Bỏ điểm cộng học sinh giỏi, IELTS trong xét tuyển đại học: Có gây 'sốc' cho thí sinh?

Theo dự thảo, từ năm 2027, điểm ưu tiên trong xét tuyển đại học dự kiến chỉ còn điểm ưu tiên theo khu vực và đối tượng chính sách. Các trường không được sử dụng điểm cộng do mình tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc các tiêu chí bổ sung.

Đây là một trong những thay đổi đáng chú ý của dự thảo quy chế, bên cạnh việc siết phương thức xét tuyển theo từng ngành.

Điểm cộng từng là một thành tố trong xét tuyển đại học

Trong kỳ tuyển sinh năm 2026, ngoài điểm ưu tiên khu vực và đối tượng, thí sinh có thể được hưởng các loại điểm cộng do cơ sở đào tạo quy định.

Các trường có thể cộng điểm thưởng cho thí sinh đoạt giải học sinh giỏi quốc gia nhưng không sử dụng quyền xét tuyển thẳng, tối đa 3 điểm. Thí sinh có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt được xét thưởng tối đa 1,5 điểm; nhóm có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế được cộng tối đa 1,5 điểm.

Tổng điểm cộng tối đa một thí sinh có thể nhận là 3 điểm trên thang 30. Vì vậy, trong khi cả nước chỉ có 5 thủ khoa đạt 30/30 điểm tổ hợp ba môn thi tốt nghiệp THPT, các trường vẫn ghi nhận hàng trăm thí sinh có điểm xét tuyển đạt mức tuyệt đối, thậm chí cao hơn nhờ các loại điểm cộng.

PGS.TS Bùi Hoài Thắng, Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho biết việc cộng điểm cho thành tích học sinh đã được trường áp dụng từ khi triển khai phương thức tuyển sinh tổng hợp từ năm 2022.

Theo ông, mục tiêu ban đầu của chính sách là thúc đẩy những thí sinh có sự sẵn sàng cao trong hoạt động ngoại khóa, văn thể mỹ và đóng góp cộng đồng. 

Những yếu tố này phải được xem là thành tố trong công thức xét tuyển, phù hợp với cách tiếp cận tuyển sinh toàn diện của nhiều trường đại học lớn trên thế giới, khi đánh giá thí sinh dựa trên cả năng lực học tập và các năng lực khác.

Tuy nhiên, ông Thắng nhìn nhận việc cộng điểm có thể đã bị lạm dụng nhằm làm điểm xét tuyển cao hơn, đáp ứng nhu cầu nâng cao điểm chuẩn đầu vào.

"Điểm chuẩn đầu vào cao không hoàn toàn đồng nghĩa với chất lượng đầu vào cao nếu không có các thang đo chuẩn, đối sánh được", ông Thắng nhận định.

Bỏ điểm cộng để tăng minh bạch, nhưng cần tính đến tính toàn diện

Theo PGS.TS Bùi Hoài Thắng, từ năm 2026, Bộ đã siết việc cộng điểm ở mức tối đa 3 điểm trên thang 30. Trong đó, điểm cộng cho thành tích và chứng chỉ ngoại ngữ tối đa 1,5 điểm.

Dự thảo lần này dự kiến bỏ hoàn toàn điểm cộng nhằm đưa điểm chuẩn của các trường về gần hơn với các thang đo chuẩn, tập trung vào kết quả học tập và thi cử, qua đó tăng tính minh bạch. Tuy nhiên, ông Thắng lưu ý việc không còn điểm cộng cũng đồng nghĩa giảm hiệu quả của phương thức tuyển sinh có tính đến nhiều yếu tố của thí sinh.

TS Nguyễn Quốc Anh, Phó chủ tịch Hội đồng trường Trường đại học Công nghệ TP.HCM, đồng tình với nguyên tắc bảo đảm công bằng và tránh việc một năng lực của thí sinh được ghi nhận nhiều lần trong cùng một phương thức xét tuyển.

Tuy vậy, ông cho rằng nếu chính sách thay đổi cần quan tâm đến những học sinh đã dành thời gian, công sức cho ngoại ngữ, chứng chỉ, các kỳ thi hoặc thành tích theo định hướng tuyển sinh trước đó.

"Một chính sách tốt không chỉ bảo đảm hợp lý khi áp dụng mà còn cần tính đến quyền lợi của người học trong giai đoạn chuyển tiếp", ông Quốc Anh nói.

Trường đại học sẽ phải thay đổi cách cạnh tranh tuyển sinh?

Theo ThS Phạm Thái Sơn - Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và truyền thông, Trường đại học Công Thương TP.HCM, nếu dự thảo được áp dụng, các trường đại học sẽ khó sử dụng IELTS, giải học sinh giỏi hay các thành tích khác như một công cụ để thu hút thí sinh.

Khi lợi thế điểm cộng không còn, sự cạnh tranh tuyển sinh sẽ chuyển sang các yếu tố như chất lượng chương trình đào tạo, học phí, học bổng, cơ sở vật chất, môi trường học tập, cơ hội việc làm, liên kết doanh nghiệp và thương hiệu của trường.

Ông Sơn cho rằng các trường cũng cần làm tốt hơn công tác tư vấn hướng nghiệp. Khi không thể thu hút thí sinh bằng điểm thưởng, trường phải chứng minh ngành học phù hợp với năng lực và mục tiêu nghề nghiệp của học sinh.

Đối với ngoại ngữ, ông Sơn nhấn mạnh đây vẫn là năng lực quan trọng đối với sinh viên và công việc sau khi tốt nghiệp.

"Ngoại ngữ cực kỳ quan trọng trong cuộc đời của sinh viên. Thế hệ hiện nay mà không biết giao tiếp tiếng Anh, tiếng Trung Quốc... thì thua kém trong công việc của mình", ông nói.

Theo ông Sơn, nếu chính sách mới được triển khai phù hợp, học sinh có thể giảm việc chạy theo "điểm thưởng" và tập trung hơn vào năng lực; các trường đại học cũng phải cạnh tranh bằng chất lượng đào tạo và đầu ra.

Đọc tiếp

Về trang Chủ đề