Bí thư xã Cần Giờ: Bài toán sắp tới là quản trị cả tỉ phú và nông dân trong 'siêu phường' 300 ngàn dân

Đô thị Vinhomes Green Paradise đang nhanh chóng thành hình hài sau hơn 1 năm thi công
Đến năm 2030, Cần Giờ dự kiến có quy mô dân số khoảng 300.000 dân. Trong đó đô thị Vinhomes Green Paradise đón 230.000 dân từ khắp nơi trên thế giới về sinh sống, đó là chưa kể du khách, nhà đầu tư trong nước và quốc tế cùng khoảng 50.000 cư dân địa phương hiện hữu.
Cần Giờ thành siêu phường với rất nhiều cư dân là tỉ phú và nông dân bản địa sẽ đặt ra bài toán về quản trị cho địa phương.
Tuổi Trẻ trao đổi với ông Nguyễn Ngọc Vũ, Bí thư Đảng ủy xã Cần Giờ, về sự chuẩn bị của xã để bảo đảm quản lý siêu phường đặc biệt bậc nhất TP.HCM.
Đối thoại cùng lãnh đạo xã phường
Tuổi Trẻ đang gửi đến bạn đọc tuyến bài đối thoại với các lãnh đạo xã phường tại TP.HCM. Tuyến bài chọn những vấn đề, triết lý, khát vọng phát triển của thành phố mà các phường, xã đang cùng thực hiện.
Chuẩn bị cho bài toán quản trị phố biển lớn hàng đầu cả nước
* Từ một xã vùng sâu, vùng xa, Cần Giờ chuẩn bị chuyển thành phường trong năm 2026 và chỉ 4 năm nữa thành siêu phường. Ông hình dung sự phát triển của Cần Giờ hiển hiện ra sao?
- Có thể nói sự phát triển hạ tầng, đô thị của Cần Giờ rất nhanh. Trong đó dự án Vinhomes Green Paradise với tiến độ xây dựng rất nhanh tạo ra đòn bẩy giúp kinh tế Cần Giờ thay da đổi thịt.
Bên cạnh đó, hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược, trọng điểm đang và sắp triển khai như cầu Cần Giờ, đường vượt biển Cần Giờ, tuyến metro, nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành, cảng trung chuyển quốc tế… Ngoài ra còn hàng chục dự án đầu tư, sẽ tạo ra sự phát triển bứt tốc cho toàn bộ khu vực Cần Giờ cũ cũng như xã.

Bí thư xã Cần Giờ Nguyễn Ngọc Vũ - Ảnh: ÁI NHÂN
Sự phát triển của Cần Giờ đến năm 2030 phân ra làm 3 giai đoạn tương ứng với mốc tiến độ hoàn thành các dự án ở trên cùng dân cư phát sinh.
Giai đoạn 3 là sau năm 2030 Cần Giờ trở thành một thành phố biển lớn hàng đầu cả nước, hòn ngọc của phương Nam, cực tăng trưởng mới của cả nước, lúc này yêu cầu quản lý địa phương chuyển sang giai đoạn mới bảo đảm cho yêu cầu phát triển bền vững.
* Bối cảnh phát triển "nóng" đó đặt ra thách thức nào đối với địa phương?
- Cần Giờ sẽ đối mặt với yêu cầu quản lý khổng lồ phát sinh, nếu không có sự chuẩn bị phù hợp e rằng năng lực quản trị sẽ có cự ly, tụt hậu so với sự phát triển.
Với quy mô dân số khoảng 300.000 dân, phần lớn (chiếm 5/6) là trí thức với điều kiện đời sống cao và nhiều du khách, nhà đầu tư quốc tế, tỉ phú...; còn lại 1/6 dân số bản địa (50.000 dân) có cự ly về văn hóa, trình độ, điều kiện sống, mức độ thụ hưởng tiện ích… Thực tế này tạo ra thách thức cho chính quyền địa phương nhằm kéo giảm khoảng cách, dung hòa quyền lợi, thích ứng song hành cùng phát triển.
Thách thức quan trọng nữa là về an ninh trật tự khi kinh tế Cần Giờ phát triển. Hiện tại xã đang có lực lượng 120 nhân sự gồm công an chính quy và an ninh cơ sở cùng với lực lượng bộ đội biên phòng… rất mỏng so với yêu cầu.

Phối cảnh đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu
Nông dân và tỉ phú đều phải sống vui, thành công
* Như vậy để hài hòa vai trò tham gia, đóng góp hiệu quả cho sự phát triển địa phương cũng như bảo đảm khả năng thụ hưởng thành quả của sự phát triển giữa các nhóm cư dân, Cần Giờ cần làm gì?
- Những người dân Cần Giờ nhiều đời bám đất, giữ rừng, giữ biển nay nếu để bị thất nghiệp, lệch nhịp hay thậm chí đứng bên rìa sự phát triển chung thì lãnh đạo địa phương có lỗi. Vì vậy xã cần phải dung hòa sự phát triển ở cả góc độ kinh tế và đời sống, quyền thụ hưởng cho họ.
Đối với "biên" dân cư phát triển hơn, có nhiều doanh nghiệp lớn, thương gia, xã cần khuyến khích, tạo thuận lợi tối đa để họ phát triển hoạt động du lịch, tài chính, ngân hàng, thương mại cao cấp… đóng góp cho sự phát triển của Cần Giờ, TP.HCM cũng như cả nước. Còn "biên" chủ yếu là nông dân thì cần gia cố, hỗ trợ để họ tham gia phù hợp vào chuỗi cung ứng hoạt động thương mại, dịch vụ, du lịch… và nâng chất lượng đời sống.
Trên yêu cầu đó, Đảng ủy xã đã chỉ đạo cho UBND xã thực hiện chuyên đề khảo sát, định hướng lộ trình để quản trị đào tạo, hướng nghiệp, giải quyết việc làm, chuyển đổi lao động địa phương từ thuần nông nghiệp sang lao động gắn với du lịch, đô thị, thương mại.
Ví dụ đơn giản nhất là muốn làm giúp việc nhà cho "người giàu" trong khu đô thị du lịch thì người lao động địa phương cũng phải trang bị kiến thức sử dụng các thiết bị gia dụng hiện đại, thậm chí cần giao tiếp tốt bằng ngoại ngữ với chủ nhà.
Bên cạnh đó, xã cũng có kế hoạch ưu tiên phát triển, nâng chất các cơ sở tiện ích hạ tầng đô thị, công trình thiết chế văn hóa, nghệ thuật, du lịch, giải trí... cho người dân địa phương thụ hưởng. Xã cũng chủ động có kế hoạch về bảo đảm an toàn trật tự, an ninh - quốc phòng cho siêu phường sắp tới.
* Bối cảnh phát triển của Cần Giờ cũng đặt ra yêu cầu nâng chất, thay đổi mạnh mẽ năng lực quản trị của bộ máy quản lý nhà nước?
- Như đã phân tích, với sự lột xác quá nhanh của Cần Giờ tạo ra áp lực quá lớn buộc thay đổi từ phía bộ máy quản lý nhà nước. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra các mục tiêu phát triển cũng như yêu cầu quản lý nhà nước tương ứng.
Tuy nhiên trước thực tiễn Cần Giờ sớm trở thành không gian hội tụ của các dòng phát triển quan trọng của cả nước, khu vực và nhanh chóng có thể vượt khung nghị quyết nên xã cần điều chỉnh, thay đổi tư duy, nâng cấp năng lực quản trị cấp xã từ "quản lý hành chính" sang "điều phối phát triển".
Để bộ máy theo kịp, xã đã chủ động trong việc xây dựng các kế hoạch chuẩn bị lực lượng để đáp ứng yêu cầu về quản trị an ninh trật tự; đào tạo nâng chất cho cán bộ, công chức, viên chức (về chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ ngoại ngữ, sử dụng công nghệ…) ngang tầm nhiệm vụ; ứng dụng công nghệ vào quản lý dân cư…
Thời gian qua xã đã tích cực mời các nhà khoa học, chuyên gia (về quản trị, kinh tế, quy hoạch, xây dựng…) để tư vấn cho xã trong việc triển khai các phần việc liên quan đến quy hoạch, kinh tế; đồng thời trao đổi, đào tạo nâng chất cho đội ngũ về năng lực quản trị.
Bản thân tôi thường xuyên tham gia các hội thảo ở TP.HCM do nhiều cơ quan, đơn vị tổ chức về Cần Giờ Xanh để học thêm nhiều kinh nghiệm trong việc tìm mô hình tổ chức các hộ nông dân liên kết thành các Tổ hợp tác, Hợp tác xã để phát triển dịch vụ du lịch, thương mại…
Ngoài sự chủ động chuẩn bị của địa phương trong phạm vi thẩm quyền, chúng tôi cũng chủ động đề xuất, kiến nghị với lãnh đạo thành phố để có chỉ đạo, hỗ trợ hiệu quả cho xã đối với các nội dung vượt thẩm quyền.
Đọc tiếp
Về trang Chủ đề