Sập bẫy 'vay hộ tăng điểm tín dụng' qua MoMo, Viettel Money, Cake, người bị hại cần làm gì?

Sau khi khoản vay được duyệt, tôi bị yêu cầu rút tiền về Túi Thần Tài rồi quét mã QR để "trả lại khoản vay". Tiếp đó, tôi bị yêu cầu lặp lại thao tác tương tự trên Viettel Money (vay 12 triệu đồng) và Cake (vay 1 triệu đồng).

Khi hoàn tất, các khoản vay của tôi vẫn còn nguyên trên hệ thống, còn 1 triệu đồng "tiền thưởng" thì tôi không nhận được. Lúc đó tôi mới biết mình đã bị lừa.

Xin hỏi luật sư, tôi nên làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình và tôi phải xử lý các khoản nợ đang mắc như thế nào?

Luật sư Trần Thị Thanh Thảo (Đoàn luật sư TP.HCM) trả lời:

Đây là thủ đoạn lừa đảo khá phổ biến hiện nay, thường được gọi là "lừa vay hộ để tăng điểm tín dụng" hoặc "nhận tiền hộ qua ví điện tử".

Về bản chất, hành vi của đối tượng lừa đảo có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm hình sự, không phải là tranh chấp dân sự thông thường, bởi đối tượng đã dùng thủ đoạn gian dối, giả danh người quen và bịa ra lý do "tăng điểm tín dụng", để làm bạn đọc tin tưởng và tự nguyện chuyển tiền, qua đó chiếm đoạt tài sản.

Về hành vi của đối tượng lừa đảo, việc dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác có thể bị xử lý về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Do phương thức thực hiện là chiếm quyền tài khoản mạng xã hội và sử dụng ứng dụng ví điện tử trên không gian mạng, hành vi này còn có thể đồng thời cấu thành tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản theo Điều 290 Bộ luật Hình sự 2015.

Mức hình phạt tùy theo giá trị tài sản chiếm đoạt, ở đây tổng số tiền liên quan đến ba khoản vay là 63 triệu đồng, và có thể bị phạt tù đến nhiều năm.

Về hiệu lực của các khoản vay đã ký kết, cần lưu ý rằng các khoản vay trên MoMo, Viettel Money, Cake thực chất là hợp đồng vay tiêu dùng giữa bạn với các công ty tài chính hoặc tổ chức tín dụng đối tác của các ví điện tử này, chứ không phải hợp đồng với đối tượng lừa đảo.

Do bạn đã tự mình thực hiện các thao tác xác thực như OTP, sinh trắc học để hoàn tất khoản vay, nên về hình thức, hợp đồng vay đã được xác lập hợp lệ.

Tuy nhiên, theo khoản 1 Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015, khi một bên tham gia giao dịch dân sự do bị lừa dối thì có quyền yêu cầu tòa án tuyên bố giao dịch dân sự đó là vô hiệu; quy định này cũng áp dụng cho trường hợp bên thứ ba có hành vi lừa dối làm cho bên kia hiểu sai lệch về chủ thể, tính chất của giao dịch, nếu bên còn lại biết hoặc phải biết về việc lừa dối đó.

Đây là căn cứ để bạn đọc yêu cầu công ty tài chính xem xét lại hiệu lực khoản vay khi có kết luận điều tra xác định rõ có hành vi lừa đảo.

Về trách nhiệm bồi thường, theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, người nào có hành vi xâm phạm tài sản của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. 

Khi cơ quan điều tra xác định được đối tượng lừa đảo, bạn đọc có quyền yêu cầu bồi thường toàn bộ thiệt hại phát sinh, bao gồm cả số tiền gốc bị chiếm đoạt và lãi phát sinh từ các khoản vay.

Để xử lý, trước hết, bạn cần trình báo công an ngay, có thể đến trình báo tại công an phường, xã nơi cư trú, hoặc gửi đơn tố giác đến phòng an ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thuộc công an tỉnh, thành phố.

Bạn cũng có thể phản ánh nhanh qua tổng đài 156 hoặc 5656, hoàn toàn miễn phí, hoặc qua Cổng cảnh báo an toàn thông tin Việt Nam tại địa chỉ canhbao.khonggianmang.vn để được hướng dẫn và hỗ trợ xác minh, phong tỏa dòng tiền.

Song song đó, bạn đọc cần thu thập và lưu giữ đầy đủ chứng cứ, bao gồm toàn bộ lịch sử trò chuyện với đối tượng, lịch sử giao dịch trên MoMo, Viettel Money, Cake, hợp đồng vay điện tử, mã giao dịch, số điện thoại và tài khoản nhận tiền. Đây là những chứng cứ quan trọng để cơ quan điều tra xác minh vụ việc và để bạn đọc làm việc với các ví điện tử.

Đồng thời, nên liên hệ ngay với các ví điện tử và công ty tài chính cho vay, gọi tổng đài chăm sóc khách hàng của MoMo, Viettel Money, Cake để trình báo mình là nạn nhân của lừa đảo, đề nghị tạm khóa hoặc khoanh khoản vay, ngừng tính lãi phát sinh trong thời gian xác minh, đồng thời cung cấp thông tin để phối hợp với cơ quan công an truy vết dòng tiền.

Về nghĩa vụ trả nợ, trong thời gian vụ việc chưa được cơ quan điều tra kết luận, về nguyên tắc khoản vay với công ty tài chính vẫn còn hiệu lực, bạn cần chủ động thông báo bằng văn bản cho bên cho vay, đề nghị tạm hoãn nghĩa vụ trả nợ hoặc miễn giảm lãi phạt vì lý do khách quan.

Đồng thời giữ liên lạc để phối hợp xử lý, tránh im lặng khiến khoản vay bị chuyển nhóm nợ xấu trên hệ thống CIC và ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng lâu dài.

Cuối cùng, bạn đọc tuyệt đối không nên tiếp tục thực hiện bất kỳ giao dịch nào theo yêu cầu của đối tượng, kể cả khi bị hối thúc hay đe dọa, và không cung cấp thêm mã OTP hay mật khẩu cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng, ví điện tử hoặc công an.

Mời bạn đọc gửi câu hỏi để được luật sư tư vấn

Với đội ngũ các luật sư và chuyên gia pháp lý dày dạn kinh nghiệm trên tất cả các lĩnh vực như hôn nhân - gia đình, kinh doanh - thương mại, mua bán đất đai, sở hữu trí tuệ, lao động, hộ tịch, thừa kế..., chuyên mục Tư vấn pháp luật trên Tuổi Trẻ Sao sẽ giải đáp thắc mắc của bạn một cách nhiệt tình, nhanh chóng, chính xác, hiệu quả.

Bạn đọc vui lòng gửi câu hỏi (gõ bằng tiếng Việt có dấu, font chữ UNICODE) về Tuổi Trẻ Sao qua địa chỉ [email protected].

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề