Cơ hội để TP Hồ Chí Minh trở thành siêu đô thị tầm châu Á

Theo Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Đức Thuận, Chủ tịch Hội các Nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam (VACD), giá trị lớn nhất của việc mở rộng không gian không nằm ở diện tích hay dân số, mà ở khả năng hội tụ nhiều lợi thế chiến lược trong cùng một chỉnh thể.

Đó là sự kết hợp giữa các trung tâm công nghiệp, sản xuất công nghệ cao, cảng biển nước sâu, logistics quốc tế, tài chính - dịch vụ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Nếu được kết nối hiệu quả, các nguồn lực này có thể tạo ra giá trị lớn hơn nhiều so với khi phát triển riêng lẻ. “Siêu đô thị không thể hình thành chỉ bằng việc cộng gộp địa giới hành chính. Điều quyết định là khả năng kết nối các nguồn lực thành một hệ sinh thái thống nhất”, ông Thuận nhấn mạnh.

Theo Sở Quy hoạch Kiến trúc TP Hồ Chí Minh, cùng với việc mở rộng không gian, Thành phố đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển. Nghị quyết số 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới đặt mục tiêu đến năm 2045 xây dựng Thành phố trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, văn hóa, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của châu Á; đến năm 2075 hướng tới một đô thị toàn cầu, thông minh và hiện đại.

Trong tiến trình này, quy hoạch TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2025-2050, tầm nhìn 100 năm được xem là “trục xương sống”, không chỉ tổ chức không gian đô thị mà còn định hình các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế và mạng lưới hạ tầng, qua đó tác động đến dòng lưu chuyển của con người, hàng hóa, vốn và tri thức.

Từ góc độ quy hoạch, ông Thuận cho rằng, Thành phố cần phát triển theo hướng đa cực, đa trung tâm; mỗi khu vực phát huy lợi thế riêng về tài chính, công nghiệp, đổi mới sáng tạo, logistics, cảng biển hay du lịch, đồng thời được kết nối trong một hệ thống thống nhất.

Hạ tầng phải đi trước một bước với metro, đường vành đai, cao tốc, cảng biển, sân bay trở thành mạng lưới liên kết xuyên suốt; trong đó, phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) có thể tạo ra các trung tâm mới, tích hợp nhà ở, việc làm, thương mại, dịch vụ và không gian công cộng.

Cùng quan điểm, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, TP Hồ Chí Minh hiện nay có tầm vóc chiến lược mới nhưng cũng phải đối mặt với những thách thức chưa từng có. Sứ mệnh của Thành phố không chỉ là giải quyết các vấn đề nội tại mà còn gắn với vai trò đầu tàu của vùng và đóng góp vào tăng trưởng chung của đất nước. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải đồng thời có tầm nhìn dài hạn và năng lực xử lý hiệu quả các vấn đề trước mắt.

Ông Thiên đánh giá, cơ chế, chính sách đặc thù cần được nhìn nhận không đơn thuần là nguồn lực bổ sung, mà là khung khổ thể chế giúp Thành phố tăng tính chủ động, sáng tạo và huy động hiệu quả hơn các nguồn lực xã hội. Trong khi đó, bài toán hạ tầng, vốn và nhân lực sẽ quyết định khả năng hiện thực hóa tầm nhìn siêu đô thị. Nhu cầu đầu tư cho giao thông, môi trường và các công trình chiến lược sẽ rất lớn, đòi hỏi sự tham gia mạnh mẽ của khu vực tư nhân và khả năng huy động các nguồn lực dài hạn.

Theo ông Thiên, sự thay đổi cấu trúc đô thị cũng sẽ làm dịch chuyển các dòng vốn. Từ Metro có thể hình thành những trung tâm thương mại mới; vành đai và cao tốc mở ra các hành lang công nghiệp - logistics; các cực đổi mới sáng tạo tạo thêm thị trường lao động và hệ sinh thái doanh nghiệp. "Đây chính là cơ sở hình thành “siêu cơ hội” cho doanh nghiệp và nhà đầu tư. Tuy nhiên, cơ hội mới không nên được đồng nhất với những cơn sốt đất theo thông tin quy hoạch”, ông Thiên chia sẻ.

Nhận diện cơ hội đầu tư bất động sản trong kỷ nguyên siêu đô thị, các chuyên gia cũng lưu ý doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy “có đất là thắng” sang năng lực lựa chọn đúng vị trí, đúng thời điểm, đúng mô hình và đủ sức đi đường dài. Giá trị của bất động sản trong chu kỳ mới sẽ ngày càng phụ thuộc vào dân số, việc làm, hạ tầng, công nghiệp, logistics, thương mại, dịch vụ và chất lượng sống thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng tăng giá.

Cũng tại diễn đàn, các đại biểu cũng chia sẻ những bài học quy hoạch từ những siêu đô thị hàng đầu thế giới; nhấn mạnh đến không gian kinh tế thống nhất về hạ tầng, logistics, quy hoạch, các cơ chế phát triển và tính liên kết vùng.

Từ những yêu cầu trên, các đại biểu tin tưởng TP Hồ Chí Minh sẽ tái cấu trúc một cực tăng trưởng có sức cạnh tranh quốc tế. Khi đó, “siêu đô thị” mới thực sự tạo ra “siêu cơ hội” cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và người dân, đồng thời mở thêm động lực tăng trưởng cho toàn vùng và nền kinh tế Việt Nam…