Đối diện khoản phạt khi đóng mã số thuế, nhiều doanh nghiệp đành bỏ cuộc

Phạt quá lớn, doanh nghiệp lo "bỏ cuộc"

Bà N.T.P. (Bạch Mai, Hà Nội) đang làm thủ tục đóng mã số thuế doanh nghiệp do mình đứng tên giám đốc.

Công ty thành lập cuối năm 2020, hoạt động được 6 tháng thì dịch COVID-19 bùng phát. Doanh thu chưa phát sinh mà doanh nghiệp đã phải làm thủ tục tạm ngừng hoạt động.

Đến đầu tháng 8-2021, dịch bệnh diễn biến căng thẳng, công ty ngừng hoạt động và bị "bỏ quên" cho đến nay.

Cuối tháng 7 vừa qua, bà nhận được thông báo của cơ quan thuế Hà Nội mời lên làm việc liên quan đến mã số thuế. Bà cho biết "choáng váng" khi được thông báo phải nộp khoảng 40 triệu đồng, dù công ty không có doanh thu, không xuất hóa đơn và cũng không nợ thuế.

Theo bà P., trong số này có lệ phí môn bài 2 triệu đồng/năm cùng tiền phạt chậm nộp tờ khai hơn chục triệu đồng.

"Bản chất của lệ phí môn bài là đánh vào người nộp thuế đang hoạt động kinh doanh. Doanh nghiệp không hoạt động, nằm "chết" mấy năm rồi mà vẫn thu lệ phí môn bài là rất bất cập" - bà P. nói và cho hay chưa biết xoay ở đâu để có số tiền phải nộp.

Tương tự, bà T.H.H. (Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết đang làm thủ tục đóng mã số thuế hộ kinh doanh cho thuê nhà, dù căn nhà đã bán được gần 10 năm.

Cuối tuần qua, bà làm việc với cơ quan Thuế TP Hà Nội và được đề nghị cung cấp hợp đồng cho thuê và hợp đồng bán nhà.

Song, điều khiến bà bất ngờ là vẫn phải nộp tiền dù căn nhà đã bán hơn 10 năm.

"Qua tìm hiểu, tôi được biết số tiền phải nộp cũng hơn 10 triệu đồng, gồm lệ phí môn bài, phạt tờ khai và tiền chậm nộp. Nhà bán rồi, doanh thu không mà vẫn bị phạt?" - bà H. băn khoăn.

Không nên truy thu lệ phí môn bài với doanh nghiệp đã "chết" nhiều năm

Bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam - cho biết có trường hợp doanh nghiệp chấm dứt hoạt động từ năm 2013 nhưng đến tháng 8-2026 mới làm thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Tổng số tiền phải nộp lên tới 61 triệu đồng, gồm phạt chậm nộp tờ khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, lệ phí môn bài từ năm 2013-2025 và tiền chậm nộp.

Từ thực tế này, bà Cúc cho rằng cần phân loại từng nhóm người nộp thuế để có biện pháp xử lý phù hợp.

Những trường hợp vi phạm nghiêm trọng như doanh nghiệp "ma" được lập ra để mua bán hóa đơn, trục lợi, trốn thuế; hoặc thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh bằng thông tin giả mạo để phục vụ hoạt động phi pháp, phải xử lý nghiêm.

Ngược lại, với trường hợp doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa làm thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế do thiếu hiểu biết hoặc "bỏ quên" thì cần có cơ chế xử lý riêng.

"Nếu xác định doanh nghiệp không còn hoạt động sản xuất, kinh doanh, không phát sinh doanh thu, chi phí và không có nợ thuế thì có thể nghiên cứu không truy thu lệ phí môn bài, tiền chậm nộp và không xử phạt hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế trong thời gian doanh nghiệp đã ngừng hoạt động.

Có thể chỉ xử phạt hành vi không thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế" - bà Cúc đề xuất.

Theo bà Cúc, với những khoản thuế phát sinh trước thời điểm doanh nghiệp ngừng hoạt động, nếu không có dấu hiệu gian lận doanh thu, chi phí, hóa đơn nhằm trốn thuế, có thể phân loại theo từng loại thuế và thời gian nợ để thu đủ tiền thuế gốc.

Đồng thời, chính sách có thể xem xét tính tiền chậm nộp trong thời gian không quá 5 năm, tạo điều kiện để người nộp thuế sớm hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trần Văn Quân - Chủ tịch VNLAWS - cho rằng theo quy định, người nộp thuế ngưng kinh doanh thì phải thông báo tạm ngừng. Tuy nhiên, pháp luật đăng ký doanh nghiệp không cho tạm ngưng thời gian dài. Trong khi đó, trước đây nhiều người nộp thuế chưa hiểu đầy đủ quy định này.

"Nếu họ không còn kinh doanh trong khoảng thời gian dài thì nên xem xét cơ chế không truy thu lệ phí môn bài và không xử phạt vi phạm hành chính về việc nộp tờ khai. Có như vậy mới giúp họ hoàn tất thủ tục giải thể doanh nghiệp hoặc đóng cửa hộ kinh doanh" - ông Quân nói.

Nên tạo thuận lợi để doanh nghiệp bước ra khỏi thị trường một cách hợp pháp

Theo ông Quân, với doanh nghiệp đã ngừng hoạt động 8-10 năm, gần như họ không còn bộ phận kế toán. Để đóng mã số thuế, chủ doanh nghiệp phải tìm lại kế toán, khôi phục dữ liệu, hồ sơ, xin sao kê ngân hàng, tra cứu hóa đơn, chữ ký số, nộp lại hồ sơ thuế nhiều kỳ.

Thực tế một số trường hợp có số thuế gốc không lớn nhưng thời gian và chi phí xử lý thủ tục lại lớn hơn rất nhiều.

Cơ quan thuế có thể khai thác dữ liệu sẵn có để xác định thời điểm cuối cùng doanh nghiệp phát sinh hóa đơn, doanh thu và nghĩa vụ thuế.

Người đại diện doanh nghiệp cam kết không hoạt động trong giai đoạn còn lại và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung cam kết. Trách nhiệm của doanh nghiệp sau khi giải thể cũng đã quy định tại điều 210 Luật Doanh nghiệp.

"Nếu một chủ doanh nghiệp tự nguyện quay lại sau 10 năm để giải quyết dứt điểm nghĩa vụ cũ thì nên tạo thuận lợi để họ bước ra khỏi thị trường một cách hợp pháp" - ông Quân khuyến nghị.

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề