Hợp tác Việt Nam và IAEA - Khẳng định tầm quan trọng khoa học công nghệ hạt nhân
Hiện Việt Nam đang triển khai 19 dự án hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) trong các lĩnh vực nông nghiệp, y tế, an toàn và an ninh hạt nhân, khoa học vật lý và hóa học...
Các dự án và sự hợp tác giữa hai bên đã khẳng định tầm quan trọng cũng như những lợi ích của khoa học công nghệ hạt nhân trong đời sống từ bảo vệ nguồn nước, tăng cường an ninh lương thực đến xây dựng các tiêu chuẩn phục vụ công nghiệp và y tế.
Việt Nam là thành viên chính thức của Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA) từ năm 1957 và tích cực tham gia hầu hết các công ước quốc tế do IAEA bảo trợ.
Bà Najat Mokhtar, Phó Tổng Giám đốc, Trưởng Ban Khoa học và Ứng dụng Hạt nhân của IAEA khẳng định hợp tác giữa Việt Nam và IAEA là hành trình bền bỉ của nhiều thế hệ các nhà khoa học Việt Nam để đưa khoa học và công nghệ hạt nhân phục vụ sự phát triển kinh tế-xã hội.
Bà Najat Mokhtar cũng khẳng định, tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong việc đảm bảo an toàn, an ninh cho các hoạt động ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình; khuyến khích Việt Nam tham gia nhiều hơn vào sáng kiến của IAEA.
Bà Najat Mokhtar cho biết: Giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2023, Việt Nam đã được IAEA trực tiếp hỗ trợ 17 dự án quốc gia, tham gia vào 67 dự án vùng (RCA và Non-RCA) và liên vùng, giúp Việt Nam phát triển nguồn nhân lực, hoàn thiện cơ sở hạ tầng an toàn và an ninh, đạt nhiều thành tựu trong ứng dụng kỹ thuật hạt nhân vào phát triển kinh tế-xã hội.
Đặc biệt, trong lĩnh vực tài nguyên nước, từ năm 2023, IAEA và Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam đã triển khai hợp tác nhằm đánh giá, giám sát ô nhiễm biển và tác động của biến đổi khí hậu dọc bờ biển Việt Nam, góp phần trực tiếp hỗ trợ Việt Nam bảo vệ nguồn lợi thủy sản và sinh kế ven biển, phát hiện sớm nguy cơ ô nhiễm.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân thông tin, Việt Nam chú trọng phát triển khoa học công nghệ hạt nhân và xem đây là một trong những lĩnh vực đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu năng lượng quốc gia.
Khoa học công nghệ hạt nhân đã mang lại nhiều thành quả thiết thực trong nông nghiệp, nguồn nước được giám sát, công nghiệp, y tế, hệ thống đo lường được chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn quốc tế...
Theo ông Trần Chí Thành, Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, Việt Nam hiện đang thúc đẩy triển khai ứng dụng bức xạ trong lĩnh vực y tế về phòng chống ung thư và nông nghiệp với việc tạo giống bằng đột biến phóng xạ và chiếu xạ lương thực thực phẩm, kiểm soát côn trùng gây hại quả vải thiều, thanh long... bằng kỹ thuật triệt sinh côn trùng...; đẩy mạnh các hoạt động hợp tác nghiên cứu và ứng dụng kỹ thuật hạt nhân trong các lĩnh vực để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam cũng là thành viên lâu năm của mạng lưới ALMERA - mạng lưới toàn cầu các phòng thí nghiệm đo phóng xạ môi trường của IAEA.
Năm 2026, Viện Nghiên cứu hạt nhân (Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam) tiếp tục đảm nhận vai trò mới trong một dự án khu vực nhằm đào tạo các phòng thí nghiệm trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương áp dụng thống nhất các kỹ thuật tiên tiến để đo phóng xạ trong nước biển.
Theo đó, một quốc gia công bố dữ liệu vùng biển an toàn, các nước láng giềng có thể tin tưởng kết quả đó, nếu phát hiện ô nhiễm, toàn khu vực sẽ sử dụng cùng một phương pháp đo lường để phối hợp ứng phó hiệu quả.
Ngoài ra, Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt đã tham gia đánh giá khả năng hấp thụ và lưu trữ carbon của các hệ sinh thái rừng ngập mặn và cỏ biển, dự án có ý nghĩa trực tiếp đối với người dân vùng Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long.
Ông Nguyễn Hoàng Linh, Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) chia sẻ, trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050, đồng thời Việt Nam đang triển khai chương trình điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2 và xây dựng Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân thì sự đồng hành của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng lực quản lý nhà nước, phát triển nguồn nhân lực và bảo đảm an toàn, an ninh hạt nhân.
Việt Nam và IAEA đã ký kết “Khung Chương trình quốc gia về hợp tác kỹ thuật trong phát triển ứng dụng năng lượng nguyên tử giai đoạn 2022-2027,” thời gian tới hai bên sẽ tiếp tục phối hợp xây dựng Khung chương trình hợp tác quốc gia Việt Nam và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế giai đoạn tiếp theo, hướng tới các chương trình hợp tác có tính ưu tiên, khả thi và mang lại hiệu quả thiết thực./.
IAEA đánh giá toàn diện cơ sở hạ tầng điện hạt nhân của Việt Nam
Đoàn công tác INIR của IAEA đã rà soát 19 nội dung hạ tầng điện hạt nhân, ghi nhận bước tiến của Việt Nam và đưa ra 38 khuyến nghị, 13 đề xuất cho giai đoạn triển khai dự án điện hạt nhân.
(TTXVN/Vietnam+)
Tin cùng chuyên mục
Tìm ra cơ chế gây bệnh ung thư xương hiếm gặp
17/07/2026 08:05Theo chuyên gia, các nguyên bào xương thường duy trì sự cân bằng giữa tăng sinh và ức chế ung thư, nhưng sự cân bằng này có thể bị phá vỡ, gây bệnh ung thư xương ác tính.
Tìm lời giải cho xu hướng gia tăng ung thư phổi ở người trẻ không hút thuốc
17/07/2026 08:00Các nhà khoa học đưa ra giả thuyết rằng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật ở các loại nông sản canh tác theo phương pháp thông thường có thể là một trong những yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Liệu pháp miễn dịch mở ra hướng điều trị bệnh Alzheimer
17/07/2026 06:00Thay vì tác động trực tiếp vào các mảng amyloid, liệu pháp hướng tới khôi phục khả năng bảo vệ não của hệ miễn dịch, qua đó giảm viêm thần kinh và làm chậm tiến triển của bệnh.
Tăng tốc thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số
16/07/2026 19:47Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tạo đột phá cho tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Bí ẩn 2.000 năm về lịch của Cuộn sách Biển Chết có lời giải mới
16/07/2026 18:00Khác với loại lịch âm dương được người Do Thái sử dụng trong thời kỳ Đền thờ thứ Hai, lịch Qumran gồm đúng 364 ngày, chia hết cho bảy, tương ứng với 52 tuần trọn vẹn mỗi năm.
Đồng Tháp: Cấy mô mở hướng nâng tầm ngành hàng hoa cảnh Sa Đéc
16/07/2026 08:20Mô hình sản xuất cây giống bằng phương pháp nuôi cấy mô của Cơ sở Út Hiệp là một trong những mô hình tiêu biểu trong ứng dụng khoa học-công nghệ vào sản xuất hoa cảnh ở Đồng Tháp.
Hàn Quốc phát hiện hoạt chất tự nhiên hỗ trợ điều trị tiểu đường
15/07/2026 22:00Hàn Quốc vừa phát hiện một hoạt chất tự nhiên trong cây thiên ma có khả năng cải thiện tình trạng kháng insulin, mở ra hướng phát triển các dược phẩm mới hỗ trợ phòng ngừa, điều trị bệnh tiểu đường.
Hiện thực hóa Nghị quyết 57 bằng Trung tâm Nghiên cứu Sản xuất Tiên tiến
15/07/2026 17:35Trong lộ trình hiện thực hóa Nghị quyết 57, việc nghiên cứu thành lập Trung tâm Nghiên cứu Sản xuất Tiên tiến Việt Nam được xem là bước đi cụ thể nhằm từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược.
Phát hiện chủng probiotic mới giúp ức chế vi khuẩn HP gây bệnh dạ dày
15/07/2026 17:25Nhóm nghiên cứu, do Tiến sỹ Son Mi Young đứng đầu, đã phát hiện một chủng lợi khuẩn mới có khả năng ức chế vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) - tác nhân hàng đầu gây viêm loét và ung thư dạ dày.
Israel phát triển AI dự báo suy tim trước 5 năm
15/07/2026 07:04Thay vì chỉ phân tích những bất thường đã biểu hiện rõ ràng, hệ thống phân tích trực tiếp dữ liệu điện tim thô để phát hiện các tín hiệu điện cực kỳ nhỏ.
Nữ phóng viên thường trú đầu tiên của hãng thông tấn TASS tại ISS
15/07/2026 05:47Tên lửa Soyuz-2.1a mang theo tàu Soyuz MS-29 đưa ba phi hành gia gồm hai người Nga và một người Mỹ lên quỹ đạo trong khuôn khổ sứ mệnh kéo dài 261 ngày, trong đó có 1 phóng viên của TASS.
Gia Lai: Các nhà khoa học uy tín trên thế giới bàn về vật lý hạt và vật chất tối
14/07/2026 15:36Ngày 14/7, tại Gia Lai, hơn 30 nhà khoa học hàng đầu thế giới cùng nhau bàn về vật lý hạt và vật chất tối tại “Trường học Vật lý Việt Nam lần thứ 32,” dự kiến kết thúc vào ngày 23/7.
"Muốn giữ chân nhân tài khu vực công, không thể chỉ dựa vào lương"
13/07/2026 19:27TS. Trần Doãn Huân nhận định thách thức lớn nhất trong việc giữ chân nhân tài không nằm ở tiền lương mà ở tư duy quản lý, cơ chế phối hợp và khả năng tạo dựng môi trường làm việc hiệu quả, minh bạch.
Khoa học tiến gần hơn tới mục tiêu tạo tinh trùng người trong phòng thí nghiệm
13/07/2026 06:32Các nhà khoa học lần đầu phát triển thành công tế bào máu người thành tinh nguyên bào trong mô cấy trên chuột, đánh dấu bước tiến quan trọng hướng tới tạo tinh trùng người trong phòng thí nghiệm.
Thành phố Hồ Chí Minh: Thêm một ca ghép tim thành công từ người chết não
12/07/2026 14:37Sau phẫu thuật, người bệnh được theo dõi, chăm sóc và điều trị tích cực; các bác sỹ kỳ vọng quá trình hậu phẫu diễn tiến thuận lợi, giúp người bệnh sớm hồi phục, bắt đầu một hành trình sống mới.
Nhật Bản thử nghiệm nguyên mẫu tên lửa tái sử dụng
11/07/2026 21:19Tên lửa RV-X đã cất cánh và đạt độ cao tối đa khoảng 11 m, di chuyển theo phương ngang khoảng 16 m và đáp xuống thành công sau chuyến bay kéo dài khoảng 40 giây.
Trung Quốc: Đột phá trong sử dụng nhiên liệu mới cho tên lửa đẩy
11/07/2026 20:34Ngày 11/7, công ty phát triển nhiên liệu Sinopec thông báo Trường Chinh-10B đã trở thành tên lửa đầu tiên của Trung Quốc sử dụng nhiên liệu đẩy oxy lỏng-metan.
Doanh nghiệp đổi mới công nghệ có thể được hỗ trợ tới 50% lãi suất vay
10/07/2026 19:58Bộ Khoa học và Công nghệ đang đề xuất triển khai cơ chế hỗ trợ lãi suất vay thông qua Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư ứng dụng, chuyển giao và đổi mới công nghệ.
Trung Quốc phóng thành công tên lửa đẩy Trường Chinh-10B
10/07/2026 17:28Trường Chinh-10B là tên lửa đẩy thương mại sử dụng nhiên liệu lỏng và có khả năng tái sử dụng. Tên lửa cao khoảng 63m, đường kính 5m, lực đẩy khi cất cánh khoảng 890 tấn.
Thuốc giảm cân và “khoảng trống” chất lượng sống
09/07/2026 17:07Một nghiên cứu mới cho thấy ngoài tác dụng giảm cân, phần lớn các thuốc giảm cân không mang lại sự cải thiện đáng kể về chất lượng cuộc sống sau 1 năm sử dụng.
Artemis II và dấu mốc chưa ai từng chạm tới trong không gian
09/07/2026 14:33Không chỉ khép lại một cột mốc lịch sử, Artemis II còn mở đường cho các bước đi tiếp theo trong tham vọng đưa con người trở lại Mặt Trăng của Mỹ.
Gần 2 triệu vệ tinh đe dọa bầu trời đêm
09/07/2026 14:02Từ năm 2019, có khoảng 14.000 vệ tinh được phóng lên quỹ đạo, phần lớn của SpaceX, tính cả các vệ tinh ngừng hoạt động và rác thải không gian, hiện có khoảng 32.000 vật thể đang quay quanh Trái Đất.
VCCA 2026 quy tụ hàng loạt chuyên gia về robot, AI và tự động hóa
08/07/2026 18:32Diễn ra từ ngày 16-18/7, Hội nghị khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa - VCCA 2026 sẽ trở thành diễn đàn kết nối các nhà khoa học, doanh nghiệp và chuyên gia quốc tế.
Dự án tàu điện từ trường siêu tốc tại Nhật Bản đạt bước tiến lớn
07/07/2026 20:30Chính quyền tỉnh Shizuoka phê duyệt dự án tàu điện từ siêu tốc, mở ra bước tiến lớn cho tuyến đường sắt kết nối Tokyo, Nagoya và Osaka với tốc độ 500 km/h.
Nghiên cứu phát hiện nguy cơ tử vong sớm đối với người sống một mình
07/07/2026 16:08Nghiên cứu trên gần 3 triệu người tại Hàn Quốc và Anh cho thấy người sống một mình có nguy cơ tử vong sớm cao hơn, chủ yếu do thu nhập thấp, cô lập xã hội, hút thuốc và các vấn đề sức khỏe tâm thần.
Phát hiện chuẩn tinh cổ nhất mở thêm manh mối về vũ trụ thuở sơ khai
07/07/2026 15:40Kính thiên văn Euclid phát hiện hai chuẩn tinh phát sáng khi vũ trụ mới khoảng 670 triệu năm tuổi, mở ra cơ hội nghiên cứu giai đoạn đầu của vũ trụ và quá trình hình thành các hố đen siêu khối lượng.
Đưa khoa học hạt nhân trở thành động lực then chốt cho sự phát triển đất nước
07/07/2026 12:43Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam đẩy mạnh phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử, đưa khoa học hạt nhân thành động lực then chốt cho sự phát triển của đất nước,
Doanh nghiệp công nghệ số giữ vai trò chủ lực trong hệ sinh thái đổi mới..
07/07/2026 06:51Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết 57, cả nước có hơn 81.000 doanh nghiệp khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó doanh nghiệp công nghệ số chiếm quy mô lớn nhất với 78.370 doanh nghiệp.
Công nghệ mới giúp loại bỏ hơn 90% vi nhựa trong nước thải
06/07/2026 19:25Nghiên cứu cho thấy hệ thống xử lý nước thải ứng dụng công nghệ bọt khí kép vẫn duy trì hiệu quả trong điều kiện nước thải thực tế, có thành phần phức tạp như chất hữu cơ, dầu và mỡ.
Singapore-Nhật Bản tăng cường hợp tác trong lĩnh vực vũ trụ
06/07/2026 17:07Ngày 6/7, Cơ quan Vũ trụ Quốc gia Singapore và Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản đã ký Bản ghi nhớ hợp tác nhằm tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực phát triển công nghệ vũ trụ.