Lời bào chữa của OpenAI cho Apple: cửa không khóa sao lại gọi là ăn trộm?

Theo đơn kiện, Tan bị cáo buộc đã dùng chính những tên mã dự án bí mật của Apple trong quá trình tuyển dụng ở OpenAI, yêu cầu ứng viên phỏng vấn mang theo các linh kiện phần cứng của Apple, hướng dẫn nhân viên đang chuẩn bị rời Apple cách né tránh quy trình bảo mật nội bộ, và hỏi han về chi tiết những sản phẩm Apple chưa công bố. Cáo buộc này rơi đúng vào thời điểm nhạy cảm: OpenAI được cho là đang phát triển sản phẩm phần cứng đầu tiên của mình, thứ mà nhà phân tích Ming-Chi Kuo từng suy đoán có thể là một chiếc điện thoại thông minh vận hành bằng các AI agent thay vì ứng dụng truyền thống. Nếu đúng, đây sẽ là một trong những mối đe dọa lớn nhất từ trước đến nay nhắm vào mảng kinh doanh phần cứng cốt lõi của Apple. Đáng chú ý, công ty thiết bị io của cựu trưởng nhóm thiết kế Apple Jony Ive, được OpenAI mua lại với giá 6,5 tỷ đô vào năm 2025 để hỗ trợ tham vọng phần cứng — cũng bị nhắc tên trong hồ sơ, dù bản thân Jony Ive không phải bị đơn.

Ngoài Tan, đơn kiện còn nhắm vào Chang Liu, người có 8 năm làm kỹ sư điện hệ thống cấp cao tại Apple trước khi chuyển sang OpenAI vào năm 2026. Apple cáo buộc Liu không trả lại máy tính xách tay được cấp phát khi còn làm việc, và đã dùng chính chiếc máy đó để tải về các tài liệu kỹ thuật bí mật, bao gồm thông tin về công nghệ, tính năng và sản phẩm chưa công bố, thông số kỹ thuật, bài trình bày kỹ thuật và dữ liệu dự án độc quyền. Liu còn bị cáo buộc chia sẻ những thông tin này với các nhân viên Apple khác đang nộp đơn ứng tuyển vào OpenAI, thậm chí tư vấn họ nên "học" gì trước khi phỏng vấn.

“Cánh cửa không khóa thì đâu phải ăn trộm”: nước cờ phản công của OpenAI

Đây là phần mình thấy thú vị nhất của câu chuyện. Sau khi im lặng gần một tháng chỉ với vài câu tuyên bố ngắn gọn kiểu "chúng tôi không quan tâm đến bí mật thương mại của công ty khác", ngày 4 tháng 8 năm 2026 OpenAI công bố một bài viết dài với tiêu đề thẳng thừng "Apple đang hiểu sai vấn đề" (Apple is getting this wrong), gọi vụ kiện của Apple là "cẩu thả, hung hăng, và mang tính cá nhân".

Điểm bất ngờ là OpenAI tiết lộ một chi tiết khá lúng túng cho phía Apple: họ nói đội ngũ luật sư bên ngoài của Apple từng gửi nhầm email cảnh báo hồi tháng 2 cho sai người, do nhầm lẫn giữa hai họ người châu Á và Apple chỉ thừa nhận sai sót này sau khi bị OpenAI chỉ ra. OpenAI cũng khẳng định Apple từng nói họ đang "giải quyết ổn thỏa mọi vấn đề" trong một cuộc trao đổi, rồi biến mất suốt 5 tháng trước khi bất ngờ khởi kiện.

Nhưng nước cờ pháp lý đáng chú ý nhất nằm ở hồ sơ bác đơn mà OpenAI nộp lên tòa ngày 6 tháng 8. Thay vì tập trung tranh cãi việc các cựu nhân viên Apple có truy cập thông tin hay không, OpenAI chuyển hướng lập luận sang một điểm khác: chính quy trình bảo mật và thu hồi quyền truy cập khi nhân viên nghỉ việc của Apple có vấn đề, nên những thông tin đó khó có thể được xem là "bí mật thương mại" được bảo vệ đúng nghĩa pháp lý. Hồ sơ tòa án còn kèm theo tin nhắn văn bản cho thấy một quản lý của Apple vẫn đăng nhập vào tài khoản iCloud cá nhân của Chang Liu sau khi anh đã nghỉ việc để chuyển file, và sau đó còn nhờ chính Liu hỗ trợ trả lời câu hỏi kỹ thuật liên quan đến dự án của Apple.

Nói cách khác, lập luận của OpenAI gần giống kiểu "cánh cửa không khóa thì sao gọi là ăn trộm được". Mình thì mình thấy đây là một dạng ngụy biện và rất lươn lẹo, nhưng về mặt pháp lý đây là một chiến lược khôn ngoan: nếu chứng minh được Apple không bảo vệ thông tin đó một cách nghiêm túc như một bí mật thương mại thực sự, thì yêu cầu bồi thường của Apple sẽ mất đi nền tảng pháp lý quan trọng nhất. OpenAI còn lập luận rằng Apple chưa bao giờ chỉ rõ được bí mật thương mại cụ thể nào bị đánh cắp, mà chỉ mô tả chung chung như "quy trình sản xuất linh kiện, quan hệ nhà cung cấp, kênh phân phối" — những cụm từ nghe rất mơ hồ để có thể thắng kiện.