Nghiên cứu phát hiện AI cũng biết 'nghe ngóng' rồi 'hùa' theo số đông

15/08/2026 14:19 GMT+7

Nghiên cứu phát hiện AI cũng biết 'nghe ngóng' rồi 'hùa' theo số đông

Nghiên cứu cho thấy các nhóm AI có thể tự nghiêng về một lựa chọn chung, dù không có thủ lĩnh, phần thưởng hay yêu cầu phải đạt đồng thuận.

Một nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí Science Advances cho thấy các nhóm tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI agent) có thể tự hình thành sự đồng thuận, mà không cần một cơ chế điều phối trung tâm hay mệnh lệnh phải đồng ý với nhau.

Nhóm của nhà khoa học xã hội tính toán Giordano De Marzo, Đại học Konstanz (Đức), đã tạo các nhóm AI dựa trên 10 mô hình thuộc ba họ GPT, Claude và Llama. 

"AI agent" ở đây có thể hiểu là những hệ thống dùng mô hình ngôn ngữ lớn làm "bộ não", có khả năng tiếp nhận thông tin rồi tự đưa ra lựa chọn.

Thí nghiệm được thiết kế rất đơn giản. Ban đầu, mỗi AI được gán ngẫu nhiên một trong hai lựa chọn, chẳng hạn "A" hoặc "B". Hai phương án hoàn toàn vô nghĩa và không có đáp án nào đúng hơn.

Sau đó từng AI lần lượt được cho xem lựa chọn hiện tại của những AI còn lại và được yêu cầu chọn lại. 

Chúng không có ký ức về các vòng trước, không được yêu cầu theo số đông, không nhận phần thưởng nếu cả nhóm thống nhất và cũng không được thông báo rằng mục tiêu là đạt đồng thuận.

Dù vậy phần lớn các mô hình có khuynh hướng chọn phương án đang được nhiều AI khác lựa chọn hơn. Một chênh lệch nhỏ vì thế có thể ngày càng lớn qua các vòng, cuối cùng khiến cả nhóm cùng nghiêng về một phương án.

Nhóm nghiên cứu gọi sức hút này là "lực của số đông". Đáng chú ý, hành vi của các AI tuân theo một mô hình toán học tương tự hiện tượng các mô men từ nguyên tử cùng sắp xếp theo một hướng trong vật liệu sắt từ. 

"Mọi mô hình chúng tôi thử nghiệm thuộc ba họ khác nhau đều tuân theo cùng một quy luật toán học", De Marzo nói với ScienceAlert.

Khả năng này cũng thay đổi mạnh theo từng mô hình. Nghiên cứu chính thức cho thấy các mô hình tiên tiến như Claude 3.5 Sonnet và GPT-4 Turbo có thể duy trì xu hướng đồng thuận ở quy mô vượt 1.000 AI. 

Trong thử nghiệm, Claude 3.5 Sonnet vẫn phối hợp được ở mốc 1.000 tác nhân, quy mô lớn nhất nhóm kiểm tra.

Nhìn chung, các mô hình có năng lực ngôn ngữ tốt hơn cũng thể hiện xu hướng theo số đông mạnh hơn và có khả năng duy trì sự đồng thuận trong những nhóm lớn hơn.

Tuy nhiên các tác giả đặc biệt cảnh báo không nên hiểu kết quả này là 1.000 AI đã biết "họp bàn", có ý thức hợp tác hay hình thành một xã hội riêng. Thí nghiệm không kiểm tra khả năng chia việc, theo đuổi mục tiêu chung, hiểu kiến thức của nhau hay phản bác số đông khi số đông sai.

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết

0

Chuyển sao tặng cho thành viên

• x1
• x5
• x10

Hoặc nhập số sao

Bạn đang có: 0 sao

Tuổi Trẻ Online Newsletters

Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất