Cửa ngõ để hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường Bắc Phi

Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 380 triệu USD, tăng khoảng 25% so với năm 2024. Trong 6 tháng đầu năm nay, trao đổi thương mại giữa hai nước tiếp tục duy trì đà tích cực, tăng trưởng 26%.

Bà Trần Lê Dung - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Maroc - cho biết cơ cấu hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Maroc khá đa dạng. Các nhóm hàng đáng chú ý gồm điện thoại và linh kiện; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; hàng dệt may, giày dép; cà phê, hạt tiêu, hạt điều; thủy sản; sản phẩm từ gạo; máy móc, thực phẩm chế biến và một số mặt hàng tiêu dùng.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Maroc chủ yếu các mặt hàng như phân bón và nguyên liệu phục vụ sản xuất phân bón, hóa chất, khoáng sản và một số nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Đặc điểm nổi bật trong quan hệ thương mại hai nước là Việt Nam duy trì xuất siêu lớn sang Maroc. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Maroc cao hơn nhiều so với kim ngạch nhập khẩu từ thị trường này. Điều này cho thấy Maroc không chỉ là thị trường tiêu thụ đáng chú ý mà còn có thể trở thành một cửa ngõ để hàng hóa Việt Nam tiếp cận khu vực Bắc Phi và một phần Tây Phi.

Qua quá trình làm việc trực tiếp với các nhà nhập khẩu, nhà phân phối và doanh nghiệp Maroc, Thương vụ Việt Nam tại Maroc nhận thấy hàng Việt Nam nhìn chung được đánh giá khá tích cực về chất lượng, giá cả cạnh tranh và khả năng đáp ứng linh hoạt theo yêu cầu của khách hàng. Đặc biệt, trong các hoạt động kết nối doanh nghiệp do Thương vụ tổ chức thời gian qua, các đối tác Maroc thể hiện sự quan tâm tới cà phê, hạt điều, hạt tiêu và gia vị, thủy sản, thực phẩm chế biến, bánh kẹo, hàng tiêu dùng… Đặc biệt, bún khô và bánh đa nem của Việt Nam rất được người Maroc ưa chuộng.

Tuy nhiên, bà Trần Lê Dung nhấn mạnh thị trường Maroc cũng có những đặc thù riêng. Người tiêu dùng khá quan tâm đến giá cả, hình thức bao bì, nhãn mác bằng tiếng Pháp hoặc tiếng Arập, nguồn gốc sản phẩm và sự phù hợp với văn hóa Hồi giáo. Đối với thực phẩm và một số sản phẩm có yêu cầu chứng nhận Halal, an toàn thực phẩm, kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc, doanh nghiệp Việt Nam cần đặc biệt lưu ý để có thể đáp ứng được các yêu cầu này.

Một vấn đề khác là nhận diện thương hiệu Việt Nam tại Maroc còn chưa cao. Nhiều sản phẩm của Việt Nam có chất lượng tốt, nhưng người tiêu dùng Maroc chưa biết rõ nguồn gốc từ Việt Nam do hàng hóa được nhập khẩu qua trung gian hoặc mang thương hiệu của nhà phân phối. Vì vậy, theo bà Trần Lê Dung, doanh nghiệp Việt Nam không nên chỉ tập trung bán hàng mà cần chú trọng hơn đến xây dựng thương hiệu, thiết kế bao bì phù hợp, cung cấp thông tin bằng tiếng Pháp/Arập và hợp tác với các nhà phân phối có hệ thống bán hàng tại địa phương.

Thương vụ Việt Nam tại Maroc đánh giá Maroc là nền kinh tế có độ mở tương đối cao, với nhu cầu nhập khẩu lớn đối với nguyên liệu, máy móc, thiết bị, năng lượng cũng như một số mặt hàng lương thực, thực phẩm và hàng tiêu dùng. Đặc biệt, việc Maroc đang đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng, công nghiệp, logistics, du lịch và các dự án chuẩn bị cho World Cup 2030 tạo thêm nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị, vật liệu, sản phẩm nội thất, hàng tiêu dùng và các sản phẩm phục vụ khách sạn - nhà hàng.

Xét về năng lực sản xuất, Việt Nam hoàn toàn có khả năng cung cấp nhiều nhóm hàng mà Maroc có nhu cầu nhập khẩu. Việt Nam có thế mạnh về nông sản nhiệt đới, thủy sản, thực phẩm chế biến, dệt may, giày dép, đồ gỗ, hàng điện tử… Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải đối mặt với một số rào cản. Trước hết là khoảng cách địa lý và chi phí logistics. Việt Nam và Maroc chưa có tuyến vận tải biển trực tiếp thường xuyên nên thời gian vận chuyển tương đối dài. Thứ hai, hai nước chưa có hiệp định thương mại tự do (FTA), trong khi Maroc đã ký nhiều FTA với các đối tác lớn. Do đó, ở một số nhóm hàng, hàng Việt Nam phải cạnh tranh với sản phẩm từ Liên minh châu Âu (EU), Thổ Nhĩ Kỳ và các nước có ưu đãi thuế quan với Maroc. Thứ ba là các yêu cầu ngày càng chặt chẽ về tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm, kiểm dịch, nhãn mác, chứng nhận Halal và thủ tục hải quan. Maroc cũng đang tăng cường các biện pháp phòng vệ thương mại đối với một số sản phẩm khi nhập khẩu tăng nhanh.

Do vậy, bà Trần Lê Dung khuyến nghị, trước khi ký hợp đồng, doanh nghiệp Việt Nam cần tìm hiểu kỹ thuế nhập khẩu theo mã HS, các tiêu chuẩn bắt buộc, chứng nhận cần thiết và uy tín của đối tác, thận trọng về phương thức thanh toán, xác minh đối tác trước giao dịch và ưu tiên các phương thức thanh toán an toàn đối với những khách hàng mới. 

Từ đầu năm đến nay, Thương vụ Việt Nam tại Maroc đã triển khai nhiều hoạt động xúc tiến thương mại theo hướng đưa doanh nghiệp và sản phẩm Việt Nam tiếp cận trực tiếp hơn với các nhà nhập khẩu, nhà phân phối và hệ thống bán lẻ tại Maroc, thay vì chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin thị trường. Một trong những hoạt động xúc tiến quan trọng là tham gia Hội chợ Nông nghiệp Quốc tế Maroc – SIAM 2026 tại Meknès, một trong những sự kiện nông nghiệp và thực phẩm lớn nhất tại Maroc và khu vực châu Phi. Thông qua hội chợ, Thương vụ giới thiệu, quảng bá các sản phẩm và thế mạnh xuất khẩu của Việt Nam, đồng thời chủ động tiếp xúc, làm việc với các doanh nghiệp, nhà nhập khẩu và phân phối Maroc.

Bên cạnh đó, Thương vụ phối hợp với Phòng Thương mại, Công nghiệp và Dịch vụ Casablanca-Settat tổ chức chương trình giới thiệu tiềm năng kinh tế, thương mại Việt Nam và kết nối doanh nghiệp tại Casablanca. Bà Trần Lê Dung cho biết thêm Thương vụ cũng đã quảng bá và vận động một số nhà nhập khẩu Maroc tham dự Triển lãm Kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh, giúp các doanh nghiệp Maroc có cơ hội trực tiếp gặp gỡ các nhà sản xuất Việt Nam, tham quan nhà máy, tìm kiếm nguồn cung và tiến tới thiết lập quan hệ nhập khẩu trực tiếp. Hoạt động này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp Maroc đang có nhu cầu chuyển từ nhập khẩu hàng Việt Nam qua trung gian sang làm việc trực tiếp với nhà sản xuất và xuất khẩu Việt Nam.

Có thể nói, dư địa thương mại Việt Nam – Maroc vẫn còn rất lớn. Với vị trí chiến lược tại Bắc Phi, nền kinh tế tương đối mở và mạng lưới các hiệp định thương mại rộng, Maroc không chỉ là thị trường với hơn 37 triệu người tiêu dùng, mà còn có thể trở thành một cửa ngõ quan trọng để hàng hóa Việt Nam mở rộng hiện diện tại Bắc Phi và các thị trường châu Phi khác.