Phát hiện bất ngờ về tuổi thực của bức tranh hang động cổ đại nổi tiếng

Những phân tích mới chỉ ra một con bò rừng đã được vẽ vào thế kỷ 14 TCN, và tổng thể bức tranh có thể được xem là một tác phẩm "hợp tác" xuyên thời đại.

Lần đầu tiên, các nhà khoa học đã xác định chính xác niên đại của các bức tranh thời tiền sử bên trong Font-de-Gaume, một hang động nổi tiếng với những bức tranh được trang trí gần Les Eyzies ở Dordogne (Tây Nam nước Pháp).

Những phát hiện mới cung cấp niên đại chính xác cho hai hình ảnh màu đen, một con bò rừng và một hình người giống mặt nạ, và tiết lộ rằng các phần của tác phẩm nghệ thuật được tạo ra trong các thời kỳ cách biệt nhau.

Dordogne là nơi lưu giữ một số tác phẩm nghệ thuật tiền sử nổi tiếng nhất châu Âu, bao gồm cả những bức tranh tại Lascaux. Tuy nhiên, việc xác định chính xác thời điểm tạo ra nhiều bức tranh này vẫn vô cùng khó khăn.

Phương pháp định tuổi bằng đồng vị carbon phóng xạ hoạt động bằng cách đo lượng carbon-14, một dạng carbon phóng xạ dần biến mất sau khi sinh vật chết. Vì than củi được tạo ra từ vật liệu hữu cơ bị đốt cháy, nên nó thường có thể được xác định niên đại bằng phương pháp này. Tuy nhiên, các chất màu khoáng thường không chứa carbon và do đó không thể được phân tích theo cùng một cách.

Các nhà nghiên cứu từ lâu đã tin rằng nhiều bức tranh đen trong khu vực được làm hoàn toàn từ oxit sắt và mangan.

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp đo quang phổ Raman vi mô và chụp ảnh siêu phổ, hai kỹ thuật có thể xác định vật liệu mà không gây hư hại đáng kể cho tác phẩm nghệ thuật.

Quang phổ vi Raman sử dụng ánh sáng để kiểm tra sự rung động của các phân tử, tạo ra dấu hiệu hóa học có thể giúp xác định sắc tố và các chất khác. Hình ảnh siêu phổ ghi lại những khác biệt tinh tế về màu sắc và ánh sáng phản xạ tại mỗi điểm trong hình ảnh.

Kỹ thuật chụp ảnh siêu phổ được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu di sản văn hóa vì nó có thể tiết lộ những đặc điểm khó hoặc không thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Cả hai phương pháp đều phát hiện dấu vết của than củi trong lớp màu đen của các bức tranh.

Than được phân bố đều khắp các đường nét màu đen của các hình vẽ cho thấy carbon là một phần của chất tạo màu ban đầu chứ không phải là chất gây ô nhiễm sau này.

Sau khi xác nhận đó là than củi, các nhà nghiên cứu đã lấy các mẫu cực nhỏ để tiến hành xác định niên đại bằng phương pháp carbon-14.

Kết quả đã khẳng định con bò rừng được vẽ vào khoảng thời gian từ 13.461 đến 13.162 năm trước Công nguyên.

Việc phân tích chiếc mặt nạ tạo ra một kết quả thậm chí còn phức tạp hơn. Các mẫu lấy từ các phần riêng biệt của hình vẽ cho ra ba phạm vi khác nhau.

Một phần được xác định niên đại từ 8.993 đến 8.590 năm TCN. Một phần khác được xác định niên đại từ 15.981 đến 15.121 năm TCN, trong khi phần thứ ba được xác định niên đại từ 15.297 đến 14.246 năm TCN.

Những kết quả này cho thấy, hình ảnh có thể được tạo ra vào những thời điểm rất khác nhau. Thay vì là tác phẩm của một nghệ sĩ duy nhất, chiếc mặt nạ có thể lưu giữ nhiều giai đoạn hoạt động nghệ thuật cách nhau hàng nghìn năm.

Khả năng đó mang đến một bức tranh đa chiều hơn về nghệ thuật hang động thời tiền sử. Các bức tranh hang động có thể không phải lúc nào cũng được hoàn thành trong một thời kỳ duy nhất. Một số có thể đã được sửa đổi hoặc diễn giải lại.