Nghị định 299 quy định tối đa 3 cấp phó, trường học có 4 phân hiệu bố trí ra sao?
Việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại mạng lưới trường học đang được nhiều địa phương triển khai nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Cùng với quá trình này, một trong những nội dung được đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đặc biệt quan tâm là số lượng viên chức quản lý được bố trí tại mỗi cơ sở giáo dục sau khi sáp nhập sẽ thay đổi như thế nào so với quy định hiện hành.
Hiện nay, pháp luật đã có những quy định tương đối rõ về số lượng viên chức quản lý tại các cơ sở giáo dục phổ thông công lập, bao gồm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và các chức danh quản lý khác. Tuy nhiên, khi quy mô trường học tăng lên sau sáp nhập, việc xác định số lượng viên chức quản lý vừa phải bảo đảm đúng quy định, vừa đáp ứng yêu cầu quản trị nhà trường là vấn đề cần được các địa phương nghiên cứu, tính toán kỹ lưỡng để vừa tinh gọn bộ máy, vừa không ảnh hưởng đến chất lượng quản lý và hoạt động giáo dục.
Từ 28/7, Nghị định 299 quy định khung số lượng phó hiệu trưởng các trường ra sao?
Tại cơ sở giáo dục hiện nay, viên chức quản lý gồm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn.
Đây cũng là lực lượng sẽ chịu nhiều ảnh hưởng sau khi sáp nhập trong thời gian tới.
Đối với tổ trưởng, tổ phó chuyên môn được quy định tại Điều lệ trường học tại khoản 1 Điều 13. Tổ chuyên môn
Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên, nhân sự làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, làm công tác tư vấn cho học sinh của nhà trường được tổ chức thành các tổ chuyên môn. Tổ chuyên môn có tổ trưởng, nếu có từ 07 thành viên trở lên thì có tổ phó. Tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn do hiệu trưởng bổ nhiệm, chịu sự quản lý, chỉ đạo của hiệu trưởng.
Như vậy, tại Điều lệ trường học hiện nay, chỉ quy định mỗi tổ chuyên môn nếu có từ 07 thành viên trở lên thì có tổ phó, không quy định số lượng thành viên tối thiểu và tối đa trong tổ chuyên môn, cũng không quy định cứng số lượng tổ phó.
Đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng số lượng được quy định tại Nghị định 299/2026/NĐ-CP quy định tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập có hiệu lực kể từ ngày ký 28/7/2026, trong đó lần đầu tiên bổ sung quy định về phân loại đơn vị sự nghiệp công lập.
Tại khoản 2 Điều 6. Tự chủ về tổ chức bộ máy của Nghị định 299/2026/NĐ-CP quy định:
2. Về khung số lượng cấp phó của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập
a) Đối với đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên: số lượng cấp phó được thực hiện theo đề án thành lập (trong trường hợp thành lập mới) hoặc đề án tự chủ của đơn vị đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt;
b) Đối với đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm một phần chi thường xuyên, đơn vị sự nghiệp công lập do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên:
Số lượng cấp phó của các đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức của bộ được bố trí bình quân không quá 03 người trên một đơn vị.
Đơn vị quy định tại điểm a khoản 1 (trừ các đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức của bộ) và điểm a khoản 2 Điều 2 Nghị định này có số lượng người làm việc được giao từ 20 người trở xuống được bố trí không quá 02 cấp phó; có số lượng người làm việc được giao từ trên 20 người được bố trí không quá 03 cấp phó.
Đơn vị quy định tại điểm b, c và d khoản 1, điểm b, c và d khoản 2 và khoản 3 Điều 2 Nghị định này được bố trí không quá 02 cấp phó. Đối với bệnh viện hạng I trở lên; đơn vị sự nghiệp y tế làm nhiệm vụ kiểm soát và phòng chống bệnh tật tuyến tỉnh hạng I trở lên; trường phổ thông có nhiều cấp học có quy mô từ 40 lớp trở lên thì được bố trí không quá 03 cấp phó.
Đối với trường trung học phổ thông thuộc điểm b khoản 2 gồm: "b) Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (sau đây gọi chung là sở);
Và, đối với các trường mầm non đến trung học cơ sở thuộc khoản 3 Điều 2 gồm: "3. Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp xã)." được bố trí không quá 02 cấp phó
Còn đối với các trường phổ thông có nhiều cấp học có quy mô từ 40 lớp trở lên thì được bố trí không quá 03 cấp phó.
Theo đó, số lượng phó hiệu trưởng trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông hiện nay đều được thực hiện theo quy định trên và quy định tối đa không được quá 2 cấp phó, trường phổ thông có nhiều cấp học có quy mô từ 40 lớp trở lên thì được bố trí không quá 03 cấp phó.
Nghị định 299 quy định tối đa 3 phó hiệu trưởng, trường có 3-4 phân hiệu bố trí thế nào?
Theo quy định hiện hành, số lượng phó hiệu trưởng tại các trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông được thực hiện theo quy định về tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập, theo đó mỗi trường được bố trí tối đa 02 phó hiệu trưởng. Riêng đối với trường phổ thông có nhiều cấp học và có quy mô từ 40 lớp trở lên thì được bố trí không quá 03 phó hiệu trưởng. Quy định này nhằm bảo đảm bộ máy quản lý phù hợp với quy mô, tính chất hoạt động của từng cơ sở giáo dục, đồng thời thực hiện chủ trương tinh gọn đầu mối quản lý.
Tuy nhiên, khi các địa phương triển khai sáp nhập trường học, nhất là sáp nhập theo mô hình các trường có quy mô lớn hoặc trường phổ thông nhiều cấp học, số lượng phó hiệu trưởng sẽ có nhiều thay đổi.
Điều đó cũng đồng nghĩa với việc, tại nhiều địa phương, số lượng phó hiệu trưởng hiện có sẽ vượt quá định mức sau khi sáp nhập. Đây là một trong những vấn đề được dự báo sẽ phát sinh nhiều nhất trong quá trình sắp xếp mạng lưới trường học, đòi hỏi các địa phương phải xây dựng lộ trình bố trí, điều động hoặc sắp xếp phù hợp để vừa tuân thủ quy định về số lượng cấp phó, vừa bảo đảm quyền lợi và phát huy năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý.
Từ ngày 01/7/2026, việc sắp xếp, sáp nhập các cơ sở giáo dục công lập được triển khai theo Kế hoạch 1186/KH-BGDĐT, Công văn 4054/BGDĐT-GDPT, Công văn 777/TTg-TCCV và mới nhất là Công văn 814/TTg-TCCV của Thủ tướng Chính phủ.
Tại Kế hoạch 1186/KH-BGDĐT ngày 26/6/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về triển khai sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập, đối với Mô hình 1 - Trường một cấp học quy mô lớn, quy định: Cơ cấu nhân sự gồm 01 hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, 01 bộ phận hành chính - nhân sự (kế toán, thủ quỹ, văn thư) dùng chung; các nhân sự hỗ trợ giáo dục theo chuyên môn đặc thù; các tổ chuyên môn được tổ chức phù hợp với phân hiệu, điểm trường để nâng cao hiệu quả hoạt động sinh hoạt chuyên môn và tổ chức dạy học.
Đối với mô hình 2 - Trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn, Kế hoạch 1186 cũng nêu: Cơ cấu nhân sự gồm 01 hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, bộ phận hành chính - nhân sự (kế toán, thủ quỹ, văn thư) dùng chung; các nhân sự hỗ trợ giáo dục theo chuyên môn đặc thù; các tổ chuyên môn được tổ chức phù hợp với cấp học, phân hiệu, điểm trường để nâng cao hiệu quả hoạt động sinh hoạt chuyên môn và tổ chức dạy học.
Theo Kế hoạch 1186/KH-BGDĐT, Bộ Giáo dục và Đào tạo, tùy theo tình hình thực tế về quy mô lớp, học sinh, khoảng cách địa lý đến trường chính, bố trí mỗi phân hiệu có 01 phó hiệu trưởng phụ trách trong tổng số định mức biên chế được giao để bảo đảm chất lượng giáo dục.
Trước hết, cần lưu ý rằng quy định hiện hành về số lượng phó hiệu trưởng được xác định theo từng cơ sở giáo dục, không phải theo số lượng điểm trường hay phân hiệu. Theo đó, trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông được bố trí không quá 02 phó hiệu trưởng; riêng trường phổ thông có nhiều cấp học có quy mô từ 40 lớp trở lên được bố trí không quá 03 phó hiệu trưởng. Đây là căn cứ chung để các địa phương tổ chức bộ máy quản lý tại các cơ sở giáo dục công lập.
Tuy nhiên, khi triển khai sắp xếp mạng lưới trường học theo Kế hoạch 1186/KH-BGDĐT, cách bố trí đội ngũ quản lý sẽ có nhiều thay đổi. Kế hoạch này nêu rõ, tùy theo quy mô lớp học, số lượng học sinh và khoảng cách địa lý đến trường chính, mỗi phân hiệu có thể được bố trí 01 phó hiệu trưởng phụ trách trong tổng số biên chế quản lý được giao. Quy định này cho thấy việc xác định số lượng phó hiệu trưởng sẽ không chỉ căn cứ vào loại hình trường học mà còn phải tính đến yêu cầu quản lý thực tế sau khi sáp nhập, đặc biệt đối với các trường có nhiều điểm trường hoặc địa bàn rộng.
Có thể hình dung qua một số trường hợp cụ thể. Chẳng hạn, một xã trước khi sáp nhập có 03 trường tiểu học độc lập, mỗi trường có 01 hiệu trưởng và 02 phó hiệu trưởng, tổng cộng có 03 hiệu trưởng và 06 phó hiệu trưởng. Sau khi sáp nhập thành 01 trường tiểu học gồm 03 phân hiệu (kể cả điểm chính), nếu mỗi phân hiệu được bố trí 01 phó hiệu trưởng phụ trách thì nhà trường có thể có 01 hiệu trưởng và 03 phó hiệu trưởng. Như vậy, số lượng phó hiệu trưởng giảm từ 06 xuống còn 03, trong khi vẫn bảo đảm mỗi cơ sở trực thuộc có cán bộ quản lý thường xuyên.
Một ví dụ khác là việc sáp nhập 02 trường trung học cơ sở, mỗi trường có 01 hiệu trưởng và 02 phó hiệu trưởng. Trước sáp nhập có tổng cộng 02 hiệu trưởng và 04 phó hiệu trưởng. Sau sáp nhập gồm 01 hiệu trưởng và 02 phó hiệu trưởng.
Ví dụ khác, một địa phương sáp nhập 04 trường trung học cơ sở thành 01 trường trung học cơ sở gồm 04 phân hiệu (kể cả điểm chính). Trước khi sáp nhập, 04 trường có tổng cộng 04 hiệu trưởng và 08 phó hiệu trưởng. Sau sáp nhập, trường mới chỉ còn 01 hiệu trưởng; căn cứ định hướng tại Kế hoạch 1186/KH-BGDĐT, nếu mỗi phân hiệu được bố trí 01 phó hiệu trưởng phụ trách thì trường sẽ có 04 phó hiệu trưởng, mỗi người trực tiếp quản lý một phân hiệu. Như vậy, số lượng phó hiệu trưởng giảm từ 08 xuống còn 04 người, thay vì chỉ còn 02 người nếu áp dụng cứng quy định hiện hành, qua đó vừa bảo đảm công tác quản lý tại các phân hiệu, vừa giảm đáng kể số lượng cán bộ quản lý dôi dư sau sáp nhập.
Điều này cho thấy, Kế hoạch 1186/KH-BGDĐT đã mở ra cơ chế linh hoạt hơn trong việc bố trí đội ngũ quản lý sau sáp nhập, giúp các địa phương có thêm căn cứ để bảo đảm công tác điều hành tại các phân hiệu, nhất là ở những nơi có khoảng cách địa lý xa, quy mô học sinh lớn hoặc điều kiện đi lại khó khăn. Tuy nhiên, việc bố trí này không phải là mặc nhiên áp dụng cho mọi trường, mà phải căn cứ vào điều kiện thực tế và vẫn nằm trong tổng số biên chế quản lý được cấp có thẩm quyền giao, bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu quản lý, vừa thực hiện mục tiêu tinh gọn bộ máy.
Đọc toàn văn Nghị định 299/2026/NĐ-CP quy định tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập TẠI ĐÂY
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
Bùi Nam