Làn sóng bán tháo trái phiếu gia tăng

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Nhật Bản đã vượt mốc 3% lần đầu tiên sau 30 năm. Trong khi đó, giá khí đốt tăng cao khiến lợi suất trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 10 năm (Bund) duy trì ở mức cao nhất kể từ năm 2011, còn lợi suất trái phiếu tương ứng của Anh cũng ở mức cao nhất kể từ năm 2008. 

Theo các nhà phân tích, giá năng lượng tăng khiến các nhà giao dịch nhận định về khả năng tăng lãi suất, từ đó đẩy lợi suất trái phiếu ngắn hạn lên cao. Câu chuyện hiện nay cũng gắn liền với những lo ngại dài hạn về lộ trình tài khóa của các nước. Chính phủ mới của Anh, do Thủ tướng Andy Burnham lãnh đạo, sẽ trình bày ngân sách vào tháng 10 tới, trong khi Pháp đang chuẩn bị cho những cuộc tranh luận gay gắt về ngân sách tiếp theo.

Thị trường trái phiếu đã chịu sức ép kể từ khi nổ ra xung đột tại Trung Đông, nhưng việc lợi suất chạm mức cao nhất trong nhiều năm gần đây do lo ngại về gánh nặng nợ công gia tăng tại các nền kinh tế lớn, bao gồm cả Mỹ. Các chính phủ đang tăng cường đi vay sau khi chi tiêu tăng vọt trong đại dịch và cuộc khủng hoảng năng lượng do xung đột tại Ukraine. Nhiều quốc gia cũng phải đối mặt với tình trạng già hóa dân số, chi phí phúc lợi xã hội tăng cao và nhu cầu đầu tư quốc phòng lớn hơn.

Việc các tập đoàn công nghệ lớn ồ ạt phát hành trái phiếu để huy động vốn cho sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo cũng gây thêm áp lực lên thị trường trái phiếu chính phủ, khi các công ty công nghệ Mỹ với nguồn lực tài chính dồi dào phải cạnh tranh với chính phủ để thu hút vốn từ nhà đầu tư.

Tại Nhật Bản, đợt tăng vọt lợi suất trái phiếu đã thu hút sự chú ý vào Thủ tướng Sanae Takaichi cùng các kế hoạch đầu tư mạnh mẽ của bà. Những động thái này đã gây lo ngại về sự xuất hiện trở lại của nhóm nhà đầu tư tìm cách gây sức ép buộc chính phủ phải tuân thủ kỷ luật tài khóa khi yêu cầu mức lợi suất cao hơn nhiều.

Theo dự báo của giới phân tích, nếu lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm chạm mốc 5%, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent có thể sẽ phát hành thêm các khoản nợ ngắn hạn để mua lại trái phiếu dài hạn nhằm trấn an thị trường. Vào ngày 2/9, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm đi ngang ở mức 4,7961%, chỉ thấp hơn khoảng 1 điểm cơ bản so với mức đỉnh của năm 2025.

Trong tháng trước, Bộ Tài chính Mỹ đã can thiệp vào thị trường nhằm hạ nhiệt lợi suất trái phiếu dài hạn, nhưng tác động này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm hiện đã quay lại gần mức cao nhất trong 19 năm qua.