Hà Nội: Thanh niên "đi từng ngõ, gõ từng nhà" phổ cập kỹ năng số cho người dân

Thực hiện phong trào "Bình dân học vụ số", thời gian qua, nhiều địa phương trên địa bàn thành phố Hà Nội đã tích cực triển khai các hoạt động tuyên truyền, thành lập và phát huy hiệu quả hoạt động của các Tổ Chuyển đổi số cộng đồng, góp phần phổ cập kỹ năng số, hỗ trợ người dân tiếp cận và sử dụng các nền tảng số trong đời sống hằng ngày.

Trong quá trình đó, lực lượng đoàn viên, thanh niên với vai trò là lực lượng tiên phong trong chuyển đổi số đã phát huy tinh thần xung kích, sáng tạo, tích cực tham gia hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, cài đặt và sử dụng các ứng dụng số, đồng thời triển khai nhiều mô hình, hoạt động thiết thực nhằm lan tỏa kỹ năng số đến cộng đồng.

Góp phần xây dựng chính quyền số và xã hội số

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, anh Đào Duy Tuyến - Bí thư Đoàn xã Đại Xuyên, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam xã Đại Xuyên (thành phố Hà Nội) khẳng định, đoàn viên, thanh niên là lực lượng nòng cốt, tiên phong trong chuyển đổi số tại cơ sở.

"Với lợi thế nhanh nhạy về công nghệ, tinh thần xung kích và tình nguyện, thanh niên chính là cầu nối đưa các chủ trương chuyển đổi số đến gần người dân, trực tiếp hỗ trợ chính quyền hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, các nền tảng số và ứng dụng số. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số và xã hội số"

_Anh Đào Duy Tuyến - Bí thư Đoàn xã Đại Xuyên, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam xã Đại Xuyên (thành phố Hà Nội) chia sẻ_

Hưởng ứng phong trào "Bình dân học vụ số" và các chương trình chuyển đổi số của thành phố Hà Nội, thời gian qua, Đoàn xã Đại Xuyên đã triển khai nhiều hoạt động. Cụ thể, Đoàn xã Đại Xuyên đã thành lập và duy trì 2 Đội hình chuyển đổi số gồm 30 Đoàn viên thanh niên thường xuyên hỗ trợ tại Điểm phục vụ hành chính công của xã.

Đoàn xã đã hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cài đặt và kích hoạt VNeID, Triển khai Mô Hình “Không gian số thanh niên”, mô hình “Chợ thanh toán không dùng tiền mặt” hỗ trợ nhân dân sử dụng các các ứng dụng thiết yếu.

Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền trên mạng xã hội, tổ chức các buổi hướng dẫn trực tiếp tại khu dân cư, giúp người dân từng bước hình thành kỹ năng sử dụng công nghệ trong giải quyết công việc hằng ngày.

Bí thư Đoàn xã Đại Xuyên cũng cho biết, từ tháng 7/2025 đến nay, Đoàn xã đã hỗ trợ hơn 4.000 lượt người dân thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số, tập trung vào các đợt cao điểm giải quyết thủ tục hành chính, chi trả chế độ an sinh xã hội và triển khai Chiến dịch Thanh niên tình nguyện Hè. Thông qua các hoạt động hỗ trợ, người dân từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng VNeID và các nền tảng số trong giải quyết thủ tục hành chính.

"Nhận thức và kỹ năng số của người dân được nâng lên rõ rệt, góp phần giảm áp lực cho bộ phận một cửa, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả phục vụ của chính quyền địa phương", anh Đào Duy Tuyến chia sẻ.

Trong khi đó, chị Phạm Thị Thùy - Bí thư Chi đoàn thôn Đại Đồng, xã Phú Xuyên (thành phố Hà Nội) cho biết, đoàn viên, thanh niên là lực lượng nòng cốt trong việc hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ số với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người".

Theo đó, Chi đoàn thôn Đại Đồng đã hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng ứng dụng VNeID, kích hoạt tài khoản định danh điện tử; hỗ trợ tạo tài khoản trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia để thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến; cài đặt ứng dụng iHanoi, hướng dẫn sử dụng các nền tảng phản ánh hiện trường và tiếp cận thông tin chính thống của thành phố.

Ngoài ra, đoàn viên còn trực tiếp hướng dẫn người dân thanh toán không dùng tiền mặt thông qua mã QR, chuyển khoản ngân hàng. Đồng thời tuyên truyền kỹ năng nhận diện các hình thức lừa đảo trên không gian mạng, bảo vệ thông tin cá nhân và sử dụng mạng xã hội an toàn.

Đối với người cao tuổi hoặc những trường hợp còn hạn chế về kỹ năng công nghệ, đoàn viên hướng dẫn trực tiếp từng thao tác trên điện thoại cho đến khi người dân có thể tự thực hiện. Sau mỗi đợt tuyên truyền, Chi đoàn vẫn duy trì hỗ trợ để giải đáp các vướng mắc phát sinh trong quá trình sử dụng.

Đến nay, Chi đoàn thôn Đại Đồng đã phối hợp triển khai kích hoạt tài khoản VNeID mức độ 2 cho khoảng 98% người dân và học sinh trong thôn; hỗ trợ lực lượng công an xã tổ chức 5 buổi tích hợp giấy tờ vào ứng dụng VNeID.

“Qua quá trình triển khai các hoạt động, nhận thức và kỹ năng số của người dân đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nếu trước đây nhiều người, đặc biệt là người cao tuổi, còn e ngại khi sử dụng điện thoại thông minh và các dịch vụ trực tuyến, thì nay đã chủ động hơn trong việc sử dụng VNeID, thực hiện một số thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia, thanh toán điện tử và tra cứu thông tin trên các nền tảng số. Khi gặp khó khăn, người dân cũng sẵn sàng tìm hiểu, học hỏi để tự thao tác thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào người khác”, chị Thùy chia sẻ.

Hoàn thiện hạ tầng, tăng tập huấn để mở rộng phổ cập kỹ năng số

Trong quá trình triển khai các hoạt động hỗ trợ chuyển đổi số, địa phương nhận được nhiều điều kiện thuận lợi, nổi bật là sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền địa phương cùng sự phối hợp chặt chẽ của các ban, ngành. Bên cạnh đó, người dân ngày càng đồng thuận, tích cực tham gia các hoạt động chuyển đổi số, tạo nền tảng để nhiều mô hình được triển khai hiệu quả.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp không ít khó khăn. Anh Tuyến cho biết, khó khăn nhất là khi hỗ trợ người cao tuổi, người ít sử dụng điện thoại thông minh hoặc chưa thành thạo công nghệ. Với những đối tượng này, lực lượng đoàn viên, thanh niên phải kiên trì hướng dẫn trực tiếp nhiều lần, "cầm tay chỉ việc" để người dân có thể sử dụng dịch vụ công trực tuyến, VNeID và các ứng dụng số trong giải quyết thủ tục hành chính.

Khi nhắc về một kỉ niệm đáng nhớ trong quá trình tham gia chuyển đổi số tại cơ sở, chị Thùy kể, có một người dân ngoài 60 tuổi thường xuyên quên mật khẩu đăng nhập VNeID nên gặp nhiều khó khăn khi sử dụng ứng dụng. Sau khi được đoàn viên hướng dẫn, người này đã chủ động đổi sang điện thoại có tính năng nhận diện khuôn mặt để đăng nhập bằng Face ID, giúp việc sử dụng thuận tiện hơn. "Bác bảo tôi hay quên mật khẩu nên chuyển sang dùng cách này cho nhanh", chị Thùy kể lại.

Để phong trào "Bình dân học vụ số" được triển khai hiệu quả, bền vững, thời gian tới, Chi đoàn thôn Đại Đồng sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền thông qua các buổi sinh hoạt thôn, mạng xã hội và mô hình "cầm tay chỉ việc", ưu tiên hỗ trợ người cao tuổi và những người còn hạn chế về kỹ năng công nghệ.

Chị Phạm Thị Thùy cũng kiến nghị các cấp, các ngành tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu, xây dựng tài liệu hướng dẫn đơn giản, dễ tiếp cận, thường xuyên cập nhật các ứng dụng, dịch vụ số mới để lực lượng đoàn viên có đủ kiến thức hỗ trợ người dân. Đồng thời, cần quan tâm đầu tư hạ tầng số, nâng cao chất lượng mạng Internet, bổ sung trang thiết bị phục vụ công tác tuyên truyền; có cơ chế ghi nhận, biểu dương những tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp trong chuyển đổi số và tạo điều kiện để thanh niên tham gia sâu hơn vào các chương trình, đề án chuyển đổi số của địa phương.

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh xã Đại Xuyên xác định sẽ tiếp tục duy trì, nâng cao hiệu quả hoạt động của các Đội hình Thanh niên Chuyển đổi số. Đồng thời, thành lập các "Câu lạc bộ Thanh niên số" gắn với mô hình "Nhà văn hóa số" do Ủy ban nhân dân xã đầu tư triển khai. Đoàn xã cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong công tác tuyên truyền, phổ cập kỹ năng số trên các nền tảng trực tuyến, tiếp tục nhân rộng các mô hình thanh niên tham gia chuyển đổi số nhằm lan tỏa sâu rộng tinh thần chuyển đổi số trong cộng đồng.

Ngọc Mai