15 giờ chạy lũ ở Thất Khê

Thứ ba, 25/8/2026, 00:01 (GMT+7)

Lạng SơnThấy nước len vào sân, vợ chồng Hồng Nhung vội dọn xưởng, gọi người thân, bạn bè đến hỗ trợ, bắt đầu cuộc chạy đua với dòng nước lũ trưa ngày 22/8.

Khoảng chục người chia nhau chạy giữa hai xưởng sản xuất thạch đen, người khuân đồ, người gom nguyên liệu, người tìm chỗ kê. Hai xe tải liên tục vận chuyển máy móc, nguyên liệu và hàng hóa đến nơi cao hơn, ưu tiên những thiết bị nặng và có giá trị.

"Nước lên đến đâu mình chạy đến đó", Nhung kể.

Ban đầu, gia đình vẫn hy vọng có thể di chuyển phần lớn tài sản như năm ngoái. Nhưng càng về tối, nước càng dâng nhanh, việc huy động người và phương tiện cũng khó khăn hơn. Một số máy móc quá nặng, hàng chục người cùng lúc vẫn không thể đưa ra ngoài.

Đến đêm, những món đồ đã được kê cao lần lượt bị nước đẩy đổ. Máy móc nổi lềnh bềnh trong xưởng, trong khi nước tiếp tục dâng.

"Nước dâng vào ban đêm quá nhanh, đến khi nhận ra thì đành bỏ của chạy lấy người", Nhung nói.

Đến hơn 3h ngày 23/8, sau khoảng 15 giờ chạy lũ, gia đình chỉ kịp đưa khoảng một nửa tài sản lên cao. Nhiều mô tơ và thiết bị điện bị nước nhấn chìm.

Đây là năm thứ ba liên tiếp gia đình Nhung phải ứng phó với ngập lụt.

Tháng 9/2024, bão Yagi khiến Thất Khê ngập nghiêm trọng, có nơi nước dâng 4-5 m. Toàn tỉnh Lạng Sơn ghi nhận hơn 6.600 nhà bị ngập, tổng thiệt hại do bão và mưa lũ ước tính hơn 560 tỷ đồng.

Xưởng của Nhung khi đó cũng bị nước tràn vào, cuốn trôi củi dùng để nấu thạch, làm hỏng lò, máy móc và nguyên liệu. Theo Nhung, gia đình thiệt hại tiền tỷ và mất khoảng nửa tháng mới có thể ổn định lại sản xuất.

"Trước đây, Thất Khê chỉ ngập cục bộ, nhà tôi ngập không quá một mét nên gia đình chủ quan", Nhung nói.

Sau trận lũ, gia đình rút kinh nghiệm, lấy mực nước năm 2024 làm mốc để kê máy móc, hàng hóa lên cao hơn. Đến năm 2025, họ kịp di chuyển phần lớn tài sản trước khi nước dâng. Cuối cùng, mức ngập không quá cao.

Lần này, mực nước vượt xa dự tính. Sáng 23/8, sau một đêm nước dâng, nhiều khu vực ở Thất Khê chìm trong nước. Những tài sản gia đình đã cố kê cao từ trước lần lượt bị nước đẩy đổ, máy móc nổi lềnh bềnh trong xưởng.

Theo báo cáo nhanh của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Lạng Sơn, mưa lớn do bão số 4 khiến lũ trên sông Trung và sông Kỳ Cùng vượt báo động III. Hồ Bản Lải phải mở ba cửa tràn xả sâu với lưu lượng hơn 800 m3/s và có thể tiếp tục tăng.

Đến 11h ngày 23/8, toàn tỉnh ghi nhận khoảng 2.500 nhà bị ngập, 200 nhà bị tốc mái hoặc ảnh hưởng do sạt lở đất. Thất Khê, Tràng Định, Na Sầm, Văn Lãng, Lộc Bình và một số phường ở khu vực trung tâm là những địa bàn chịu ảnh hưởng nặng.

Sáng 24/8, nước bắt đầu rút nhưng rất chậm. Nhung cho biết mực nước tại xưởng chỉ giảm khoảng 20 cm. Hai xưởng của gia đình Nhung và nhà người thân cách đó khoảng một km vẫn ngập tới mái.

Hơn một nửa số máy móc vẫn mắc kẹt trong nước. Gia đình chưa thể thống kê đầy đủ thiệt hại, bởi phải chờ nước rút, nền xưởng khô rồi mới có thể kiểm tra hệ thống điện và từng thiết bị.

Trận lũ cũng khiến kế hoạch sản xuất cho Rằm tháng Bảy của gia đình phải dừng lại. Toàn bộ đơn hàng thạch đen đã chuẩn bị cho dịp này phải hủy.

Thạch đen Tràng Định là một đặc sản của Lạng Sơn, thường được dùng làm món tráng miệng và trong các mâm cỗ, bữa ăn của người địa phương. Dịp Rằm tháng Bảy, nhu cầu đặt thạch tại cơ sở của Nhung tăng so với ngày thường. Nhưng khi xưởng chìm trong nước, gia đình không còn khả năng tiếp tục sản xuất và giao hàng.

Nhung hiện tạm trú tại nhà hàng xóm. Gia đình chưa biết mất bao lâu xưởng mới có thể hoạt động trở lại.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, đêm 24 và ngày 25/8, Lạng Sơn tiếp tục có mưa vừa, mưa to, nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất vẫn ở mức cao.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân ở vùng trũng thấp, ven sông chủ động di dời đến nơi an toàn, đề phòng nước tiếp tục dâng và nguy cơ sạt lở.

Hoàng Yến