Mỹ tạm dừng cấp thị thực định cư toàn cầu: Cú sốc chính sách và hệ lụy kinh tế

Toàn bộ hồ sơ xin thị thực định cư đã bị tạm dừng khi Bộ Ngoại giao Mỹ muốn triển khai chính sách giới hạn tiếp cận với đương đơn mà họ cho rằng có thể sẽ phải phụ thuộc vào sự trợ giúp của Mỹ, một quan chức Bộ Ngoại giao xác nhận với báo Financial Times (FT) hôm 25-8.

Nhiều biện pháp siết chặt

Bộ Ngoại giao Mỹ cũng cho biết họ đã triển khai quyết định đó tại tất cả các đại sứ quán và lãnh sự quán vào đầu tháng 8, và các cuộc hẹn phỏng vấn xin thị thực phải điều chỉnh để phục vụ công tác "đào tạo chuyên sâu", "nhằm đảm bảo tất cả các viên chức lãnh sự được trang bị đầy đủ để đánh giá từng người xin thị thực một cách toàn diện và nhất quán". 

Theo FT, người nộp đơn đã có lịch phỏng vấn trước đó nhận được thư điện tử thông báo cuộc hẹn của họ bị hủy và họ sẽ được thông báo về ngày giờ mới.

Báo chí Mỹ đánh giá quyết định mới là một phần trong loạt chiến lược mà chính quyền ông Trump đã áp dụng để siết chặt cả hoạt động nhập cư hợp pháp lẫn không có giấy tờ, đồng thời xây dựng quy trình chọn lọc khắt khe hơn. 

Trong một quyết định khác cũng vào tuần này, chính quyền ông Trump đã công bố kế hoạch thu hồi thị thực của những người xin tị nạn ban đầu nhập cảnh vào Mỹ vì mục đích du lịch hoặc kinh doanh, vốn lên tới 200.000 người, đánh dấu sự kiện có thể là đợt thu hồi thị thực hàng loạt lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Dưới thời Tổng thống Trump, người nộp đơn xin thị thực cũng phải đối mặt với các hạn chế mới, bao gồm xem xét lịch sử mạng xã hội và chi phí xử lý tăng lên, theo Hãng tin AP. 

Quyết định tạm dừng cấp thị thực mới và chương trình đào tạo diễn ra sau nỗ lực của ông Trump nhằm chặn các hồ sơ dựa trên căn cứ "gánh nặng xã hội" tương tự, bao gồm lệnh chặn hồ sơ từ 75 quốc gia do chính quyền lựa chọn, vốn gần đây đã bị một thẩm phán liên bang bác bỏ.

"Một nước Mỹ thịnh vượng hơn đồng nghĩa với đảm bảo rằng những người xin thị thực không thể trở thành gánh nặng xã hội, theo như định nghĩa của luật pháp và quy định của Mỹ, và không có khả năng trở nên phụ thuộc vào các phúc lợi công cộng của Mỹ, vốn dành cho người Mỹ đủ điều kiện đang gặp khó khăn", một người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết trong thư điện tử gửi tờ The Hill hôm 26-8.

Tác động kinh tế

Hàng loạt chính sách thị thực thắt chặt của Mỹ đã lập tức ảnh hưởng đến hai lĩnh vực kinh tế quan trọng gắn bó mật thiết với vấn đề này: giáo dục đại học và du lịch. Tuy các quyết sách mới tập trung vào thị thực nhập cư và người xin tị nạn, thông điệp chung phát đi vẫn là tình trạng hạn chế hơn với những người muốn vào Mỹ. 

Chính quyền của ông Trump cũng đã tương đối nhất quán trong nỗ lực hạn chế người nhập cư, đúng như cam kết của ông trong chiến dịch tranh cử. Đó cũng sẽ là một trong những vấn đề chính sách then chốt để phe Cộng hòa tranh thủ lực lượng cử tri cốt lõi của họ khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đã đến rất gần.

Nhưng nền kinh tế Mỹ, một trong những quốc gia cởi mở nhất với người nhập cư trên thế giới, cũng đã lập tức chịu không ít ảnh hưởng từ chính sách mới đó. 

Một dẫn chứng hay được nêu ra là tình trạng sụt giảm sinh viên quốc tế tại các trường đại học Mỹ, với tổn thất có thể lên tới hơn 3,4 tỉ USD, theo một báo cáo công bố vào giữa tháng 8-2026 của Hiệp hội các Nhà giáo dục quốc tế. 

Tính toán dựa trên dữ liệu mà các trường cao đẳng, đại học cung cấp trong một cuộc khảo sát, tổ chức này ước tính số sinh viên quốc tế nhập học ở Mỹ năm học 2025-2026 giảm 111.000 người so với năm học trước, thời điểm trước khi Tổng thống Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai.

Phân tích dự báo số lượng sinh viên quốc tế cho năm học 2026-2027 có thể còn giảm nữa do tác động của các chính sách siết chặt tiếp diễn. 

"Sự suy giảm phản ánh tình trạng hội tụ nhiều luồng gió ngược: lượng hồ sơ ứng tuyển sụt giảm, tình trạng nghẽn lịch hẹn thị thực kéo dài và thay đổi chính sách nhập cư mang tính hạn chế mới", hiệp hội cho biết trong phân tích của họ. Khoản thiệt hại dự kiến 3,4 tỉ USD đối với nền kinh tế Mỹ do tình trạng sụt giảm này cũng mới là "thiệt hại trực tiếp", theo phân tích, tức chưa kể những tác động bậc hai và bậc ba.

Trong một thống kê khác, vào học kỳ mùa thu năm 2025, tổng số sinh viên quốc tế mới theo học tại Mỹ đã giảm 17% so với năm trước, theo báo cáo sơ bộ mùa thu 2025 từ Bộ Ngoại giao Mỹ và Viện Giáo dục quốc tế (IIE). 

Số lượng người nộp đơn từ châu Á và châu Phi giảm mạnh nhất, theo thống kê đã dẫn. "Tình trạng sụt giảm số lượng sinh viên quốc tế mới nhập học kéo dài có thể gây ra tác động tiêu cực rất lớn đến doanh thu [của các trường đại học], vì sinh viên quốc tế thường đóng toàn bộ học phí hoặc nhận được ít hỗ trợ tài chính từ trường hơn so với sinh viên bản địa", các nhà phân tích của hãng tài chính Fitch cho biết. "Khoản doanh thu bị mất đi rất khó để bù đắp nhanh chóng".

Với mảng du lịch, dữ liệu năm 2025 cho thấy số lượng du khách tới Mỹ đã thực sự giảm mạnh lần đầu tiên so với năm trước kể từ đại dịch COVID-19. Mức giảm thậm chí còn lớn hơn cả trong cuộc suy thoái toàn cầu năm 2008. 

Cụ thể theo Đài CNN, số khách du lịch nước ngoài đến Mỹ trong năm 2025 đã giảm 4 triệu người so với năm 2024, với tổng chi tiêu giảm hơn 8 tỉ USD. Đây là mức giảm trong một năm tồi tệ nhất trong hai thập kỷ qua, trừ đợt đại dịch năm 2020. Các con số được CNN dẫn từ thống kê của Hội đồng Du lịch và Lữ hành thế giới.

Nhìn lại diễn biến gần hai năm qua, làn sóng siết chặt thị thực của chính quyền Tổng thống Trump có thể giúp củng cố cam kết chính trị với nhóm cử tri cốt lõi, nhưng cái giá phải trả về mặt kinh tế và vị thế quốc tế đang ngày một rõ ràng. 

Việc đóng bớt những cánh cửa tiếp cận nước Mỹ không chỉ đẩy hàng trăm nghìn người nộp đơn vào thế bị động, mà còn trực tiếp tước đi nguồn thu hàng tỉ USD từ du học sinh và du khách toàn cầu. 

Khi bức tranh tài chính của các trường đại học lẫn ngành dịch vụ du lịch bắt đầu xuất hiện nhiều gam màu tối hơn, Washington sẽ phải đối mặt với bài toán hóc búa: có đánh đổi mục tiêu an ninh và chính trị lấy dòng tiền thật và sức mạnh mềm của nền kinh tế Mỹ, vốn có nền tảng quan trọng là một chính sách nhập cư thân thiện. 

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề