Đại biểu Quốc hội: Phòng ngay 'mua bia kèm lạc', ép khách vay vốn phải mua trái phiếu doanh nghiệp

Sáng 9-8, Quốc hội thảo luận về dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Phòng ngừa tình trạng "mua bia kèm lạc"

Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Lê Văn Thế (Ninh Bình) bày tỏ đặc biệt quan tâm việc kiểm soát xung đột lợi ích khi ngân hàng thương mại làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp.

Ông thống nhất việc bổ sung hoạt động này cho ngân hàng thương mại và cho rằng nếu được thiết kế tốt, đây có thể là giải pháp chuyên nghiệp hơn trong quản lý tài sản bảo đảm, góp phần củng cố niềm tin nhà đầu tư.

Tuy nhiên, nếu một ngân hàng vừa cấp tín dụng cho doanh nghiệp, vừa quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu, đồng thời tham gia phân phối, thanh toán hoặc cung cấp dịch vụ khác cho đợt phát hành, xung đột lợi ích có thể phát sinh.

Khi doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính, lợi ích thu hồi nợ của ngân hàng có thể không hoàn toàn đồng nhất với lợi ích của các trái chủ.

Vì vậy ông cho rằng phải thiết kế cơ chế để ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động này một cách độc lập, minh bạch và không lạm dụng vị thế.

Ông đề nghị ngay sau khi luật được ban hành, Chính phủ quy định cụ thể điều kiện, phạm vi và nguyên tắc thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm cơ chế nhận diện, công khai và kiểm soát xung đột lợi ích.

Đồng thời quy định trách nhiệm quản lý, công khai thông tin về tài sản bảo đảm, tách bạch tài sản, hồ sơ, dữ liệu và cơ chế giám sát, xử lý vi phạm.

Nhấn mạnh nguy cơ cần phòng ngừa ngay từ khi thiết kế chính sách, đó là tình trạng "mua bia kèm lạc", đại biểu Lê Văn Thế đề xuất Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước quy định chi tiết để ngăn chặn việc "ép buộc hoặc tạo sức ép, ra các điều kiện" khi khách hàng vay, giải ngân vốn phải mua hoặc cam kết mua trái phiếu doanh nghiệp hay sản phẩm đầu tư khác.

"Mở rộng thẩm quyền phải đi cùng giới hạn pháp lý, dữ liệu và trách nhiệm giải trình. Mở rộng hoạt động ngân hàng phải đi cùng kiểm soát xung đột lợi ích và bảo vệ nhà đầu tư", ông nêu thêm.

Cùng quan điểm này, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) chia sẻ thị trường trái phiếu doanh nghiệp định hướng đạt khoảng 25 - 30% GDP, nhưng hiện nay chỉ đạt khoảng 12% GDP.

Vì vậy theo ông, cần thiết bổ sung chức năng cho phép ngân hàng thương mại đóng vai trò làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp.

Song ông nói Ngân hàng Nhà nước khi yêu cầu các ngân hàng thương mại phải giải thích rõ cho khách hàng đâu là đại lý phát hành, đâu là bảo lãnh thanh toán phát hành, đại lý quản lý tài sản bảo đảm để khách hàng không bị nhầm lẫn.

Ông nhấn mạnh bài học về sự cố quản trị thị trường trái phiếu doanh nghiệp năm 2022 và bài học từ Ngân hàng SCB là rất lớn và chúng ta cần nghiêm túc rút kinh nghiệm.

Cần đặc biệt quan tâm kiểm soát rủi ro

Góp ý về sửa điều 59 dự Luật Ngân hàng Nhà nước, đại biểu Lê Thị Thúy Sen (Hưng Yên) đồng tình việc bổ sung một số "tỉ lệ an toàn khác" để phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và các dự án lớn, trọng điểm quốc gia.

Tuy nhiên để tránh lạm dụng chính sách, bà nói cần có sự kiểm soát thông qua các thiết chế quản lý nhà nước như thanh tra, giám sát và kiểm toán nhà nước.

Bà đồng tình quy định này và giải pháp "đối tượng thanh tra, giám sát ngân hàng phải xây dựng, thực hiện lộ trình để đảm bảo tuân thủ mức quy định".

Đồng thời nguyên tắc "dĩ bất biến" là trong mọi trường hợp phải đảm bảo sự phát triển an toàn, lành mạnh của hệ thống ngân hàng.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam (TP Huế) cũng đề nghị làm rõ thêm, bởi khái niệm "tỉ lệ khác" có 2 cách hiểu. Nếu "khác" mang tính an toàn hơn thì không cần bàn luận thêm.

Nếu "khác" theo hướng ít an toàn hơn, tức là chấp nhận rủi ro cao hơn, sẽ tiềm ẩn nhiều hệ quả lớn. Cụ thể là nguy cơ hạ chuẩn an toàn, áp dụng thiếu thống nhất, bị lạm dụng hoặc tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn của hệ thống ngân hàng.

Ông chia sẻ không thể quên bài học như đề án tái cơ cấu 4 ngân hàng yếu kém hay sự cố tái cấu trúc Ngân hàng SCB năm 2022 gây ra nhiều hệ lụy và tiêu tốn nhiều nguồn lực của đất nước.

Ông cho rằng cần đặc biệt quan tâm kiểm soát rủi ro. Cụ thể cần xác định rõ thẩm quyền quyết định đối tượng, phạm vi, điều kiện, thời hạn áp dụng các tỉ lệ khác, đồng thời yêu cầu công khai báo cáo, kiểm tra, giám sát để đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng.

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề