Những người trẻ đưa chuyện văn hóa, ẩm thực M'nông lên không gian mạng

Ngày 14-8, tại nhà riêng, nghệ nhân Yo Khoanh (76 tuổi, buôn Cuôr Tak, xã Liên Sơn Lắk, Đắk Lắk) thoăn thoắt nhào đất sét làm gốm. Bên cạnh, nghệ nhân H Thuyên Uông (50 tuổi, con bà Yo Khoanh) cầm điện thoại, được chị H Huyn Sruk (32 tuổi) hướng dẫn quay từng công đoạn, từ nhào đất, tạo hình đến phơi sản phẩm.

Kể chuyện văn hóa bằng cách của những người trẻ tuổi

Quay xong, chị Huyn hướng dẫn bà Thuyên dựng video, chèn nhạc, đăng Facebook, TikTok và tương tác với người xem.

Với chị Huyn, đây không chỉ là cách lưu lại công việc của nghệ nhân, mà còn giúp người giữ nghề tự kể câu chuyện của mình. Chị thường tìm đến các nghệ nhân làm gốm, dệt thổ cẩm, đan đát để quay video, chụp ảnh và giới thiệu sản phẩm.

Là người trẻ yêu văn hóa M'nông R'Lăm, chị trăn trở làm sao để nghề truyền thống tồn tại, người làm nghề có thu nhập. "Có kinh tế vững rồi mới yên tâm gìn giữ và phát triển văn hóa được", chị nói.

Theo chị, nếu sản phẩm không bán được, người trẻ không muốn theo nghề thì giá trị truyền thống khó tồn tại. Vì vậy chị đưa nghề lên mạng cùng câu chuyện về người giữ nghề, đồng thời kết nối du khách đến tận nhà nghệ nhân để xem cách làm và trải nghiệm.

"Tôi không muốn khách đến chỉ để nhìn qua, check-in rồi về. Tôi muốn kể cho họ nghe những câu chuyện xoay quanh văn hóa mình để họ hiểu và yêu quý Tây Nguyên nói chung, dân tộc M'nông nói riêng", chị chia sẻ.

Những video giản dị giúp nhiều người quan tâm hơn đến món ăn, nghề truyền thống, hoa văn và đời sống buôn làng, thậm chí tìm đến tận nơi gặp nghệ nhân.

Chị Huyn cũng hướng dẫn người giữ nghề sử dụng điện thoại, tự quay và kể chuyện. "Các bà, các cô chỉ biết miệt mài làm ra sản phẩm nhưng không biết làm cách nào để nhiều người biết đến", chị nói.

Bà Thuyên học nghề gốm từ mẹ, nay học thêm cách sử dụng mạng xã hội. Nghề gốm trải qua nhiều công đoạn, mỗi ngày chỉ làm được 2 - 3 sản phẩm, giá 50.000 - 60.000 đồng.

"Lúc đầu khó lắm nhưng học dần rồi cũng quen. Hiện nay tôi đã có thể quay, dựng, đăng lên mạng xã hội, bắt đầu có tương tác, đặt hàng", bà Thuyên chia sẻ.

Bỏ phố về buôn kể chuyện văn hóa, ẩm thực M'nông

Nếu bà Thuyên mới tập làm quen với điện thoại, một người trẻ M'nông khác chọn trở về buôn để kể chuyện quê nhà. Đó là anh Y Lâm Đăng Bing, tên thường gọi là Lâm.

Hơn một năm trước, anh Lâm rời TP.HCM trở về Liên Sơn Lắk sau gần 10 năm làm quay phim, dựng phim và đạo diễn. Anh cùng người thân xây dựng kênh trang Facebook, kể chuyện đời thường, văn hóa và ẩm thực M'nông.

Góc bếp gia đình trở thành nơi ghi hình. Sáng 14-8, hai cha con anh chuẩn bị đọt mây, da trâu và giò trâu để chế biến món truyền thống phục vụ du khách. Anh Lâm chỉ dùng một điện thoại, bộ đỡ gắn đèn và vài vật dụng đơn giản.

Ban đầu, người cha ngại xuất hiện trước máy quay, nhưng những video giản dị lại được đón nhận. Từng học đạo diễn, anh Lâm cho rằng người xem không thích clip diễn quá lố hay chỉ quảng cáo món ăn, mà muốn biết câu chuyện phía sau món ăn, về văn hóa và con người địa phương.

"Chỉ cần những điều dung dị, đời thường nhất. Người xem qua đó biết thêm về văn hóa, về món ăn và con người của mình", anh nói.

Trang Facebook của anh hiện có hơn 600.000 người theo dõi. Theo anh Lâm, từ khi Facebook bật kiếm tiền ngày 20-11-2025, nền tảng này đã trả gần 38.000 USD cho nội dung. Nhưng giá trị lớn hơn là những câu chuyện về gia đình, ẩm thực, con người và văn hóa Lắk được nhiều người biết đến.

Nhận xét câu chuyện mới mẻ này, anh Lương Minh Tùng - Phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh Đoàn Đắk Lắk - cho rằng thanh niên có lợi thế lớn trong chuyển đổi số, nhất là khả năng sử dụng công nghệ, mạng xã hội và làm nội dung gần gũi.

Theo anh, chuyển đổi số không chỉ là đưa hoạt động lên mạng mà phải tạo ra giá trị thực tế. Cần giúp thanh niên biến giá trị văn hóa thành sản phẩm du lịch, sản phẩm đặc trưng, qua đó tạo thêm thu nhập. 

"Tỉnh Đoàn sẽ tiếp tục hỗ trợ các mô hình thanh niên ứng dụng công nghệ, kết nối người trẻ có kỹ năng truyền thông với nghệ nhân, hộ gia đình và các chủ thể văn hóa. Qua đó, thanh niên có thể dùng công nghệ kể chuyện quê hương, quảng bá văn hóa và tạo giá trị mới từ những điều gần gũi trong đời sống", anh Tùng khẳng định.

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề