Lộ trình miễn phí sách giáo khoa trên toàn quốc ra sao?

Trước đó, ngày 3-7, Chính phủ đã ban hành Nghị định 271, quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn học giáo dục quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.

Theo nghị định, việc miễn phí sách giáo khoa được thực hiện đối với học sinh phổ thông gồm cả công lập và tư thục, đang theo học các chương trình, gồm: Chương trình giáo dục phổ thông, chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở, cấp trung học phổ thông và chương trình xóa mù chữ.

Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn 1 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học/hoạt động giáo dục tương ứng với chương trình học tập tại lớp. 

Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường quản lý sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ đó.

Trước ngày 15-6 hằng năm, các cơ sở giáo dục phải hoàn thành việc tiếp nhận, nhập kho và kiểm kê số lượng sách giáo khoa bảo đảm đủ định mức theo nhu cầu sử dụng của năm học mới. 

Cơ sở giáo dục cập nhật dữ liệu vào hệ thống quản lý thư viện, thực hiện dán nhãn, mã hóa và phân loại sách theo quy định để sẵn sàng cho học sinh mượn.

Nghị định nêu rõ lộ trình, từ năm học 2029 - 2030 thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc.

Đối với các địa phương có khả năng cân đối ngân sách (hoặc xã hội hóa) được khuyến khích thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa sớm hơn quy định.

Ưu tiên bố trí nguồn lực để triển khai trước đối với các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng ngân sách của địa phương.

Nghị định số 271 của Chính phủ tại đây.

TP.HCM yêu cầu trường học cho mượn sách giáo khoa, không thu phí đặt cọc

Tại TP.HCM, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM đã có văn bản hướng dẫn về việc cho học sinh các cấp mượn sách giáo khoa, không thu các khoản phí trái quy định như phí đặt cọc, phí bảo quản…

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, các cơ sở giáo dục phải khảo sát nhu cầu mượn sách của học sinh, rà soát số lượng sách hiện có và khả năng tái sử dụng để xác định nhu cầu thực tế.

Hiệu trưởng có trách nhiệm ban hành nội quy mượn - trả, xây dựng kế hoạch sử dụng, bảo quản, thu hồi, kiểm kê sách và phân công trách nhiệm cụ thể cho các cá nhân, bộ phận liên quan.

Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn một bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học, hoạt động giáo dục tương ứng với chương trình tại lớp. Việc mượn sách được thực hiện tại thư viện nhà trường.

Sở yêu cầu nhà trường phổ biến đến cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh và cha mẹ học sinh về quyền lợi, trách nhiệm trong việc sử dụng, bảo quản sách.

Đáng chú ý, các trường không được thu các khoản phí trái quy định liên quan đến việc sử dụng sách giáo khoa, gồm phí đặt cọc, phí bảo quản hoặc các khoản phí dịch vụ thư viện khác.

Việc mượn - trả sách nhằm tái sử dụng nhiều lần, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và thực hiện theo quy định về thư viện, quản lý và sử dụng tài sản công.

Hà Nội chưa miễn phí sách giáo khoa năm học 2026-2027

Trước đó, ngày 10-8, Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà ký ban hành Công văn số 4082 về việc thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và các khoản hỗ trợ đầu năm học 2026 - 2027.

Theo công văn, UBND TP yêu cầu các đơn vị liên quan thực hiện đầy đủ, đúng đối tượng các chính sách hỗ trợ học sinh, người học đã được Trung ương và HĐND TP ban hành.

Các chính sách gồm hỗ trợ học phí đối với trẻ em mầm non, học sinh phổ thông; hỗ trợ gạo, đồ dùng cá nhân và học phẩm cho học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú; hỗ trợ bữa ăn bán trú đối với học sinh tiểu học theo quy định.

UBND TP giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp Sở Tài chính, UBND các phường, xã và các cơ quan liên quan xây dựng kế hoạch triển khai chính sách miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông.

Kế hoạch phải xác định lộ trình, phương án phân kỳ theo từng năm học, từng cấp học; đối tượng, nhu cầu, nguồn kinh phí, phân công trách nhiệm và tiến độ thực hiện. Kế hoạch được yêu cầu trình UBND TP xem xét, phê duyệt trong tháng 8-2026.

Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ, ông Phạm Quốc Toản - Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội - cho biết việc triển khai miễn phí sách giáo khoa cho học sinh Hà Nội cần có một lộ trình bài bản thay vì thực hiện đồng loạt ngay năm học này.

Thứ nhất, Nghị định 271/2026/NĐ-CP quy định lộ trình miễn phí sách giáo khoa trên cả nước chính thức bắt đầu từ năm học 2029-2030. Việc các địa phương thực hiện sớm hơn là điều được khuyến khích nếu cân đối được ngân sách địa phương, nhưng cần có thời gian để xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật tại địa phương nhằm đảm bảo tính bền vững.

Thứ hai, về mặt tổ chức, các quy định về đấu thầu mua sắm tài sản công đòi hỏi quy trình chặt chẽ và tốn nhiều thời gian. Ông Toản nhấn mạnh: "Theo quy định, sách giáo khoa phải được nhập kho thư viện trước ngày 15-6 để tổ chức cho học sinh mượn trước khai giảng". Đối với năm học 2026-2027, các mốc thời gian này đã trôi qua, do đó việc triển khai gấp gáp sẽ khó đảm bảo đúng quy trình pháp luật.

Thứ ba, về khả năng cung ứng, việc in ấn và cung ứng một lượng sách khổng lồ cho hơn 1,8 triệu học sinh Hà Nội cần ít nhất 6 tháng chuẩn bị. Các nhà xuất bản thường đã ấn định kế hoạch in ấn dựa trên đăng ký trước đó của các trường. Theo ông Toản, nếu tổ chức đấu thầu quá gấp sẽ dễ dẫn đến tình trạng thừa, thiếu cục bộ và gây lãng phí lớn cho ngân sách.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong phương án của Hà Nội là việc áp dụng cơ chế "mượn - trả" thay vì cấp sách để học sinh sở hữu riêng.

Xã đầu tiên miễn phí sách giáo khoa cho học sinh 

UBND xã Hòa Vang (TP Đà Nẵng) công bố kết quả thực hiện chính sách cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho toàn bộ học sinh từ lớp 1 đến lớp 12. Đây là địa phương đầu tiên trong cả nước triển khai chính sách này.

Ông Lê Phú Nguyện, Chủ tịch UBND xã Hòa Vang, cho biết ngay từ thời điểm thành lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp (1-7-2025), Hòa Vang đã xác định là địa bàn còn nhiều khó khăn, đời sống người dân chưa cao. 

Từ thực tế đó, xã chủ động xây dựng mô hình "tủ sách giáo khoa dùng chung", huy động nguồn lực xã hội hóa để cung cấp sách giáo khoa miễn phí, giảm gánh nặng chi phí cho phụ huynh và chống lãng phí.

Giai đoạn đầu Hòa Vang huy động 551 triệu đồng, mua hơn 6.000 quyển sách giáo khoa cho hơn 1.200 học sinh tại tám thôn vùng đồi núi xã Hòa Phú (cũ). 

Đối tượng được ưu tiên là học sinh diện chính sách, hộ nghèo, cận nghèo, hoàn cảnh khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số; đáp ứng khoảng 31% nhu cầu năm học 2025-2026.

Miễn phí giáo trình, học phí môn giáo dục quốc phòng và an ninh

Với giáo trình môn giáo dục quốc phòng và an ninh, lộ trình thực hiện từ năm học 2027 - 2028, thống nhất thực hiện miễn phí giáo trình môn học trên toàn quốc.

Về học phí, sinh viên học môn giáo dục quốc phòng và an ninh tại các cơ sở đào tạo được miễn học phí đối với lần học thứ nhất, không miễn học phí với trường hợp học lại.

Trường hợp sinh viên phải dừng học, học lại môn giáo dục quốc phòng và an ninh do ốm đau, tai nạn hoặc lý do bất khả kháng không do bị kỷ luật hoặc tự ý thôi học và được cơ sở đào tạo xác nhận thì được xem xét tiếp tục hưởng chính sách miễn học phí cho lần học tiếp theo theo quy định của cơ sở đào tạo.

Lộ trình miễn học phí, từ năm học 2026 - 2027 ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật đào tạo môn học giáo dục quốc phòng và an ninh làm căn cứ xác định mức ngân sách nhà nước thực hiện chính sách miễn học phí môn giáo dục quốc phòng và an ninh theo quy định tại nghị định này.

Từ năm học 2027 - 2028, thực hiện cấp kinh phí để cơ sở đào tạo miễn học phí cho tất cả các đối tượng quy định.

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề