Cựu tổng tư lệnh quân đội Ukraine nêu lý do nước này khó gia nhập NATO
Theo trang tin European Pravda, phát biểu tại hội nghị các đại sứ Ukraine ở Kiev ngày 3/8, ông Zaluzhnyi cho biết trong khoảng 12 năm, ông đã trực tiếp tham gia quá trình đưa quân đội Ukraine tiến gần hơn tới các tiêu chuẩn của NATO.
"Tôi hiểu rất rõ về NATO. Trong khoảng 12 năm, cá nhân tôi đã nỗ lực để chúng ta đạt được các tiêu chuẩn của NATO và năm nào cũng nghe những lời hứa rằng Ukraine sắp gia nhập liên minh", ông nói.
Theo ông, với trình độ phát triển hiện nay của lực lượng vũ trang Ukraine, việc gia nhập NATO là rất khó.
"Thật không may, điều đó sẽ không bao giờ diễn ra", ông nói, đồng thời cho rằng lực lượng vũ trang Ukraine hiện không tương thích với một liên minh mà theo đánh giá của ông vẫn vận hành trên cơ sở các học thuyết quân sự được xây dựng từ thời Chiến tranh Thế giới thứ hai.
Ukraine đã đưa mục tiêu gia nhập NATO và Liên minh châu Âu (EU) vào Hiến pháp. Tuy nhiên, Kiev cũng thừa nhận việc trở thành thành viên NATO vẫn chưa nhận được sự đồng thuận của tất cả các nước trong khối.
Ông Zaluzhnyi giữ cương vị Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine đến năm 2024 trước khi được bổ nhiệm làm Đại sứ tại Anh. Theo truyền thông Ukraine, việc thay đổi vị trí công tác của ông diễn ra sau những bất đồng với Tổng thống Volodymyr Zelensky về cách thức điều hành chiến dịch quân sự.
Những nhận định trên được ông Zaluzhnyi đưa ra trong phiên thảo luận về tiến trình hội nhập của Ukraine. Khi được hỏi về khả năng tham gia Lực lượng Viễn chinh Chung (JEF) - liên minh an ninh do Anh dẫn đầu, ông tiếp tục nhấn mạnh rằng trở ngại lớn nhất đối với Ukraine không nằm ở yếu tố chính trị mà ở khác biệt về mô hình phát triển quân sự.
Theo ông, trước hết Ukraine cần thu hẹp khoảng cách về tiêu chuẩn quân sự với các nước thành viên NATO. Tuy nhiên, ngay cả khi đạt được mục tiêu này, năng lực quân sự của Ukraine vẫn chỉ tương đương khoảng một nửa sức mạnh hiện nay của quân đội Nga.
Dù vậy, ông cho rằng Ukraine vẫn cần tiếp cận những công nghệ mà các nước NATO đang sở hữu, đặc biệt là các hệ thống phòng thủ chống tên lửa đạn đạo cùng những năng lực trong lĩnh vực không gian.
Thay vì chỉ tập trung vào mục tiêu gia nhập NATO, ông Zaluzhnyi cho rằng Ukraine cần mở rộng hợp tác với các cơ chế an ninh khác tại châu Âu. Ông đề cập khả năng hình thành "khối an ninh châu Âu" và đánh giá đây có thể là hướng đi thực tế hơn trong bối cảnh hiện nay.
Ông cũng đánh giá tích cực vai trò của JEF dù cho rằng cơ chế điều phối của tổ chức này vẫn cần được hoàn thiện để đáp ứng tốt hơn các yêu cầu an ninh trong khu vực.
JEF hiện gồm 10 quốc gia Bắc Âu và Bắc Âu - Baltic gồm Anh, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Iceland, Latvia, Litva, Hà Lan, Na Uy và Thụy Điển. Liên minh này hoạt động độc lập với NATO, tập trung vào khả năng phản ứng nhanh trước các cuộc khủng hoảng tại khu vực Biển Baltic, Biển Bắc, Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương.
Tháng 11/2025, Ukraine trở thành quốc gia đầu tiên ngoài JEF được trao quy chế đối tác tăng cường. Quy chế này cho phép Kiev tham gia sâu hơn vào cơ chế chia sẻ thông tin tình báo, các cuộc tập trận chung và hoạt động hoạch định quốc phòng khu vực.
Theo European Pravda, JEF hiện chưa có cơ chế phòng thủ tập thể tương tự Điều 5 của NATO. Tuy nhiên, các nước thành viên đã ký bản ghi nhớ về việc thành lập lực lượng hải quân chung nhằm tăng cường hợp tác an ninh và bổ trợ cho các hoạt động của NATO.