỹ năng sống, giúp các em nâng cao nhận thức khi tham gia môi trường mạng và các kỹ năng cần thiết trong cuộc sống".

Thày giáo Phạm Đức Hoàng Phong Hiệu trưởng Trường PTDTBT Tiểu học và THCS Mã Lé

Việc đưa công nghệ thông tin vào từng bài giảng, giúp học sinh vùng cao làm quen với các ứng dụng số hiện đại, kết hợp cùng việc rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ mình trong môi trường mạng là hướng đi rất thiết thực. Điều này không chỉ giúp thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức giữa học sinh vùng cao với các khu vực phát triển, mà còn trang bị cho các em hành trang vững chắc để bước vào kỷ nguyên số.

Hướng tới tương lai bền vững cho giáo dục vùng biên

Công cuộc đổi mới giáo dục ở xã vùng cao Lũng Cú đang đi đúng hướng, kết hợp hài hòa giữa chủ trương tinh gọn bộ máy quản lý theo Văn bản số 777/TTg-TCCV của Thủ tướng Chính phủ và khát vọng đột phá nâng cao chất lượng toàn diện theo tinh thần Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị.

Dù chặng đường phía trước vẫn còn những khó khăn, thử thách đặc thù của một xã biên giới - nơi cơ sở vật chất, trang thiết bị bán trú cần tiếp tục được quan tâm đầu tư hoàn thiện và đội ngũ giáo viên cần được bổ sung đồng bộ - nhưng với sự quyết tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương, sự đồng lòng của nhân dân cùng tâm huyết, trách nhiệm của đội ngũ thầy cô giáo, giáo dục Lũng Cú đang vững bước tiến lên.

Những ngôi trường khang trang hơn, mạng lưới quản lý tinh gọn hơn và chất lượng dạy học ngày càng nâng cao chính là minh chứng sinh động cho sức sống mới đang nảy nở trên mảnh đất thiêng liêng nơi địa đầu Tổ quốc.

Bài viết: HUY THÔNG

BÁO THỂ THAO VÀ VĂN HÓA