Những chiêu thức kung fu tưởng vô dụng, nhưng lại xưng bá võ đài MMA

Hầu hết các võ sĩ Trung Quốc thành danh trên võ đài MMA ngày nay đều học những môn võ hiện đại như BJJA (Brazil jiu-jitsu), vật kiểu Nga, muay Thái... Nhưng đôi khi, một số chiêu thức kung fu trứ danh vẫn giúp ích cho họ trong các trận so găng với các đối thủ phương Tây. 

Dưới đây là những chiêu thức kung fu nổi danh nhất về tính thực chiến trên võ đài MMA, ra đời từ môi trường võ học truyền thống của Trung Hoa đại lục. 

Thiết Sơn Kháo: tiêu biểu của Bát Cực Quyền

Thiết Sơn Kháo là tên gọi nổi tiếng gắn với Bát Cực Quyền, môn quyền phát triển mạnh tại Mạnh Thôn, Thương Châu, Hà Bắc. 

Hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể Trung Quốc mô tả Bát Cực chú trọng các loại kình va, ép, quấn, ngã và chỏ; trong đó “kháo” có thể hiểu là áp, tựa hoặc dùng thân va vào đối phương. Vì vậy Thiết Sơn Kháo không đơn giản là cú húc vai lấy sức nặng.

Khi ứng dụng, võ sĩ rút ngắn cự ly, lấy chân và hông làm gốc rồi truyền lực qua thân lên vai hoặc phần bên cơ thể, nhằm phá thăng bằng hoặc mở đường nối đòn. 

Bát Cực hiện đại gắn với những truyền nhân nổi tiếng như Ngô Liên Chi, một đại diện của dòng Mạnh Thôn. Ông là thầy của khá nhiều võ sĩ chuyên nghiệp tại Trung Quốc ngày nay.

Trên hệ thống MMA hiện đại, shoulder strike - đòn đánh bằng vai trong thế clinch, tức ôm ghì cự ly gần - vận hành theo nguyên lý tương tự với Thiết Sơn Kháo. Nhiều võ sĩ Trung Quốc vì vậy rất quen thuộc với đòn đánh này.

Tảo Đường Thối: cú quét trụ trong phim ảnh

Tảo Đường Thối có thể hiểu là cú quét chân sát mặt đất và không thuộc độc quyền một môn phái nào cả. Trái lại, đây là chiêu thức rất phổ biến trong các bộ phim võ hiệp.

Tảo Đường Thối hiện diện trong các hệ quyền Bắc phái, trong đó có Bắc phái Thiếu Lâm; bản thân wushu hiện đại cũng giữ các động tác quét trong hệ thống kỹ thuật. Người sử dụng hạ trọng tâm, xoay hông và quét vào phần thấp của chân trụ đối phương để phá thăng bằng.

Trong Tán đả (Sanda), nguyên lý quét, bắt chân và quật ngã được giữ lại rất mạnh. Liên đoàn Wushu quốc tế xác nhận Sanda cho phép sử dụng đấm, đá và các kỹ thuật quật ngã lấy từ những hệ wushu khác nhau. 

Nhân vật nổi tiếng gắn với Tảo Đường Thối là Trâu Quốc Tuấn, cựu tuyển thủ tán đả Trung Quốc có biệt danh “Đệ nhất khoái thối châu Á”. Tư liệu võ thuật Trung Quốc ghi lại một trận ông ba lần dùng Tảo Đường Thối quét ngã đối phương.

Trong MMA, kỹ thuật gần nhất là foot sweep - quét chân - hoặc inside/outside trip, móc phá chân trụ từ phía trong hoặc ngoài. 

Song Yadong từng được UFC ghi nhận thực hiện một cú trip takedown đẹp mắt tại UFC Bắc Kinh năm 2018. Không thể gọi cú ngã đó là Tảo Đường Thối theo nghĩa môn phái, nhưng cơ chế phá chân trụ rồi đưa đối thủ xuống sàn thuộc cùng một họ kỹ thuật.

Hoàng Long Bãi Vĩ

Hoàng Long Bãi Vĩ là cái tên rất võ hiệp, nhưng phiên bản đáng chú ý nằm trong Tróc Cước, hệ quyền Bắc phái nổi tiếng về chân. 

Hồ sơ di sản Trung Quốc ghi Tróc Cước phát triển rõ rệt tại Nhiêu Dương, Hà Bắc từ thời Thanh, dưới sự truyền dạy của Phùng Khắc Thiện. Trong hệ này, Hoàng Long Bãi Vĩ được giải thích là một dạng hậu bãi thối: tức xoay thân rồi vung chân từ phía sau theo đường cung tròn.

Động tác này rất gần với spinning heel kick hoặc spinning hook kick hiện đại. Võ sĩ xoay chân trụ, mở hông, quay thân để tạo mô men lực rồi quét gót hoặc bàn chân vào đầu hay thân đối phương. 

Đòn đá này có lực mạnh, góc đá khó quan sát nhưng đổi lại người tung đòn phải quay lưng trong khoảnh khắc.

MMA Trung Quốc có một ví dụ đáng chú ý. Tại ONE Championship năm 2018, Lý Khải Văn mở đầu trận gặp Rodian Menchavez bằng spinning heel kick, sau đó tràn lên bằng tổ hợp quyền và hạ đối thủ sau 10 giây, lập kỷ lục KO nhanh nhất hạng lông ONE vào thời điểm đó. 

Cú đá không trực tiếp tạo KO, nhưng cho thấy nhóm kỹ thuật “hậu bãi” - đá móc ra phía sau hoàn toàn có chỗ đứng trong MMA.

Mãnh Hổ Ngạnh Ba Sơn

Mãnh Hổ Ngạnh Ba Sơn là tuyệt kỹ nổi tiếng của Bát Cực Quyền, đặc biệt được truyền tụng trong dòng của “Thần Thương” Lý Thư Văn. 

Trong phim ảnh về kung fu thời cận đại, ngón đòn này nổi danh "tất sát kỹ" (một chiêu hạ gục đối thủ); tất nhiên có phần phóng đại, nhưng cũng phần nào phản ánh tính thực chiến của nó.

Kỹ thuật này có thể được triển khai thành chuỗi lý thuyết như sau: quan sát kẽ hở, hạ trọng tâm, áp sát rồi đánh ở cự ly ngắn. Các tài liệu về dòng Lưu Vân Tiều cũng ghi Mãnh Hổ Ngạnh Ba Sơn là một trong những kỹ pháp gắn với Lý Thư Văn.

Võ sư Bát Cực Lư Vi Tư khi giải thích cho HK01 cho biết đòn không phải vỗ vào đỉnh đầu như phim truyền hình từng thể hiện; ứng dụng thực tế có chỏ đánh vào mặt hoặc vùng thân. 

Điều này phù hợp đặc tính Bát Cực được hồ sơ di sản mô tả: động tác ngắn gọn, phát lực nhanh, va ép mạnh và đặc biệt coi trọng đòn chỏ.

Trong MMA, phần thực dụng nhất của Mãnh Hổ Ngạnh Ba Sơn gần với pressure entry và clinch striking: ép hoặc phá thế thủ, nhập vào cự ly sát rồi sử dụng quyền, chỏ và gối. 

Zhang Weili (Trương Vĩ Lệ) là ví dụ nổi bật. Khi đoạt đai UFC trước Jessica Andrade năm 2019, Zhang làm đối thủ choáng bằng quyền rồi dồn gối và chỏ trong clinch để thắng TKO sau 42 giây. 

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề