Làm dâu ở Nhật: 'Sốc' từ chuyện tắm chung bồn đến cách thể hiện tình cảm

Hồng Son từng ngỡ ngàng khi biết cả nhà chồng người Nhật dùng chung một bồn tắm nóng và từng chạnh lòng vì không ai không hỏi han cháu trai nằm viện.

Người phụ nữ 27 tuổi, quê Yên Thành, Nghệ An, hiện sống cùng chồng Matsumoto Hikaru và con trai một tuổi rưỡi tại Kitakyushu, tỉnh Fukuoka, Nhật Bản. Hồng Son quen chồng qua ứng dụng hẹn hò vào năm 2022 khi làm việc tại Nhật. Ban đầu, cô không có nhiều ấn tượng vì thấy anh "không đúng gu", lại không có chiều cao lý tưởng như mong muốn, nhưng sau quá trình tìm hiểu, cô dần bị chinh phục bởi sự chu đáo, nghiêm túc và cách Hikaru luôn cố gắng thấu hiểu văn hóa Việt Nam.

Hai người đăng ký kết hôn vào tháng 4/2024, sau đó tổ chức đám cưới tại Nghệ An. Sau hơn hai năm về chung nhà, Son cho biết điều khiến cô mất nhiều thời gian thích nghi nhất không phải là khoảng cách địa lý hay ngôn ngữ, mà là những khác biệt trong sinh hoạt và cách người Nhật thể hiện tình cảm.

Một trong những "cú sốc văn hóa" đầu tiên Son trải qua là việc tắm chung bồn nước nóng của nhà chồng. Son cho biết trước khi chuyển về nhà riêng hiện tại, do có một số trục trặc trong thủ tục chuyển nhà, vợ chồng cô từng ở nhà bố chồng khoảng một tuần.

Thói quen này gắn với văn hóa tắm bồn (ofuro) lâu đời của Nhật Bản. Với nhiều gia đình, bồn nước nóng không chỉ là nơi vệ sinh mà còn là không gian thư giãn, giúp các thành viên nghỉ ngơi sau một ngày dài. Trước khi bước vào bồn, mọi người đều tắm rửa sạch sẽ bên ngoài, sau đó lần lượt ngâm mình trong cùng một bồn nước.

Tuy nhiên, với Son, đây vẫn là một trải nghiệm khá bất ngờ. "Vợ chồng dùng chung một bồn thì tôi thấy bình thường, nhưng đây là cả gia đình lần lượt ngâm chung một bồn nước. Dù hiểu mọi người đều đã tắm sạch rồi nhưng lúc đầu tôi vẫn thấy hơi ngại", Son nói.

Sau này, Son nhận ra đây chỉ là một nét sinh hoạt bình thường trong văn hóa bản địa, giống như nhiều thói quen của người Việt cũng có thể khiến người nước ngoài thấy lạ lẫm khi lần đầu tiếp xúc.

Không chỉ trong sinh hoạt, cách nhà chồng quan tâm đến nhau cũng khiến Son thấy "khác lạ". Cô từng chạnh lòng khi con trai bị viêm phổi, phải nằm viện gần một tuần nhưng bố và chị chồng không nhắn tin cho cô để hỏi thăm.

"Lúc đó tôi khá thắc mắc. Ở Việt Nam, con cháu ốm thì mọi người thường sẽ hỏi han, gọi điện, vào viện thăm, thậm chí đến chăm hộ, vậy mà nhà chồng tôi thì không. Sau này, tôi mới biết bố và chị đều nhắn cho chồng tôi để hỏi tình hình của hai mẹ con. Họ không nhắn cho tôi vì sợ tôi đang ở viện chăm con, nhắn nhiều lại làm phiền", Son kể.

Sau khi con trai được xuất viện, bố và chị chồng tới nhà, mang hoa quả cùng đồ chơi cho cháu. Khi đó, Son mới nhận ra sự khác biệt không nằm ở việc có quan tâm, hỏi han nhiều hay không, mà là ở văn hóa.

Theo Son, nếu người Việt thường thể hiện sự quan tâm bằng việc hỏi han, hỗ trợ trực tiếp khi con cái gặp khó khăn, thì người Nhật có xu hướng tôn trọng không gian riêng và đề cao tính tự lập của con hơn.

Sự khác biệt văn hóa cũng phần nào thể hiện trong cách giao tiếp hằng ngày. Chồng cô, Hikaru, là người khá điềm tĩnh và nhẹ nhàng. Từ khi quen nhau đến nay, cô hiếm khi thấy anh lớn tiếng. Ngược lại, Son là người nóng tính, khi có chuyện không vui thường muốn giải quyết ngay và đôi lúc nói khá to.

"Sau khi kết hôn, tôi mới nhận ra nếu muốn được lắng nghe thì trước tiên mình cũng phải biết lắng nghe người khác. Trước đây tôi hay nghĩ có chuyện gì thì phải nói ra ngay, nhưng dần dần tôi học cách bình tĩnh hơn", Son cho biết.

Khác biệt về giao tiếp cũng từng khiến Hikaru bất ngờ trong lần đầu về Việt Nam gặp gia đình vợ. Trong những bữa ăn với họ hàng, thấy mọi người trò chuyện sôi nổi, anh từng hỏi Son có phải mọi người đang cãi nhau không.

"Ở Nhật, mọi người thường nói chuyện nhỏ nhẹ hơn nên anh ấy khá bất ngờ", Son kể. Theo cô, đây chỉ là khác biệt trong cách thể hiện tình cảm: người Việt thường bộc lộ cảm xúc trực tiếp, còn người Nhật kín đáo và tiết chế hơn.

Tuy có những khác biệt trong nếp sống và cách ứng xử, Son cho biết cuộc sống làm dâu Nhật nhìn chung khá nhẹ nhàng. Điều khiến cô biết ơn là gia đình chồng luôn tôn trọng không gian riêng của các con.

Vợ chồng Son hiện cách nhà bố chồng chưa đến một km, nhưng ông hiếm khi can thiệp vào cách sinh hoạt hay nuôi dạy cháu. "Ở Nhật, chuyện nhiều thế hệ sống chung một nhà thật ra không phổ biến như ở Việt Nam. Khi con cái trưởng thành, có công việc ổn định thì thường sẽ tự lập và có cuộc sống riêng", Son nói.

Theo Son, sự quan tâm của gia đình chồng không được thể hiện qua những lời hỏi han thường xuyên mà bằng những hành động thiết thực. Mỗi lần mẹ cô sang Nhật thăm con cháu, gia đình chồng đều mời bà đi ăn, đi du lịch cùng. Tháng trước, bố chồng bất ngờ mang phong bì sang nhà, ngỏ ý hỗ trợ tiền vé máy bay cho mẹ cô. Chị chồng cũng thường xuyên mang cá, thịt hoặc thức ăn đã nấu sẵn sang nhà.

Nàng dâu Việt cũng đặc biệt ấn tượng với sự tâm lý của bố chồng. Trong một lần nhắc đến chuyện sinh thêm con, ông không giục có thêm cháu mà khuyên "Đừng sinh thêm nữa, nuôi một đứa trẻ đã rất cực rồi. Bố không muốn con vất vả như mẹ ngày xưa".

Trước khi kết hôn, Son từng nghĩ cuộc sống làm dâu sẽ đi kèm rất nhiều trách nhiệm. Nhưng thực tế ở Nhật lại hoàn toàn những gì cô từng hình dung, đặc biệt là trong chuyện cỗ bàn và giỗ chạp.

"Ở Việt Nam, sau khi lấy chồng, phụ nữ thường phải quán xuyến nhiều việc trong các dịp lễ Tết, giỗ chạp. Còn ở Nhật, những dịp này khá đơn giản, gia đình thường chỉ ăn uống nhẹ nhàng hoặc ra ngoài dùng bữa", Son nói.

Dù bỡ ngỡ vì sự khác biệt văn hóa, Son nói điều khiến cô trân trọng nhất là cảm giác được tôn trọng và thấu hiểu trong gia đình chồng.

Sau hơn hai năm làm dâu Nhật, Son cho rằng điều quan trọng không phải là khác biệt nhiều hay ít, mà là cách mỗi người đón nhận và thích nghi với những khác biệt ấy. "Mỗi gia đình đều có cách quan tâm riêng. Khi hiểu và tôn trọng điều đó, tôi thấy mình rất may mắn vì luôn nhận được tình cảm từ gia đình chồng", Son nói.

Hướng Dương