Đa dạng phương thức hỗ trợ hoạt động biểu diễn sân khấu

Sở VH-TT TPHCM vừa tổ chức khảo sát Rạp Xiếc và Biểu diễn đa năng Phú Thọ cùng Rạp Kim Châu, với sự tham gia của đại diện 19 đơn vị nghệ thuật. Không chỉ tìm thêm địa điểm biểu diễn, hoạt động này mở ra hướng khai thác hiệu quả thiết chế công, giảm áp lực chi phí và từng bước hình thành hệ sinh thái sân khấu của thành phố.

Hai địa điểm, hai định hướng

Rạp Xiếc và Biểu diễn đa năng Phú Thọ (đường Lữ Gia, phường Phú Thọ) được thành phố đầu tư hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại. Trong rạp có 2 sân khấu gồm sân khấu 2.000 chỗ và 300 chỗ. Đại diện Sở VH-TT TPHCM thông tin, sân khấu 300 chỗ được định hướng dành cho các tác phẩm về lịch sử, văn hóa dân tộc, truyền thống cách mạng và chương trình phục vụ thiếu nhi. Những đơn vị đáp ứng tiêu chí trên sẽ được áp dụng chính sách ưu đãi, miễn phí sử dụng sân khấu này.

Theo các nghệ sĩ đây là hướng hỗ trợ cần thiết, bởi những tác phẩm về lịch sử, truyền thống hoặc dành cho trẻ em thường đòi hỏi chi phí dàn dựng lớn nhưng khó thu hồi vốn hoàn toàn từ doanh thu bán vé. Trước áp lực của thị trường, nhiều dự án có giá trị giáo dục và xã hội sẽ khó có cơ hội ra đời hoặc chỉ tồn tại trong một vài suất diễn mang tính thời điểm.

“Nếu được hỗ trợ điểm diễn, chúng tôi rất vui mừng, bởi đây sẽ là cánh cửa để chúng tôi đưa tác phẩm đến gần hơn với công chúng”, NSƯT Vũ Luân chia sẻ.

Trong khi đó, nằm ở khu vực trung tâm, Rạp Kim Châu (đường Nguyễn Thái Bình, phường Bến Thành) được định hướng trở thành nơi tổ chức các chương trình quảng bá văn hóa dân tộc, nghệ thuật truyền thống và kết nối biểu diễn du lịch văn hóa. Hiện rạp đang do Nhà hát Ca Múa Nhạc Dân tộc Bông Sen quản lý, được Sở VH-TT TPHCM giao hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp nghệ thuật thực hiện chương trình với mức chi phí phù hợp nhằm biến nơi đây thành một điểm đến văn hóa dành cho người dân lẫn du khách.

Cơ hội nâng cao chất lượng sáng tạo

Trong nhiều năm qua, sức sống của sân khấu xã hội hóa TPHCM chủ yếu được duy trì bằng lòng yêu nghề, uy tín cá nhân và khả năng xoay xở của nghệ sĩ. Nhiều đơn vị có lực lượng sáng tạo, có khán giả nhưng thiếu địa điểm biểu diễn ổn định. Không ít sân khấu phải thuê rạp theo từng suất, tự đầu tư thiết bị, truyền thông và chịu toàn bộ rủi ro doanh thu.

Vì vậy, việc thành phố chủ động rà soát, mở thêm không gian biểu diễn có ý nghĩa lớn hơn sự hỗ trợ về mặt bằng. Hoạt động này định vị lại vai trò của thiết chế văn hóa công: không chỉ là tài sản cần được bảo quản mà phải trở thành hạ tầng phục vụ sáng tạo, nơi nguồn lực nhà nước gặp năng lực tổ chức của doanh nghiệp và tài năng của văn nghệ sĩ.

Điểm đáng chú ý trong chủ trương lần này là chính sách hỗ trợ không chỉ dành cho các đơn vị đang thiếu địa điểm. Với những sân khấu ngoài công lập đã hoạt động ổn định tại cơ sở hiện hữu, Sở VH-TT TPHCM tiếp tục nghiên cứu giải pháp trợ giá, kích cầu và hỗ trợ phù hợp. Việc linh hoạt trong áp dụng hỗ trợ giúp chính sách phát huy hiệu quả khi đi đúng vào nhu cầu thực tế, thay vì áp dụng một phương thức cho tất cả.

Cuộc khảo sát vừa qua đã tiếp tục khẳng định nỗ lực của TPHCM trong việc kết nối thiết chế công, nguồn lực xã hội và năng lực sáng tạo. Khi sự kết nối ấy được vận hành bằng cơ chế minh bạch, chuyên nghiệp và lấy công chúng làm trung tâm, sân khấu TPHCM sẽ có cơ hội vượt qua tình trạng chật vật từng suất diễn để bước vào một chu kỳ phát triển bền vững hơn.

Việc hỗ trợ địa điểm biểu diễn chỉ là một phần trong nỗ lực của thành phố nhằm nâng cao chất lượng các chương trình biểu diễn, đa dạng hóa sản phẩm và đưa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng. Về phần mình, các đơn vị biểu diễn cần chủ động đề xuất mô hình vận hành, xây dựng chương trình phù hợp với công năng từng địa điểm, chú trọng tác phẩm về lịch sử, văn hóa dân tộc, thiếu nhi và nghệ thuật truyền thống; đồng thời tăng cường liên kết với giáo dục, du lịch và truyền thông để mỗi không gian biểu diễn thực sự trở thành một điểm đến văn hóa.

NSND NGUYỄN THỊ THANH THÚY, Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM

THANH HIỆP