Kiến tạo không gian phát triển mới cho logistics

Chiều 21-9, tại TP Hải Phòng, UBND TP Hải Phòng, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp và Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam tổ chức Diễn đàn Logistics Vùng lần thứ VII năm 2026 với chủ đề “Kiến tạo không gian phát triển mới cho logistics vùng đồng bằng sông Hồng”.

Phát triển hạ tầng logistics đồng bộ với quy hoạch

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, logistics không chỉ là một ngành dịch vụ hỗ trợ, mà cần được nhìn nhận như một bộ phận quan trọng của hạ tầng kinh tế quốc gia, là yếu tố trực tiếp quyết định năng lực cạnh tranh của hàng hóa, doanh nghiệp và cả nền kinh tế. Đối với vùng đồng bằng sông Hồng, điều này càng có ý nghĩa quan trọng trong việc hướng tới các mục tiêu phát triển chiến lược.

Logistics Việt Nam thời gian qua đạt tốc độ tăng trưởng 14% - 16%/năm, đóng góp khoảng 4,5% - 5% GDP; chi phí logistics giảm xuống khoảng 16% GDP. Hạ tầng cảng biển, sân bay, đường cao tốc, kho bãi và trung tâm logistics từng bước được đầu tư, cộng đồng doanh nghiệp logistics ngày càng phát triển.

Tuy nhiên, ngành này vẫn đối mặt với nhiều điểm nghẽn. Vận tải hàng hóa còn phụ thuộc lớn vào đường bộ, trong khi đường sắt, đường thủy chưa phát huy đầy đủ; kết nối giữa các phương thức vận tải, khu sản xuất, kho bãi và cảng biển còn hạn chế. Hệ thống kho bãi, cảng cạn còn phân tán, thiếu đồng bộ...

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị tổ chức thực hiện chiến lược logistics quốc gia một cách thực chất, có trọng tâm, trọng điểm và kết quả đo lường được.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, tuyệt đối không chạy theo số lượng, mà tập trung vào kết quả cuối cùng là giảm chi phí logistics cho tổng thể nền kinh tế, cho từng doanh nghiệp và từng mặt hàng; thúc đẩy tăng năng suất, khả năng kết nối và nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa.

Cùng với đó, phát triển hạ tầng logistics đồng bộ với quy hoạch và đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông quốc gia và khu vực, các vùng và địa phương. Phó Thủ tướng đề nghị tiếp tục rà soát hệ thống pháp luật liên quan đến logistics, vận tải đa phương thức, hàng hải, đường thủy, hải quan, thương mại, giao dịch điện tử và đầu tư.

Phó Thủ tướng cũng gợi mở tập trung phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam thành trung tâm của hệ sinh thái logistics và kinh tế biển theo hướng hiện đại, xanh và thông minh. Với lợi thế hơn 3.260km bờ biển và vị trí trên các tuyến hàng hải quốc tế, Việt Nam cần chuyển lợi thế địa lý thành năng lực hạ tầng, dịch vụ và kết nối. Trong đó, ưu tiên phát triển các cảng cửa ngõ như Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn ở phía Bắc; Đà Nẵng, Vân Phong, Quy Nhơn ở miền Trung; Cát Lái, Cái Mép - Thị Vải, Hòn Khoai ở phía Nam…

Đưa logistics vào trụ cột tăng trưởng mới

Tại diễn đàn, đồng chí Lê Ngọc Châu, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng, nhấn mạnh vị thế của thành phố là trung tâm công nghiệp, cảng biển, đầu mối giao thông và cực tăng trưởng của vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ. Với lợi thế hội tụ các loại hình giao thông đường bộ, đường biển, hàng không, đường sắt và đường thủy nội địa, theo đồng chí Lê Ngọc Châu, logistics ngày càng giữ vai trò quan trọng trong không gian phát triển của thành phố và toàn vùng.

Những năm qua, dịch vụ logistics trên địa bàn TP Hải Phòng phát triển mạnh cả về quy mô và chất lượng. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021-2025 đạt trên 10%/năm, tỷ trọng đóng góp vào GRDP thành phố bình quân khoảng 11,5%. Sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển TP Hải Phòng cũng liên tục tăng qua các năm. Kết quả trên đã góp phần đưa TP Hải Phòng là địa phương duy nhất trong toàn quốc có tốc độ tăng trưởng kinh tế 2 con số trong 11 năm liên tiếp.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc và cạnh tranh giữa các trung tâm logistics ngày càng gay gắt, TP Hải Phòng đặt trọng tâm vào kết nối đồng bộ cảng biển, sân bay, đường sắt và các trung tâm logistics; đồng thời thúc đẩy số hóa, tự động hóa và chuyển đổi xanh. TP Hải Phòng xác định tiếp tục xây dựng chính quyền kiến tạo, phục vụ và hành động vì người dân, doanh nghiệp; đẩy mạnh cải cách hành chính, công khai, minh bạch và lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả hoạt động.

Cùng với đó, TP Hải Phòng chú trọng công tác quy hoạch với tầm nhìn dài hạn, hiện đại và đồng bộ; tăng cường liên kết vùng, hợp tác quốc tế, mở rộng không gian phát triển và chuỗi cung ứng. Thành phố đặt mục tiêu phát huy vai trò một cực phát triển quan trọng trong tam giác Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; tăng kết nối với các địa phương ven biển Đông Bắc, các hành lang kinh tế Việt Nam - Trung Quốc cũng như các trung tâm kinh tế trong ASEAN và quốc tế.

TP Hải Phòng tiếp tục hoàn thiện hạ tầng chiến lược, trong đó có cảng nước sâu Nam Đồ Sơn, Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, hệ thống đường bộ cao tốc, kết nối với sân bay Gia Bình và các tuyến giao thông Đông - Tây, vành đai của thành phố.

Lãnh đạo TP Hải Phòng khẳng định, địa phương sẽ khai thác hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển các mô hình kinh tế mới, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm logistics quốc tế hiện đại, kết nối với các hành lang và vành đai kinh tế. Trọng tâm là phát triển các trung tâm logistics, khu thương mại tự do, khu kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển nước sâu; đồng thời thu hút các nhà đầu tư chiến lược, tập đoàn đa quốc gia có năng lực quản trị toàn cầu, qua đó hình thành hệ sinh thái kết nối công nghiệp và dịch vụ logistics.

Tại diễn đàn, các đại biểu tập trung đưa ra những đánh giá đa chiều về định hướng và tiềm năng phát triển logistics của vùng đồng bằng sông Hồng; nhận diện các điểm nghẽn về hạ tầng, chi phí, năng lực vận hành và những khó khăn của doanh nghiệp logistics trên địa bàn. Đồng thời trao đổi, đề xuất các giải pháp thúc đẩy phát triển logistics vùng theo hướng hiện đại, hiệu quả và có tính liên kết cao...

ĐỖ TRUNG - PHÚ LƯƠNG