Nở rộ môn võ cho dùng gươm, giáo, rìu... tấn công đối thủ

Đấu võ như chiến trường Trung cổ

Tiếng thép chát chúa vang lên ở lâu đài Spottrup, miền bắc Đan Mạch, khi những võ sĩ mặc giáp kín từ đầu đến chân lao vào đối thủ bằng kiếm, rìu và khiên. 

Họ đấm, đá, ghì, quật ngã và dồn nhau vào hàng rào. Mỗi cú ra đòn đều đầy uy lực, đến mức nhiều người dân quanh đó tò mò đến xem vì nghĩ đây là phim trường.

Nhưng đó chỉ là diễn biến quen thuộc trong một ngày hội do Liên đoàn đấu võ Trung cổ quốc tế (IMCF) tổ chức, bao gồm các giải đấu nhỏ lẻ, hoặc có thể là giải vô địch thế giới.

Giải vô địch thế giới năm 2026 quy tụ gần 600 võ sĩ của 30 quốc gia, thi đấu trong 4 ngày tại pháo đài đã hơn 500 tuổi này. Và giải đấu là minh chứng sống động cho sự hồi sinh của một bộ môn chiến đấu tưởng chừng chỉ có trên phim.

Phong trào này thường được gọi là buhurt, Historical Medieval Battle hoặc armored combat. “Buhurt” vốn là thuật ngữ chỉ những cuộc hỗn chiến trong các giải đấu thời Trung cổ. 

Phiên bản hiện đại phát triển từ những cộng đồng tái hiện lịch sử ở châu Âu vào đầu những năm 2000. Thay vì biểu diễn các đòn đã tập trước, người tham gia bắt đầu thi đấu toàn lực bằng vũ khí thép được làm cùn.

IMCF được thành lập năm 2013 và tổ chức giải vô địch thế giới đầu tiên tại Tây Ban Nha năm 2014. 

Người phát ngôn Kamila Studencka của tổ chức mô tả môn võ Trung cổ này “nằm giữa đối kháng toàn lực và đấu kiếm”. Theo bà, nhiều người đam mê không chỉ vì tính dữ dội, mà còn vì tình bạn và tinh thần cộng đồng.

Môn đấu võ Trung cổ hiện đại có hai nhóm nội dung chính. Trong đấu cá nhân, hai võ sĩ thường đánh hai hiệp, mỗi hiệp một phút. Một người có thể thua khi ngã ba lần, xin dừng hoặc bị đối thủ dẫn điểm sau khi hết giờ.

Phần gây chú ý nhất là hỗn chiến đồng đội, cũng được gọi là buhurt. Tại giải thế giới 2026, có những trận với tối đa 10 người mỗi bên. Một số hệ thống luật khác cho phép đội hình lớn hơn, lên tới 16 võ sĩ mỗi phía.

Võ sĩ bị loại khi ngoài hai bàn chân, một bộ phận thứ ba của cơ thể chạm đất. Chiến thuật vì thế không chỉ là đánh trúng đối phương mà còn phải ghì người vào hàng rào, móc chân, quật ngã và tạo ưu thế quân số.

Quang cảnh một giải đấu võ Trung cổ - Nguồn: YOUTUBE

Luật cho phép thúc khiên, đấm bằng tay còn trống, dùng vai, khuỷu tay, đầu gối và nhiều kỹ thuật vật khác.

Dù vậy, việc đâm đối thủ bằng mũi kiếm, đánh vào cổ, gáy, háng, phía sau đầu gối hoặc tiếp tục tấn công người đã nằm xuống đều bị cấm. Các loại vũ khí tuy bằng thép nhưng nhẹ hơn so với vũ khí thật, và cũng được làm cùn đi để giảm tối đa tính sát thương.

Các trọng tài, được gọi là marshal, đứng sát võ đài để dừng trận khi võ sĩ bị thương, giáp hỏng hoặc không còn khả năng tự bảo vệ. IMCF cũng xây dựng hệ thống đào tạo, chứng nhận trọng tài và cập nhật luật sau các giải thế giới.

Vì sao môn võ này nở rộ?

Bộ giáp của võ sĩ người Anh - Martin Gill nặng khoảng 30kg. Gill cho biết trang bị và một số kỹ thuật được tham khảo từ các tài liệu võ thuật đã có ở thế kỷ 14. 

Gill, một kỹ sư địa kỹ thuật 37 tuổi, cho biết lý do ban đầu khiến anh tìm đến môn này rất trực tiếp: muốn được “đánh ai đó vào mặt bằng rìu” trong môi trường mà cả hai bên đều đồng thuận và được luật bảo vệ.

Câu nói có vẻ cực đoan nhưng phản ánh sức hút đặc biệt của buhurt. Người chơi được trải nghiệm va chạm toàn lực bằng vũ khí thép, trong khi nguy cơ được kiểm soát bằng giáp, vùng cấm tấn công, kiểm tra trang bị và sự can thiệp của trọng tài.

IMCF cho rằng tỉ lệ chấn thương nhìn chung tương đương những môn đối kháng toàn lực phổ biến. Tuy nhiên, dữ liệu y học độc lập và có quy mô lớn về buhurt hiện còn hạn chế. Giáp giúp tránh vết cắt và phân tán lực, nhưng không loại bỏ nguy cơ chấn động, bong gân, gãy xương, quá nhiệt hoặc chấn thương do ngã.

“Họ tò mò muốn biết cảm giác đứng trong áo giáp và chiến đấu thực sự như thế nào. Với một số người, từ đó mới hình thành sự quan tâm đến lịch sử”, Madsen nói. 

Mạng xã hội góp phần đẩy nhanh quá trình phát triển. Võ sĩ Mỹ Alex King cho biết đội địa phương của anh tăng từ khoảng 10 lên hơn 50 thành viên chỉ trong ba năm. 

Những video ngắn ghi cảnh rìu nện vào mũ giáp, tiếng thép va chạm và hàng chục võ sĩ lao vào nhau giúp môn thể thao này nhanh chóng tiếp cận khán giả toàn cầu.

Phụ nữ cũng xuất hiện ngày càng đông. Võ sĩ Phần Lan Miisa Kaivos nhận xét các nội dung nữ đang phát triển mạnh trên thế giới. Tại Đan Mạch, số đội nữ đăng ký thi đấu đã tăng hơn gấp đôi chỉ trong một năm.

Rào cản lớn nhất vẫn là chi phí. Một bộ giáp và vũ khí đủ tiêu chuẩn tốn tối thiểu vài nghìn euro và đều không dễ mua, cũng như cần một hệ thống bảo trì, sửa chữa đặc thù. 

Dù vậy, cộng đồng chơi môn võ này đã phát triển đến mức có hàng trăm người dự những giải đấu nhỏ lẻ ở từng địa phương. Và mỗi khi có giải đấu đều có hàng ngàn người hâm mộ đến xem.

Một nghiên cứu của Đại học LUT, Phần Lan, ghi nhận nhịp tim và nồng độ lactate của người chơi tăng lên mức rất cao trong bài kiểm tra mô phỏng thi đấu.

Tốc độ ra đòn giảm dần theo thời gian, cho thấy môn này đòi hỏi đồng thời sức mạnh kỵ khí và sức bền tim mạch. Bộ giáp nặng cùng tầm nhìn hạn chế khiến một hiệp ngắn vẫn tiêu hao thể lực lớn.

Phó chủ tịch IMCF Jesper Madsen, đồng thời là HLV trưởng tuyển Đan Mạch, cho biết cơ cấu người chơi đã thay đổi rõ rệt trong khoảng 8 năm.

Trước đây, phần lớn người mới là những người đàn ông đã có gia đình. Hiện nhiều thanh niên từ 16 - 24 tuổi tìm đến môn này qua trò chơi điện tử, thế giới fantasy, hoạt động nhập vai hoặc những loạt phim như Game of Thrones.

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề