Đề xuất nâng mức bồi thường tinh thần khi sức khỏe bị xâm hại

Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) - Ảnh: GIA HÂN
Chiều 10-8, thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, nhiều đại biểu tập trung vào việc làm sao xác định mức bồi thường sát hơn với thiệt hại thực tế, đặc biệt là tổn hại về sức khỏe và tinh thần của người bị thiệt hại.
Không nên để người bị thương tật nặng áp chung một trần bồi thường
Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) cho rằng dự thảo đã có bước điều chỉnh khi quy định mức thiệt hại tinh thần được tính theo mức lương cơ sở, qua đó giúp việc tính toán minh bạch và tự động cập nhật khi mức lương cơ sở thay đổi.
Tuy nhiên khoản 5 Điều 27 của dự thảo quy định thiệt hại về tinh thần trong trường hợp sức khỏe bị xâm phạm không quá 50 tháng lương cơ sở là còn thấp đối với những trường hợp sức khỏe bị tổn hại nghiêm trọng, như suy giảm từ 81% khả năng lao động trở lên hoặc bị tàn phế suốt đời.
Từ đó đại biểu đề nghị nghiên cứu phân loại theo tỉ lệ thương tật. Với trường hợp tổn hại sức khỏe từ 81% trở lên, mức trần bồi thường tinh thần có thể nâng lên 80-100 tháng lương cơ sở, nhằm bảo đảm mức bồi thường tương xứng hơn với thiệt hại.

Đại biểu Thạch Phước Bình - Ảnh: GIA HÂN
Cùng quan tâm đến quy định này, đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) cho rằng điều cần làm rõ không chỉ là mức trần 50 tháng lương cơ sở mà còn là tiêu chí để xác định mức bồi thường trong khoảng từ 1 đến 50 tháng.
Theo ông Bình, việc điều chỉnh theo lương cơ sở giúp giá trị bồi thường thay đổi theo thời gian, nhưng chưa giải quyết được câu hỏi: người bị tổn hại sức khỏe ở mức độ khác nhau được xác định mức bồi thường như thế nào?
Thực tế người có khả năng phục hồi sau vài tháng và người bị liệt, mất khả năng lao động hoặc không còn khả năng tự phục vụ không thể chỉ được đánh giá chung bằng một tiêu chí chung là "mức độ sức khỏe bị tổn hại".
Đại biểu dẫn quy định hiện hành về xác định tỉ lệ phần trăm tổn thương cơ thể và đề nghị dự thảo luật hoặc văn bản hướng dẫn cần quy định rõ hơn các tiêu chí xác định mức bồi thường, như tỉ lệ tổn thương cơ thể, tính chất và mức độ lâu dài của tổn thương, mức suy giảm khả năng lao động, khả năng tự phục vụ và nhu cầu chăm sóc sức khỏe thường xuyên.
Theo ông, có thể nghiên cứu phân nhóm mức độ tổn thương để xác định phạm vi bồi thường, nhưng chưa nhất thiết phải quy định cứng ngay trong luật. Cách này sẽ giúp bảo đảm người bị thiệt hại ở các mức độ khác nhau nhận được mức bồi thường tương xứng.
Sửa luật phải lấy quyền lợi người dân làm trung tâm

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng - Ảnh: GIA HÂN
Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết quan điểm xuyên suốt của việc sửa đổi luật lần này là thể chế hóa các định hướng về bảo vệ con người, bảo vệ người đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Đồng thời bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật và khắc phục những chồng chéo giữa Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước với các luật chuyên ngành mới được ban hành.
Theo Bộ trưởng, một yêu cầu quan trọng là lấy người dân làm trung tâm, đặt quyền và lợi ích của người dân ở vị trí trung tâm, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả của pháp luật. Cùng với đó là yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số và bảo vệ cán bộ năng động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.
Việc sửa đổi theo hướng cho phép luật khác quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước nhằm khắc phục tình trạng Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và một số luật chuyên ngành đang có quy định khác nhau. Chẳng hạn, Luật Tố cáo năm 2018 có quy định về trách nhiệm bồi thường trong một số trường hợp khác với luật hiện hành.
Nếu tất cả các quy định này đều đưa vào Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước có thể dẫn tới tình trạng một nội dung được quy định ở hai đạo luật, đồng thời khiến luật phải liên tục sửa đổi khi các luật chuyên ngành mới được ban hành.
Bộ trưởng cho rằng phương án Chính phủ trình giúp Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước giữ vai trò luật khung, vừa bảo đảm tính ổn định, vừa tạo sự linh hoạt khi điều chỉnh chính sách trong những lĩnh vực đặc thù như quốc phòng, an ninh, đầu tư, đất đai, thuế.
Về trách nhiệm bồi thường trong lĩnh vực thuế, Bộ trưởng cho rằng việc dẫn chiếu sang Luật Quản lý thuế sẽ bảo đảm đồng bộ pháp luật, tháo gỡ vướng mắc thực tiễn và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích chính đáng của người nộp thuế. Khi phạm vi bồi thường được bao quát hơn, trách nhiệm pháp lý của cơ quan, công chức quản lý thuế cũng tăng lên, qua đó tạo động lực giảm sai sót chủ quan.
Trước lo ngại việc dẫn chiếu có thể khó xác định hành vi trái pháp luật, ông Tùng giải thích trách nhiệm bồi thường chỉ phát sinh sau khi quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính của cơ quan thuế đã được xác định là trái pháp luật và gây thiệt hại. Đây là điều kiện tiên quyết của cơ chế bồi thường của Nhà nước.
"Đây là vấn đề mà qua thảo luận có rất nhiều ý kiến khác nhau", ông Tùng nói và cho biết Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan thẩm tra nghiên cứu sâu, báo cáo Chính phủ. Nếu ý kiến vẫn còn khác nhau, phương án cuối cùng sẽ do Quốc hội xem xét, quyết định.
Đọc tiếp
Về trang Chủ đề