Bẫy lừa đảo tân sinh viên mùa nhập học

- 13/09/2026, 07:22

Khi mùa nhập học đến gần, hàng loạt thông tin về trúng tuyển, nhập học, học phí, học bổng, giáo trình, việc làm và nhà trọ xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội. Đây cũng là thời điểm các đối tượng lừa đảo gia tăng hoạt động.

Muôn kiểu giả danh

Cách đây khoảng 2 tuần, Phạm Khánh Linh, sinh viên Khoa Thiết kế đồ họa, trường Đại học Kiến trúc Hà Nội nhận được một thư chúc mừng nhân dịp đầu năm học và lời mời tham gia sự kiện chào đón tân sinh viên. Kèm theo thư là đơn đăng ký và bảng kê một số khoản phí cho hoạt động.

Tuy nhiên, tài khoản được yêu cầu chuyển tiền lại là tài khoản cá nhân. "Nếu không tỉnh táo để xem xét, sẽ có nhiều tân sinh viên mắc bẫy thủ đoạn này", Linh chia sẻ.

Ngay sau đó, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã ban hành văn bản cảnh báo phụ huynh và tân sinh viên về các hành vi lừa đảo liên quan đến nhập học. Nhà trường khuyến cáo người học không đăng nhập vào các đường dẫn lạ khi chưa xác minh rõ nguồn gốc.

Vừa qua, Đại học Công nghiệp Hà Nội cũng cảnh báo tình trạng giả danh nhà trường, yêu cầu sinh viên đóng học phí qua tài khoản cá nhân, chứng minh tài chính hoặc cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP. Nhà trường khẳng định tài khoản thu học phí là tài khoản mang tên trường.

Tại trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, đối tượng xấu còn giả danh cán bộ Đoàn, Hội Sinh viên để tiếp cận tân sinh viên, mời vào các nhóm "hỗ trợ tân sinh viên", "câu lạc bộ sinh viên". Nhà trường cho biết các nhóm, câu lạc bộ chính thức không thu lệ phí gia nhập.

Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội lại cảnh báo thủ đoạn giả danh cán bộ lớp, cố vấn học tập để bán "bộ sách năm nhất". Đối tượng tung thông tin rằng sách chỉ bán một đợt hoặc không mua ngay sẽ không có sách, khiến tân sinh viên lo lắng và chuyển tiền.

Nhiều thủ đoạn tinh vi

Tinh vi hơn, các đối tượng đang lợi dụng chính những thông tin mà tân sinh viên và phụ huynh mong chờ nhất để dựng lên kịch bản lừa đảo.

Học viện Hàng không Việt Nam từng phải cảnh báo về vụ việc hai tân sinh viên mất liên lạc với gia đình sau khi tham gia một "chương trình giao lưu quốc tế" giả mạo. Chương trình được giới thiệu là do Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Học viện tổ chức. Để tham gia, sinh viên phải chứng minh khả năng tài chính hàng trăm triệu đồng và nộp bản sao công chứng nhiều giấy tờ cá nhân.

Sau khi gia đình, nhà trường và cơ quan chức năng phối hợp, các sinh viên đã được tìm thấy. Học viện Hàng không Việt Nam khẳng định không tổ chức và không ủy quyền tổ chức chương trình nói trên.

Trường Đại học Thương mại cũng từng cảnh báo về văn bản giả mạo chương trình học bổng ngắn hạn toàn phần, giới thiệu cơ hội du học tại The University of Melbourne trong thời gian 1-3 tháng. Điều kiện được đưa ra là gia đình sinh viên phải chứng minh tài chính với số dư tối thiểu 500 triệu đồng.

Đáng chú ý, các văn bản, email, tin nhắn giả mạo hiện có thể được làm rất giống thật.

Tại Hải Phòng, tình trạng giả danh cán bộ nhà trường để tiếp cận học sinh, phụ huynh cũng được cơ quan công an cảnh báo trong thời điểm đầu năm học mới.

Theo thiếu tá Nguyễn Văn Trung, Phó trưởng Công an phường Trần Hưng Đạo, một số đối tượng giả danh cán bộ tuyển sinh, giáo viên chủ nhiệm, nhân viên nhà trường để gọi điện cho học sinh, phụ huynh, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng hoặc chuyển các khoản đầu năm học như học phí, quỹ lớp, quỹ trường, bảo hiểm... vào tài khoản cá nhân. Khi có được thông tin hoặc tiền, các đối tượng có thể chiếm đoạt tài sản.

Nguyên tắc quan trọng nhất là không vội tin

Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật nhận định, việc giả danh nhà trường, cán bộ tuyển sinh hoặc tổ chức giáo dục, đưa ra thông tin gian dối nhằm khiến nạn nhân tin tưởng và chuyển tiền có thể bị xem xét về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Trường hợp làm giả hoặc sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức để thực hiện hành vi vi phạm, tùy vụ việc, người thực hiện còn có thể bị xem xét trách nhiệm về hành vi liên quan đến làm giả, sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.

Đáng chú ý, trong nhiều kịch bản lừa đảo, tài sản không phải mục tiêu duy nhất. Các đối tượng còn tìm cách thu thập dữ liệu cá nhân của học sinh, sinh viên và phụ huynh như số căn cước công dân, số điện thoại, địa chỉ, thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP...

Từ ngày 1/1/2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực, đặt ra các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và trách nhiệm của các chủ thể trong việc xử lý loại dữ liệu này. Vì vậy, việc tùy tiện thu thập, sử dụng, cung cấp hoặc khai thác dữ liệu cá nhân trái quy định có thể kéo theo trách nhiệm pháp lý tùy hành vi và hậu quả.

Do đó, đối với tân sinh viên và phụ huynh, nguyên tắc quan trọng nhất là không vội tin và không vội chuyển tiền; Không truy cập đường link lạ, không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng hay giấy tờ cá nhân cho người chưa được xác thực…

Theo PGS.TS Phạm Thanh Huyền, Trưởng Ban Công tác sinh viên, Đại học Bách khoa Hà Nội, có 6 hình thức lừa đảo mà tân sinh viên có thể trở thành nạn nhân: Phòng trọ giá rẻ (đăng tin phòng đẹp, giá thấp để dụ đặt cọc rồi chiếm đoạt tiền); Việc nhẹ, lương cao (yêu cầu phí hồ sơ, đồng phục, đặt cọc hoặc mua sản phẩm trước khi nhận việc); Giả mạo nhà trường (dùng logo, fanpage, tài khoản giả để lấy thông tin cá nhân hoặc yêu cầu chuyển tiền); Link, tài khoản giả (dụ đăng nhập, cung cấp OTP, thông tin ngân hàng); Lời mời "đổi đời" (mời tham gia kinh doanh, hội nhóm, từ thiện rồi yêu cầu nộp tiền hoặc cung cấp dữ liệu); Tạo tâm lý khẩn cấp (thúc giục "chuyển ngay", "xác nhận trong 5 phút").

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!