Hỗ trợ sản phụ sinh con an toàn trên chuyến bay từ Đan Mạch về Việt Nam

Khoảng 1 giờ ngày 6/9, khi đang trên chuyến bay từ Đan Mạch về Việt Nam, tiếp viên phát thông báo tìm nhân viên y tế để hỗ trợ một hành khách mang thai khoảng 30 tuần có dấu hiệu chuyển dạ sinh non. Trong khoảng 20 phút, nhóm nhân viên y tế đồng thời có mặt trên chuyến bay, trong đó bác sĩ Hồ Khánh Thành, Phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Chợ Rẫy, đã phối hợp hỗ trợ sản phụ vượt cạn an toàn.

“Ngay khi nghe thông báo có hành khách cần hỗ trợ, tôi không nghĩ nhiều, chỉ nhanh chóng đi lên xem mình có thể hỗ trợ được gì”, bác sĩ Hồ Khánh Thành chia sẻ.

Theo bác sĩ Thành, sản phụ khoảng 24 - 25 tuổi người Việt Nam, mang thai lần đầu, thai khoảng 30 tuần. Ban đầu, anh nghĩ sản phụ có thể quá lo lắng nên biểu hiện giống một cơn hoảng sợ. Tuy nhiên, khi kiểm tra, bác sĩ nhận thấy bụng sản phụ gò mạnh, đã chảy ối và có thể sờ thấy đầu em bé.

“Lúc đó, tôi xác định đây thực sự là tình huống chuyển dạ và cần phải xử trí ngay, không thể chờ thêm. Với một em bé sinh non, điều quan trọng nhất lúc đó là phải nhanh chóng đỡ em bé, bởi nếu để kéo dài thì nguy cơ ảnh hưởng đến hô hấp của bé có thể tăng lên”, bác sĩ Thành nói.

Trên chuyến bay còn có một bác sĩ, một điều dưỡng người nước ngoài cùng một bác sĩ chuyên khoa tim mạch và một bác sĩ nhi người Việt Nam. Không ai là bác sĩ sản khoa, nhưng mỗi người đều hỗ trợ trong phạm vi chuyên môn của mình.

“Mọi người cùng trao đổi, cùng làm và hỗ trợ lẫn nhau. Đặc biệt, nhờ khả năng biết nhiều ngôn ngữ, sản phụ đã bình tĩnh phiên dịch, giúp việc giao tiếp giữa bệnh nhân và các thành viên thuận lợi hơn; đồng thời tổ bay cũng phối hợp rất tốt trong suốt quá trình này”, bác sĩ Thành kể.

Đối với bác sĩ Thành, đây là một tình huống đặc biệt và bản thân cũng có lo lắng. Lần gần nhất anh trực tiếp đỡ sinh tại Khoa Cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy đã khoảng 12 năm. “Tuy nhiên, kinh nghiệm cấp cứu giúp tôi hiểu rằng trong những tình huống như vậy, không có nhiều thời gian để lo lắng. Khi nhận thấy sản phụ đã chảy ối và sờ thấy đầu em bé, tôi nghĩ cần tập trung vào việc trước mắt là hỗ trợ sản phụ sinh an toàn, đồng thời đề ra các phương án dự phòng cho những nguy cơ có thể xảy ra sau đó”, bác sĩ Thành chia sẻ.

Theo bác sĩ Thành, môi trường trên máy bay có nhiều khác biệt so với bệnh viện, trong đó không gian, điều kiện hỗ trợ và phương tiện y tế đều có những giới hạn nhất định. Vì vậy, nhóm phải nhanh chóng đánh giá tình trạng của mẹ và bé, đồng thời tận dụng những vật dụng sẵn có để hỗ trợ trong khả năng tốt nhất.

May mắn, sản phụ được hỗ trợ tại khu vực khoang thương gia, có không gian tương đối thuận lợi để bố trí nằm. Từ lúc bắt đầu đỡ sinh, khoảng 6 - 7 phút sau, em bé chào đời, nặng 1,3kg. Sau khi em bé chào đời, việc tiếp theo là giữ ấm và theo dõi tình trạng hô hấp. Trong điều kiện trên máy bay, không có đầy đủ phương tiện như tại bệnh viện nên mọi người phải tận dụng những vật dụng sẵn có.

Theo đó, nhóm thống nhất để em bé da kề da trên ngực mẹ. Áo của sản phụ được cắt để đặt em bé lên ngực, vừa tạo sự tiếp xúc với mẹ, vừa hỗ trợ giữ ấm cho trẻ. Do không có sẵn dây chuyên dụng để thắt dây rốn, bác sĩ sử dụng dây đeo của khẩu trang còn trong gói vô trùng để thắt dây rốn rồi tiến hành cắt. Sau đó, bác sĩ phối hợp với điều dưỡng để lấy đường truyền và truyền dịch cho sản phụ. Huyết áp của sản phụ lúc đó khoảng 110/70 mmHg.

Bác sĩ Thành cho biết, sau khi chào đời, em bé khóc và thở tốt. Sản phụ cũng ổn định và liên tục cảm ơn mọi người. Theo bác sĩ Thành, sự bình tĩnh của sản phụ, sự phối hợp của tổ bay và tinh thần hỗ trợ lẫn nhau của những người có mặt trên chuyến bay đã giúp việc xử trí diễn ra thuận lợi.

Sau khi mẹ và bé tạm ổn định, mọi người tiếp tục trao đổi về việc tiếp tục hành trình về Việt Nam hay hạ cánh khẩn cấp tại một sân bay gần hơn. “Tôi có trao đổi rằng, nếu máy bay về đến Việt Nam, trong trường hợp cần thiết, ê-kíp cấp cứu của Bệnh viện Chợ Rẫy sẽ khẩn trương có mặt để hỗ trợ kịp thời. Tuy nhiên, lúc đó máy bay vẫn còn hơn 2 tiếng mới về đến Việt Nam. Với một em bé sinh non, việc tiếp tục hành trình trong khoảng thời gian đó vẫn có thể tiềm ẩn nguy cơ”, bác sĩ Hồ Khánh Thành cho biết.

Trước tình huống này, nhóm cân nhắc hai phương án là Myanmar và Bangkok. Bangkok cách khoảng 1 giờ 20 phút và đã cho phép hạ cánh, trong khi Myanmar chỉ cách khoảng 20 phút nhưng ban đầu chưa hoàn tất việc xin phép. Sau khi tiếp tục trao đổi, phía Myanmar đồng ý cho máy bay hạ cánh. Vì vậy, mọi người thống nhất lựa chọn phương án này để mẹ và bé có thể được đưa đến cơ sở y tế sớm hơn.

Sau khi máy bay hạ cánh, các hành khách vẫn ở trên máy bay trong lúc máy bay tiếp nhiên liệu để tiếp tục hành trình về Việt Nam. Trong khi đó, mẹ và bé được đưa đến một bệnh viện tại Myanmar để tiếp tục được chăm sóc y tế.

Bác sĩ Thành chia sẻ, điều anh ghi nhớ sau tình huống đặc biệt này là sự bình tĩnh và phối hợp của những người có mặt trên chuyến bay. “Với tôi, đây chắc chắn là một kỷ niệm rất đặc biệt trong quá trình hành nghề. Sứ mệnh nghề y không chỉ đơn thuần là những lúc công tác nơi bệnh viện, khi có đầy đủ đồng nghiệp và các trang thiết bị y tế hỗ trợ, mà còn là sự xuất hiện, hỗ trợ kịp thời ở những tình huống đột ngột mà người bệnh cần giúp đỡ, trong phạm vi khả năng của mình. Lần này cũng vậy, may mắn nhất là em bé đã chào đời an toàn, người mẹ ổn định và cả hai sau đó được đưa đến cơ sở y tế để tiếp tục chăm sóc và phục hồi sức khỏe”, bác sĩ Thành chia sẻ thêm.

Theo Vietnam Airlines, chuyến bay số hiệu VN38 của Vietnam Airlines, khai thác bằng tàu bay Boeing 787 khởi hành ngày 5/9 hành trình từ Copenhagen (Đan Mạch) đi TP Hồ Chí Minh đã phải chuyển hướng, hạ cánh khẩn cấp tại sân bay Yangon (Myanmar) để cấp cứu một hành khách chuyển dạ đột ngột, sinh con trên máy bay. Sau khi hoàn tất công tác hỗ trợ y tế, chuyến bay VN38 đã khởi hành lại lúc 3 giờ 30 phút (giờ địa phương) ngày 6/9, hạ cánh an toàn tại Sân bay Tân Sơn Nhất lúc 6 giờ 5 phút sáng cùng ngày.

Đại diện Vietnam Airlines chia sẻ, việc hạ cánh khẩn cấp là quyết định kịp thời và cần thiết trong tình huống đặc biệt, thể hiện tinh thần trách nhiệm và sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị hàng không và mặt đất. Dù việc điều chỉnh hành trình có thể phát sinh chi phí và ảnh hưởng đến lịch bay, Hãng hàng không quốc gia Việt Nam luôn đặt yếu tố an toàn và sức khỏe của hành khách lên hàng đầu trong mọi hoạt động khai thác.