Nghị quyết 70-NQ/TW: Hiện thực hóa chiến lược an ninh năng lượng - góc nhìn từ thực tiễn

Ở tuyến đầu của hệ thống điện, nơi cái nắng rát phả hơi hầm hập vào từng trạm biến áp và trên từng cung đoạn đường dây, những nỗ lực thầm lặng nhưng đầy quyết tâm giữ mạch điện luôn thông suốt của từng công nhân áo cam đang hiện hữu rõ nét. Từ yêu cầu bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định trong điều kiện thời tiết cực đoan, toàn ngành điện đang từng bước cụ thể hóa Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia bằng những hành động thiết thực ngay từ cơ sở.

Từ tầm nhìn vĩ mô đến hành động đồng bộ

Ngay sau khi Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được ban hành, Đảng ủy Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã nhanh chóng cụ thể hóa thành 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm lãnh đạo, chỉ đạo toàn hệ thống. Tinh thần phát triển năng lượng là nhiệm vụ trọng yếu, xuyên suốt đã được quán triệt sâu rộng trong toàn Đảng bộ Tập đoàn.

Các giải pháp chiến lược đã và đang được triển khai đồng bộ trên nhiều mặt trận: Từ việc tham gia xây dựng, cập nhật Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đề xuất cơ chế giá điện minh bạch theo thị trường, cho đến việc xây dựng Đề án phát triển EVN thành tập đoàn kinh tế nhà nước quy mô lớn giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đặc biệt, chương trình hành động đặt ra mục tiêu hoàn thành 12 dự án nguồn điện với tổng công suất 5.160 MW; tập trung triển khai các dự án trọng điểm như LNG Quảng Trạch III, Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, các dự án thủy điện tích năng, năng lượng tái tạo; đồng thời phát triển hạ tầng lưới điện thông minh, giám sát và điều khiển thời gian thực.

Những định hướng chiến lược lớn ấy đã phải trải qua phép thử khắc nghiệt của thời tiết miền Trung. Ghi nhận thực tế trong những ngày tháng 8, khi cái nắng cuối hè vẫn như nung đốt, áp lực cung ứng điện tại các địa bàn trọng điểm nơi đây càng lên đến đỉnh điểm.

Đánh giá về vai trò và thách thức trong giai đoạn mới, ông Trần Nguyễn Bảo An, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực Miền Trung (EVNCPC) cho biết, EVNCPC đang tập trung phát triển hạ tầng nguồn lưới, phối hợp với địa phương giải quyết tình trạng nguồn điện dự kiến khoảng 50.000 MW đến năm 2030 cao hơn nhiều so với phụ tải, đồng thời phát huy lợi thế 7 tỉnh có biển để thúc đẩy kinh tế biển và đón đầu phát triển điện gió ngoài khơi.

Chia sẻ về những thử thách trong đợt cao điểm vừa qua, ông Lê Hồng Cương, Giám đốc Công ty Điện lực Đà Nẵng, bộc bạch: "Sau khi hợp nhất, diện tích địa bàn rất lớn với những chuyến công tác đến các xã xa nhất như Nam Trà My, Phước Trà với quãng đường lên tới khoảng 230 km, gặp không ít khó khăn trong việc cấp điện. Đặc biệt trong mùa nắng nóng, đơn vị đã đối mặt với áp lực rất lớn do phụ tải tăng trưởng cao và biến động thời tiết cực đoan.

Để đảm bảo vận hành ổn định, công ty đã chủ động dự báo tình hình, tăng cường lực lượng trực lãnh đạo xuyên suốt; có những thời điểm cao điểm nắng nóng cuối tháng 5, đầu tháng 6, các trưởng và phó điện lực, kể cả phó giám đốc kỹ thuật, phải thường xuyên trực điện thoại để xử lý kịp thời các sự cố cục bộ ban đêm do lượng khách du lịch tăng đột ngột tại các khu vực như Sơn Trà làm nhảy aptomat".

Tại Quảng Trị, ông Hoàng Hiếu Trung, Giám đốc Công ty Điện lực Quảng Trị, cho biết thêm, trong 7 tháng qua, mức tăng trưởng công suất trên địa bàn đạt trên 30%, sản lượng điện đạt khoảng 1,4 tỷ kWh (tăng 14,4%), đánh dấu mức tăng trưởng cao nhất trong nhiều năm qua. Để đáp ứng biên độ tăng trưởng công suất lớn và nhu cầu phụ tải gia tăng như vậy qua từng năm, công ty tập trung dự báo phụ tải chính xác, đẩy mạnh đầu tư có định hướng với tỷ lệ giải ngân vốn hàng năm đạt 100%, đồng thời triển khai 12 dự án lưới điện 110 kV và bố trí hơn 300 tỷ đồng thực hiện các dự án chống quá tải lưới điện phân phối.

Song song với việc túc trực xử lý sự cố, tư duy quản trị hiện đại cũng được thể hiện rõ qua chia sẻ của ông Võ Văn Phương, Trưởng phòng Kỹ thuật Công ty Điện lực Đà Nẵng: "Đơn vị đang tập trung đẩy nhanh đầu tư xây dựng lưới điện, cải tạo sửa chữa lớn, ứng dụng triệt để các công nghệ kiểm tra hiện đại như kiểm tra lưới điện thường xuyên, công nghệ chẩn đoán, camera nhiệt, thiết bị đo phóng điện cục bộ và flycam. Đồng thời, đội sửa chữa lưới điện nóng (Hotline) tăng cường vệ sinh cách điện và xử lý sự cố mà không làm mất điện khách hàng, kết hợp áp dụng kiểm tra định kỳ theo tình trạng vận hành và các giải pháp bảo trì, bảo dưỡng".

Để giải quyết bài toán phụ tải tăng cao trong khi nguồn lực nhân sự cần được tinh gọn, các đơn vị điện lực tại miền Trung đã đẩy mạnh chuyển đổi số và tự động hóa theo đúng định hướng chiến lược của Tập đoàn.

Tại Xí nghiệp Lưới điện cao thế Đà Nẵng, ông Phạm Tấn Vũ, Phó Trưởng xí nghiệp cho biết, đơn vị đang vận hành đồng bộ các trạm biến áp 110 kV không người trực. Việc ứng dụng công nghệ trạm GIS hiện đại không chỉ giải quyết triệt để bài toán không gian chật hẹp tại các đô thị lớn mà còn giúp tinh gọn bộ máy, tối ưu hóa độ tin cậy và an toàn trong vận hành hệ thống lưới điện cao thế.

Bên cạnh đó, tại các tỉnh như Quảng Trị, sự góp mặt của các hệ thống tự động hóa lưới điện phân phối đã giúp đội ngũ điều độ viên nhanh chóng khoanh vùng, xử lý sự cố từ xa chỉ trong vòng vài phút, giảm thiểu tối đa thời gian gián đoạn cung cấp điện cho người dân trong những ngày nắng nóng cực điểm.

Lan tỏa năng lượng xanh và nâng cao chất lượng phục vụ từ nền tảng số

Hiện thực hóa chủ trương huy động nguồn lực xã hội và thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả theo định hướng phát triển bền vững, làn sóng đầu tư điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ cũng đang hiện thực hóa Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị tới từng gia đình, doanh nghiệp.

Thực tế khảo sát tại Quảng Trị cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của mô hình này. Tại Khu công nghiệp Bắc Đồng Hới, chia sẻ với chúng tôi về quyết định đầu tư của doanh nghiệp, ông Nguyễn An Bích, Giám đốc Chi nhánh miền Trung, Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng và Phát triển đô thị Thăng Long cho biết: "Với nhu cầu tiêu thụ điện khoảng 150.000 kWh mỗi tháng, chi phí tiền điện luôn là áp lực lớn đối với doanh nghiệp. Được sự tư vấn và tạo điều kiện về thủ tục đấu nối từ ngành điện, nhà máy đã đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái công suất 500 kWp với kinh phí gần 5 tỷ đồng. Đi vào vận hành, hệ thống này giúp doanh nghiệp giảm từ 100 đến 150 triệu đồng tiền điện mỗi tháng, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về sản xuất xanh khi xuất khẩu sang thị trường Mỹ và châu Âu".

Cùng chung bài toán tối ưu chi phí tại địa bàn Quảng Trị, ông Phạm Văn Quyết, Phó Giám đốc Thường trực Công ty cổ phần Thủy sản Năm Sao chia sẻ thêm dưới góc độ vận hành: "Đặc thù ngành thủy sản đòi hỏi hệ thống kho lạnh phải vận hành liên tục 24/24h để duy trì nhiệt độ âm sâu, đẩy hóa đơn tiền điện hằng năm lên rất lớn. Việc đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái theo định hướng phát triển năng lượng đã giúp công ty tiết kiệm trung bình khoảng 80.000 kWh mỗi tháng trong mùa hè, tương đương giảm chi phí 140 - 150 triệu đồng, giải phóng áp lực rất lớn cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp".

Không chỉ các doanh nghiệp lớn, chủ trương xã hội hóa năng lượng còn bén rễ thiết thực đến từng hộ kinh doanh nhỏ lẻ nhờ sự đồng hành, hỗ trợ kỹ thuật sát sao của ngành điện. Hào hứng khoe với đoàn công tác tại Quảng Trị, ông Lương Hùng Cường (75 tuổi), tổ dân phố 3 Phương Xuân, phường Đồng Sơn, chủ quán bánh canh chia sẻ: "Sau khi được ngành điện tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật, gia đình tôi đã đầu tư gần 200 triệu đồng lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà kết hợp bình lưu trữ. Hóa đơn tiền điện hằng tháng đã giảm mạnh từ mức 5 triệu đồng xuống chỉ còn hơn 600.000 đồng đến 1,1 triệu đồng, giúp gia đình yên tâm kinh doanh trong những tháng cao điểm nắng nóng".

Cùng với dòng chảy xanh ấy, chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp cũng được nâng tầm rõ rệt nhờ hệ sinh thái số hóa. Trải nghiệm thực tế tại Đà Nẵng cho thấy sự hài lòng hiện hữu rõ qua từng con số và tiện ích. Chia sẻ về tiện ích mới của ngành điện, chị Nguyễn Thị Kim Giang (trú tại phường Hòa Cường, Đà Nẵng) phấn khởi cho biết: "Khi được cán bộ điện lực trực tiếp hướng dẫn cài đặt ứng dụng EVN CSKH phiên bản mới và áp dụng chính thức từ ngày 15/8, tôi thấy rất tiện lợi. Thông qua app này, gia đình có thể theo dõi chi tiết sản lượng điện tiêu thụ theo từng giờ, qua đó chủ động kiểm soát thời gian hoạt động của các thiết bị có công suất lớn như máy lạnh hay bình nước nóng để điều chỉnh thói quen sử dụng, tiết kiệm chi phí sinh hoạt đáng kể".

Đánh giá dưới góc độ khối doanh nghiệp dịch vụ tại thành phố biển, chị Hồ Thị Hà, đại diện Công ty Bánh Đồng Tiến (Đà Nẵng) nhận xét thêm: "Ứng dụng chăm sóc khách hàng mới của EVN có giao diện rất trực quan, thân thiện và dễ thao tác. Doanh nghiệp có thể dễ dàng tra cứu lịch cúp điện, theo dõi sát sao biến động sản lượng điện hằng tháng và thực hiện thanh toán nhanh chóng qua mã QR tích hợp sẵn. Sự hỗ trợ nhiệt tình, đồng hành sát sao của đội ngũ cán bộ ngành điện đã mang lại sự an tâm cho hoạt động kinh doanh của chúng tôi".

Chứng kiến nhịp vận hành không ngừng của ngành điện miền Trung trong những ngày cuối hè oi ả, chúng tôi cảm nhận rõ hơn việc Nghị quyết số 70-NQ/TW đang được cụ thể hóa trong thực tiễn. Từ định hướng của Đảng ủy Tập đoàn Điện lực Việt Nam đến những ca làm việc kéo dài tới nửa đêm của người thợ điện cơ sở để kịp thời xử lý sự cố, mỗi phần việc đều góp sức bảo đảm nguồn điện ổn định cho sản xuất và đời sống. Đi trước một bước để đáp ứng yêu cầu phát triển, ngành điện miền Trung đang tập trung bảo đảm an ninh năng lượng, đáp ứng nhu cầu điện cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số từ năm 2026 và tạo nền tảng ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên mới.