Đưa tình hữu nghị Việt Nam - Thái Lan ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, bền vững
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Nhà vua Maha Vajiralongkorn và Hoàng hậu Thái Lan là một sự kiện ngoại giao có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Dưới góc nhìn Hội Hữu nghị Việt Nam - Thái Lan, ông đánh giá như thế nào về thông điệp và ý nghĩa biểu tượng của chuyến thăm này đối với nền tảng hữu nghị truyền thống giữa nhân dân hai nước?
Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong chuyến thăm chính thức Thái Lan cuối tháng 5/2026, Nhà vua Maha Vajiralongkorn và Hoàng hậu Suthida Bajrasudhabimalalakshana sẽ thăm chính thức nước ta. Tôi đánh giá đây là sự kiện đối ngoại có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong dòng chảy phát triển của quan hệ hai nước.
Chuyến thăm diễn ra đúng vào năm kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao song phương. Sự kiện càng thêm phần ý nghĩa khi đây là lần đầu tiên Nhà vua Maha Vajiralongkorn chính thức thăm Việt Nam kể từ khi lên ngôi, tiếp nối hai chuyến thăm trước đó vào các năm 1992 và 1997 khi Ngài còn là Thái tử.
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh hai bên đang tích cực triển khai khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện được xác lập hơn 1 năm qua. Việc Hoàng gia Thái Lan lựa chọn Việt Nam làm điểm đến khẳng định sự coi trọng đặc biệt đối với mối quan hệ láng giềng hữu nghị truyền thống, giúp củng cố sự tin cậy chính trị ở cấp cao nhất.
Chuyến thăm sẽ tạo động lực mạnh mẽ cụ thể hóa những cam kết của lãnh đạo cấp cao hai nước. Việt Nam và Thái Lan nhất trí đẩy mạnh hợp tác, kết nối kinh tế theo hướng bổ trợ lẫn nhau với những đột phá mới và phát triển mới về chất; phấn đấu sớm đưa kim ngạch thương mại hai chiều đạt mốc 25 tỷ USD từ mức 22 tỷ USD hiện nay theo hướng cân bằng, bền vững.
Sự kiện mang lại hiệu ứng lan tỏa tích cực và sâu sắc đối với quan hệ giữa nhân dân hai nước. Hình ảnh Hoàng gia Thái Lan dành tình cảm sâu sắc cho đất nước và con người Việt Nam sẽ trở thành nguồn cảm hứng lớn, khơi dậy niềm tự hào và thắt chặt tình đoàn kết gắn bó và tin cậy giữa nhân dân hai dân tộc. Đây là nền tảng xã hội vững chắc để hội hữu nghị hai nước đẩy mạnh các hoạt động kết nối thương mại, kết nối địa phương, giao lưu về văn hóa, giáo dục, thể thao, du lịch…
Tôi tin tưởng chắc chắn rằng chuyến thăm sẽ góp phần đưa tình hữu nghị Việt Nam - Thái Lan ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, bền vững và hiệu quả, vì lợi ích của nhân dân hai nước, đồng thời góp phần xây dựng cộng đồng ASEAN đoàn kết, nhân văn.
Nhìn lại chặng đường 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1976 - 2026), giao lưu nhân dân luôn được coi là “gốc rễ” bền chặt cho các trụ cột chính trị, an ninh và kinh tế phát triển. Ông có thể chia sẻ những dấu ấn nổi bật nhất của đối ngoại nhân dân hai nước trong nửa thế kỷ qua đã góp phần củng cố lòng tin chiến lược giữa hai nước như thế nào?
Nhìn lại 5 thập kỷ quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan, tôi vui mừng nhận thấy mối quan hệ hợp tác hữu nghị giữa hai nước đã đạt được những thành tựu toàn diện và mang tính chiến lược. Về chính trị - an ninh, sự tin cậy chính trị không ngừng được củng cố ở cấp cao nhất, trong đó việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện là minh chứng cho sự gắn kết bền chặt, góp phần bảo đảm an ninh quốc gia mỗi nước và củng cố đoàn kết ASEAN.
Về kinh tế, Thái Lan tiếp tục giữ vững vị thế là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN và thuộc nhóm 9 quốc gia, vùng lãnh thổ có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam. Cơ chế hợp tác “Ba kết nối” mở thêm không gian hợp tác giữa hai nước trong quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.
Trong bức tranh chung đó, giao lưu nhân dân chính là sợi dây bền chặt nuôi dưỡng tình hữu nghị và là nền tảng xã hội để chuyển hóa các cam kết cấp cao thành hành động thực tế. Hội hữu nghị hai nước hiện duy trì Cơ chế Hội nghị liên tịch thường niên, tổ chức luân phiên tại mỗi nước để đánh giá kết quả các hoạt động hợp tác đã triển khai trong năm và cùng nhau xây dựng phương hướng, kế hoạch hoạt động cho năm tiếp theo.
Cần nhấn mạnh rằng đây là cơ chế đặc biệt và duy nhất trong số các hội hữu nghị nhân dân tại Việt Nam hiện nay. Tháng 12 năm ngoái, Ngài Sanan Angubolkul, Chủ tịch Hội Hữu nghị Thái Lan - Việt Nam và Đoàn công tác của Hội bạn đã sang thăm và dự họp tại thành phố Hải Phòng. Trong chuyến thăm, các bạn Thái Lan cũng có nhiều hoạt động ý nghĩa khác như: tiếp xúc, làm việc với lãnh đạo thành phố Hải Phòng, tham quan và làm việc với Khu công nghiệp DEEP C, tìm hiểu văn hóa, lịch sử tại khu di tích Bạch Đằng Giang, tham quan đảo Cát Bà… Tháng 11 năm nay, Hội Hữu nghị Việt Nam - Thái Lan sẽ cử Đoàn công tác sang Thái Lan tham dự hội nghị liên tịch lần thứ XV.
Song song với đó, hợp tác địa phương ngày càng đi vào thực chất, kết nối các tỉnh vùng Đông Bắc Thái Lan như Nakhon Phanom, Udon Thani, Sakon Nakhon với nhiều tỉnh, thành của Việt Nam như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An, Hà Tĩnh, Huế và Đà Nẵng. Kênh đối ngoại nhân dân cũng góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế, ví dụ, thông qua Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Thái Lan năm 2023 tại Bangkok với chủ đề "1+1 = không biên giới", tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp trẻ hai nước kết nối nông sản và sản phẩm thế mạnh.
Hợp tác giáo dục, văn hóa và thế hệ trẻ được đẩy mạnh qua các chương trình dạy tiếng Việt và tiếng Thái tại Đại học Đà Nẵng, trao học bổng Bamboo School cho học sinh nghèo, thúc đẩy trao đổi sinh viên giữa Đại học FPT với các trường Đại học King Mongkut, Đại học Khon Kaen, Đại học Chulalongkorn và tổ chức các cuộc thi tìm hiểu văn hóa. Hai Hội còn phối hợp tổ chức thành công hoạt động giao hữu bóng đá nữ U17 quốc gia Việt Nam - Thái Lan tại Học viện Cảnh sát nhân dân vào tháng 4/2025, trao tặng máy siêu âm GE Healthcare Versana Balance cho Trung tâm Y tế huyện Nam Đàn tại Nghệ An, trao 300 mắt kính cùng 300 phần quà cho người cao tuổi tại Đồng Nai, qua đó lan tỏa mạnh mẽ "tinh thần Mekong", nơi dòng sông không chia cắt mà là sợi dây kết nối trái tim nhân dân hai nước.
Một nét rất đặc biệt trong quan hệ Việt - Thái là sự tương đồng về văn hóa và giao thoa Phật giáo sâu sắc, tiêu biểu là sự tồn tại và phát triển của phái An Nam tông (Annamnikaya) được Hoàng gia Thái Lan bảo trợ qua nhiều triều đại, cùng với đó là dấu ấn của các Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh, Phố Việt Nam (Vietnam Town) tại vùng Đông Bắc Thái Lan. Ông nhìn nhận ra sao về những giá trị văn hóa này trong việc gắn kết tình cảm đồng bào kiều quyến và người dân sở tại?
Các di tích lịch sử như Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh, Phố Việt Nam (Vietnam Town) tại Udon Thani và sự hiện diện của Phật giáo phái An Nam tông tại các tỉnh vùng Đông Bắc Thái Lan như Nakhon Phanom, Udon Thani, Sakon Nakhon minh chứng sinh động cho sức mạnh mềm và sự tương đồng, giao thoa văn hóa sâu sắc giữa hai dân tộc.
Các Khu di tích Bác Hồ tại Udon Thani, Nakhon Phanom hay Phichit đã trở thành những "địa chỉ đỏ" không chỉ của kiều bào mà còn của cả người dân địa phương. Phố Việt Nam đã trở thành nơi giới thiệu nét đẹp ẩm thực, ngôn ngữ, phong tục Việt Nam đến bạn bè Thái Lan và du khách quốc tế; thể hiện sự ghi nhận của chính quyền sở tại đối với những đóng góp tích cực của cộng đồng người gốc Việt vào sự phát triển chung của địa phương.
Hoàng gia Thái Lan qua nhiều triều đại đã dành sự bảo trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho các ngôi chùa An Nam Tông phát triển thể hiện tầm nhìn văn hóa bao dung và tình cảm trân trọng đối với cộng đồng người Thái gốc Việt. Phật giáo An Nam Tông đã trở thành bộ phận hữu cơ trong đời sống Phật giáo Thái Lan. Chư tăng và phật tử phái An Nam Tông Thái Lan cũng đã nhiều lần trở về Việt Nam tham dự các sự kiện đại lễ lớn như Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc (Vesak), các hội thảo Phật giáo quốc tế hay thăm, làm việc với Giáo hội Phật giáo Việt Nam…
Sự tương đồng, giao thoa văn hóa sâu sắc giữa hai dân tộc đã giúp nhân dân hai nước gần gũi hơn, chia sẻ, đồng cảm với nhau hơn và củng cố lòng tin chiến lược từ gốc rễ. Đến nay, cộng đồng hơn 100.000 người Việt tại Thái Lan sinh sống ổn định, đóng góp tích cực cho sự phát triển của nước sở tại và luôn tha thiết hướng về quê hương.
Sự gắn kết văn hóa cùng tình cảm hướng về nguồn cội của kiều bào chính là nguồn lực tinh thần quý giá, góp phần vào công cuộc phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, đúng theo tinh thần Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 02/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Sự đồng hành của kiều bào đóng vai trò là cầu nối hữu nghị tự nhiên, giúp người dân Thái Lan hiểu thêm về văn hóa Việt Nam, tăng cường sự tin cậy và thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết giữa nhân dân hai nước.
Việc hai nước nâng cấp khuôn khổ quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện đã mở ra không gian hợp tác rất lớn. Trong bối cảnh mới đó, đối ngoại nhân dân cần đổi mới phương thức hoạt động như thế nào để tương xứng với tầm vóc này, đặc biệt là trong việc gắn kết thế hệ trẻ, thúc đẩy hợp tác địa phương và liên kết doanh nghiệp?
Thiết thực cụ thể hóa khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện, Hội Hữu nghị Việt Nam - Thái Lan đang tập trung triển khai các chương trình hành động trọng tâm mang tính đổi mới toàn diện. Đầu tháng 10/2026, với sự hỗ trợ của tỉnh Lào Cai, hai Hội sẽ phối hợp tổ chức hành trình văn hóa "Việt Nam - Thái Lan: 50 năm đồng hành, 30 năm nhịp cầu đối ngoại nhân dân và sắc màu văn hóa Thái vùng Tây Bắc", tạo cơ hội cho đại biểu trải nghiệm di sản "Nghệ thuật Xòe Thái" đã được UNESCO ghi danh năm 2021, đồng thời mở ra cơ hội giao thương kết nối kinh tế và phát triển du lịch di sản liên vùng.
Đầu tháng 11/2026, Hội nghị Liên tịch lần thứ 15 sẽ diễn ra tại thành phố Chiang Mai nhằm rà soát các chương trình phối hợp và thảo luận phương hướng hợp tác năm 2027. Nhân dịp này, Hội dự kiến phối hợp với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ra mắt cuốn sách song ngữ Việt - Thái "Việt Nam - Thái Lan: 50 năm hợp tác cùng phát triển (1976 - 2026)". Ngoài ra, hai bên sẽ tổ chức chuyến thăm Nhà máy Prime và trồng 50 cây hữu nghị tại Phú Thọ vào đầu tháng 12/2026, đặt bia đá tại cây khế Bác Hồ trồng ở Nakhon Phanom, tham gia Diễn đàn Nhân dân Việt Nam - ASEAN và đẩy mạnh các hoạt động giao lưu thể thao.
Thực hiện Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị, Hội sẽ tập trung vận động đội ngũ doanh nhân kiều bào phát huy thế mạnh thương mại và logistics để kết nối chuỗi cung ứng hai nước. Thay vì chỉ dừng lại ở thương mại biên giới, Hội sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng tư vấn cho bà con thông qua Hiệp hội Doanh nhân người Việt Nam ở Thái Lan để phát triển các mô hình kinh doanh quy mô lớn, ví dụ như mô hình công ty đại chúng hay tập đoàn của kiều bào, đồng thời đầu tư hạ tầng kho bãi, logistics và chuẩn hóa tiêu chuẩn hàng hóa để đưa sản phẩm hai nước vươn sâu vào thị trường của nhau cũng như ra quốc tế. Hội cũng sẽ phối hợp với các cơ quan đại diện ngoại giao tư vấn, kết nối, hỗ trợ cho kiều bào đầu tư về nước, đồng thời kết nối trí thức và thế hệ trẻ kiều bào tham gia các dự án chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.
Trân trọng cảm ơn Thượng tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thành!