Người 'bên kia chiến tuyến' trở lại căn cứ Cồn Tiên giúp tìm mộ liệt sĩ tập thể

Những ngày đầu tháng 9, khu vực di tích lịch sử căn cứ Cồn Tiên (xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị) đón những vị khách đặc biệt: Đó là những người lính từng ở "bên kia chiến tuyến".

Họ trở lại Cồn Tiên để giúp xác minh thông tin về mộ liệt sĩ tập thể tại khu vực này.

Nhân chứng bên kia chiến tuyến giúp tìm mộ liệt sĩ

Khu vực Cồn Tiên từ vài tháng nay luôn có các lực lượng quân sự đang ngày đêm đào từng tấc đất để tìm những hài cốt liệt sĩ trong trận đánh ngày 8-5-1967. Đây là nơi có thông tin về mộ liệt sĩ tập thể của Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 812, Sư đoàn 324 cùng các đơn vị phối hợp, hy sinh trong trận đánh ác liệt đó.

Trong số những người có mặt tại căn cứ Cồn Tiên những ngày qua, có một nhân chứng đặc biệt. Đó là ông Nguyễn Thí (80 tuổi, ở phường Long Xuyên, tỉnh An Giang). Ông Thí là người từng phục vụ quân đội Mỹ ở căn cứ Cồn Tiên thời điểm diễn ra trận đánh, và cũng là người chứng kiến việc chôn cất các liệt sĩ hy sinh ở trận đánh tại căn cứ này.

Ông Thí vốn người gốc ở Hải Lăng (Quảng Trị). Sau khi giải ngũ, ông ở lại các tỉnh phía Nam để sinh sống. Dù đã sống ở miền Tây nhiều năm, nhưng ông vẫn giữ chất giọng đặc sệt Quảng Trị.

Dịp về quê này, ông Thí đã trở lại thực địa đồi Cồn Tiên để hỗ trợ cơ quan chức năng chỉ ra vị trí chôn cất liệt sĩ.

Ông nói thời điểm ông phục vụ trong quân đội Mỹ ở căn cứ Cồn Tiên gần 60 năm trước. Giờ trở lại có quá nhiều thay đổi. Đây cũng không phải lần đầu ông trở lại Cồn Tiên sau khi đất nước thống nhất.

"Qua 60 năm, bây giờ vật đổi sao dời, thay đổi khó nhận diện. Bây giờ cây cối mọc lên hết trơn rồi, tất cả những hàng rào, công sự đều biến dạng hết, bị tháo gỡ hết rồi. Sau này khi lên lần thứ hai mình mới cảm nhận được, bộ nhớ giống như cuốn phim quay trở lại thì mình nhớ ra rõ ràng, chỉ ra được vị trí", ông Thí kể.

Theo ký ức của của ông, thời điểm kết thúc trận đánh, quân đội Mỹ đã sử dụng xe múc đào các hào dài khoảng 50-60m, rộng 2m, sâu từ 1,5-2m để chôn cất tập thể bộ đội Việt Nam. Tổng số liệt sĩ được chôn trong các hố tập thể này lên đến hàng trăm người.

Kết hợp cựu chiến binh và người "phía bên kia" để tìm mộ liệt sĩ

Những dữ liệu này được đánh giá là phù hợp với thông tin mà những cựu chiến binh của quân giải phóng từng tham gia trận đánh kể lại. Theo đó, trận đánh bắt đầu từ 1h45 sáng 8-5-1967. Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 812 tổn thất nặng nề, nhiều liệt sĩ không đưa ra được, địch thu gom và đưa vào các hố chôn tập thể.

Tháng 9-2004, Hội Cựu chiến binh Mỹ tại Việt Nam đã cung cấp cho Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị thông tin khu vực núi Cồn Tiên, Mỹ đã chôn mộ tập thể 173 bộ đội Việt Nam hy sinh trong trận chiến đấu ngày 8-5-1967 với Thủy quân lục chiến Mỹ.

Có mặt tại căn cứ Cồn Tiên những ngày tìm mộ liệt sĩ tập thể, Thiếu tướng Đoàn Quang Hòa, Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội, Tổng cục Chính trị, Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cũng đề nghị kết hợp sự chỉ dẫn của cựu chiến binh và những người "phía bên kia" để xác định vị trí mộ.

"Một điểm mới trong phương pháp dò tìm là đã kết hợp được đối chiếu tọa độ trên bản đồ và hình ảnh trên thực địa với kết quả các nhân chứng lịch sử, nhất là các cựu chiến binh và những người trước kia thuộc "phía bên kia" là người trực tiếp biết trận đánh", Thiếu tướng Hòa nói.

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề