Chuyên gia: Cấm hút thuốc lá khi lái xe là hiển nhiên, nhưng chưa đủ

30/08/2026 16:29 GMT+7

Trên đường phố, ngã tư đường, khi dừng đèn đỏ… nhiều người vẫn vô tư phì phèo điếu thuốc, làn khói bay khắp nơi mà 'coi nhẹ' trong khói thuốc chứa hàng ngàn chất có thể dẫn đến nhiều bệnh mạn tính.

Khói thuốc lá khiến người không hút vẫn nhiễm bệnh

Trao đổi với Tuổi Trẻ, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết khói thuốc chứa khoảng 7.000 chất hóa học, trong đó có 69 chất được xác định là gây ung thư.

Các chất độc này có thể tác động đến nhiều cơ quan, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch, hô hấp và ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.

Đáng nói, người không hút thuốc vẫn có thể hít phải một hỗn hợp nhiều chất độc hại khi ở trong môi trường có người hút thuốc. Một số chất nguy hiểm trong khói thuốc gồm nicotine, hắc ín, carbon monoxide (CO), benzene, nitrosamines, ammonia, formaldehyde và các hydrocarbon thơm đa vòng (PAH).

Trong đó, nicotine là chất gây nghiện mạnh. Khi đi vào cơ thể, nicotine nhanh chóng được hấp thu vào máu và tác động lên não, đồng thời làm tăng nhịp tim, co mạch và huyết áp. Với người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc, việc phơi nhiễm kéo dài khiến cơ thể phải tiếp nhận các chất độc dù bản thân không sử dụng thuốc lá.

Khói thuốc cũng đặc biệt đáng lo ngại đối với phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Phơi nhiễm khói thuốc trong thai kỳ có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe thai nhi.

Tại Việt Nam, phụ nữ dù có tỉ lệ hút thuốc thấp hơn nam giới nhưng vẫn là nhóm có nguy cơ phơi nhiễm khói thuốc thụ động đáng kể. Theo WHO, 48,2% phụ nữ thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động tại nhà và 25,4% phụ nữ hít phải khói thuốc thụ động tại nơi làm việc.

Các chuyên gia y tế cảnh báo không có mức phơi nhiễm khói thuốc nào được xem là hoàn toàn an toàn. Một môi trường không khói thuốc là biện pháp thiết thực để giảm phơi nhiễm với các chất độc hại và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Cấm hút thuốc lá khi lái xe là điều hiển nhiên

Từ câu chuyện có nên xử phạt người hút thuốc lá khi đang lái xe, bác sĩ Nguyên cho rằng đây là biện pháp cần thiết để bảo vệ người tham gia giao thông, đặc biệt trong không gian kín như ô tô.

Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên

Hiển nhiên là cần cấm hút thuốc khi lái xe. Đặc biệt, khi không gian càng kín, càng hẹp thì nồng độ các chất độc trong khói thuốc càng cao, càng ảnh hưởng đến người khác

Tuy nhiên, không nên xem đây là giải pháp trọng tâm duy nhất trong phòng chống tác hại thuốc lá. Vấn đề lớn hơn là làm thế nào để không tạo thêm những người hút thuốc mới. Bởi một khi đã hình thành thói quen và lệ thuộc nicotine, việc cai thuốc trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

Bác sĩ Nguyên nhấn mạnh cần có những chính sách bảo vệ thế hệ trẻ trước các sản phẩm thuốc lá mới và những hình thức tiếp thị, quảng bá có thể khiến người trẻ tiếp cận thuốc lá.

"Như việc cấm bán thuốc lá cho người sinh từ năm 2010, hướng tới xây dựng một thế hệ không khói thuốc. Tại Anh mới đây đã thông qua chính sách "thế hệ không khói thuốc", cấm bán các sản phẩm thuốc lá cho bất kỳ ai sinh sau ngày 1-1-2009.

Chỉ khi không có thế hệ hút thuốc lá thì mới ngăn được những tác hại của thuốc lá gây ra cho sức khỏe", bác sĩ Nguyên nhấn mạnh.

Ông cho rằng các biện pháp hạn chế hút thuốc ở nơi công cộng, trong phương tiện giao thông hay tại những không gian kín đều cần thiết.

Nhưng các biện pháp này chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi nằm trong một chiến lược lớn hơn, trong đó ưu tiên hàng đầu là ngăn người trẻ tiếp cận và bắt đầu sử dụng thuốc lá.

Không chỉ người trực tiếp hút thuốc, những người hít phải khói thuốc thụ động cũng phải đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng.

Theo Báo cáo xu hướng toàn cầu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) năm 2024, thuốc lá gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu, trong đó khoảng 1,6 triệu người không hút thuốc nhưng tử vong do phơi nhiễm với khói thuốc thụ động.

"Không hút thuốc, nhưng ngày nào cũng phải hít khói thuốc"

Chia sẻ với Tuổi Trẻ, chị Huệ (30 tuổi, Hà Nội) cho biết: "Tôi không hút thuốc, nhưng nhiều khi ra quán cà phê, đi ăn cùng bạn bè hay thậm chí ở nơi làm việc, tôi vẫn phải ngồi cạnh người hút thuốc và hít khói thuốc của họ".

Nhiều người hút thuốc thường nghĩ khói thuốc không ảnh hưởng nhiều đến người xung quanh, nếu có chăng đó chỉ là "mùi khó chịu". Chị Huệ cho rằng nhiều người vẫn không hiểu về tác hại của những làn khói đó. Và điều khó chịu nhất là nhiều người vẫn nghĩ hút thuốc là chuyện cá nhân.

Thực tế, khi hút ở nơi có người khác, đó không còn là chuyện riêng của người hút nữa. Khói thuốc ảnh hưởng đến sức khỏe của tất cả những người xung quanh.

"Tôi chỉ mong người hút thuốc có thể nghĩ thêm một chút: Nếu không muốn người thân của mình, đặc biệt là con nhỏ hay phụ nữ mang thai, phải hít khói thuốc thì cũng đừng để người khác phải chịu điều đó", chị Huệ nói.

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết

0

0 0

Chuyển sao tặng cho thành viên

• x1
• x5
• x10

Hoặc nhập số sao

Bạn đang có: 0 sao

Tuổi Trẻ Online Newsletters

Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất